'આર્થિક જગત' - પ્રશાંત વાળા ની કલમે

તમે પણ ખોલાવી શકો છો વિદેશમાં બેંક એકાઉન્ટ

2011-09-19T21:22:00.000-07:00

આજે જ્યારે દેશભરમાં વિદેશની બેંકોમાં જમા ભારતીય કાળાનાંણાંની ચર્ચાઓ જોરશોરથી ચાલી રહી છે ત્યારે તમને જાણીને આનંદ થશે કે ફક્ત ભ્રષ્ટ રાજકારણીઓ,ભ્રષ્ટ અધીકારીઓ કે પછી માલેતુજાર લોકો જ ફક્ત વિદેશ ની બેંકોમાં તેમનાં એકાઉન્ટ ખોલાવી શકે તેવું નથી પરંતુ દેશનાં એક સામાન્ય નાગરીક તરીકે કાયદાકીય નીતિ નીયમોનું પાલન કરીને આપણે બધાં પણ અમુક શરતો ને આધીન રહીને વિદેશની બેંકો માં આપણું બેંક એકાઉન્ટ ખોલાવી શકીએ છીએ.

જો તમે બીજાં કોઈ દેશમાં પૈસાનું રોકાણ કરવા ઈચ્છતા હો કે પછી બીજાં દેશમાં મિલ્કત ખરીદવાનું આયોજન હોય અથવા તો ખરીદેલી મિલ્કત ભાડે આપી હોય અને તેનું ભાડું ત્યાંની બેંકમાં જમા લેવું હોય અથવા તો તમારાં ધંધાર્થે વારંવાર વિદેશ જવાનું થતું હોય તો આવા સંજોગોમાં વિદેશની બેંકમાં ખોલાવેલું એકાઉન્ટ તમને ઉપયોગી થઈ શકે છે.

એકાઉન્ટનાં પ્રકારઃ

તમે લીબરલાઈઝડ રેમીટેન્સ સ્કીમ (એલ આર એસ)હેઠળ વિદેશમાં ફોરેન (લોકલ) કરન્સી એકાઉન્ટ ખોલાવી શકૉ છો.એક નાંણાંકીય વર્ષમાં તમે તેમાં બે લાખ ડોલર (૯૦ લાખ રુપીયા)સુધીની રકમ જમા કરાવી શકૉ છો.તમારી જરુરીયાત મુજબ તમે સેવીંગ્સ એકાઉન્ટ,કરન્ટ એકાઉન્ટ કે પછી ટર્મ ડિપોઝીટ એકાઉન્ટ ખોલાવી શકો છો.

# આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકોમાં ઓફશોર એકાઉન્ટઃ

ડચ બેંક,એચ.એસ.બી.સી બેંક,સીટી બેંક વગેરે જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકોમાં તમે આ પ્રકારનું એકાઉન્ટ ખોલાવી શકૉ છો.તમારે તેમાં ફક્ત સૌથી છેલ્લે ભરેલાં ઈન્કમ ટેક્સ રીર્ટનની કોપી આપવાની રહે છે.વળી આ આંતરરાષ્ટ્રીય એકાઉન્ટ દેશમાં રહેલાં એકાઉન્ટ સાથે જોડાણ ધરાવતું નથી.

# ભારતીય બેંકોમાં ચેકીંગ એકાઉન્ટઃ

ભારતની મોટાભાગની મોટી બેંકો અમેરીકા,સીગાપુર,દુબઈ,બ્રીટન,હોંગકોંગ વગેરે જેવાં દેશોમાં પોતાની શાખાઓ ધરાવે છે.આમાંથી મોટાભાગની બેંકોમાં તમે ચેકીંગ એકાઉન્ટ ખોલાવી શકો છો.જેનાં દ્વારાં તમે વિદેશમાં પેમેન્ટ કરી શકો છો.ચેકીંગ એકાઉન્ટ એક પ્રકારનું કરન્ટ એકાઉન્ટ જ છે જેમાં બેંક તમને ચેક તથા એટીએમ કાર્ડ દ્વારાં પૈસા ઉપાડવા તેમજ જમા કરાવવાની સુવિધા આપે છે.આ એકાઉન્ટમાં નાંણાં ઉપાડવા કે જમા કરાવવાની કોઈ નિશ્ચીત મર્યાદા હોતી નથી.

# ઈન્ટરનેટ ઓન્લી બેંકઃ

આ પ્રકારની બેંકો સામાન્ય રીતે વધુ વ્યાજ આપતી હોય છે.કારણકે આ પ્રકારની બેંકો ને માળખાગત સુવિધાઓ પર ખર્ચ કરવાનો હોતો નથી.તમે આ પ્રકારની બેંકોમાં પણ ઓનલાઈન એકાઉન્ટ ખોલાવી શકો છો.પરંતુ સલામતી ખાતર આ પ્રકારની બેંકોમાં એકાઉન્ટ ખોલાવતાં પહેલાં તેનાં વિષે પુરેપુરી જાણકારી મેળવ્યા બાદ જ તેમાં એકાઉન્ટ ખોલાવવું હિતાવહ છે.જો આ પ્રકારની અમેરીકન બેંક હોય તો નીચે બતવેલ વેબસાઈટ પરથી તમે તારણ કાઢી શકો છો કે કઈ બેંકંમાં એકાઉન્ટ ખોલાવવું સલામત છે.આ વેબસાઈટ પર આ પ્રકારની બેંકોને રેટીંગ આપવામાં આવે છે.
http://www.bankrate.com/rates/safe-sound/ratings-structure.aspx

# વિદેશમાં લોકલ બેંકઃ

તમે જે દેશમાં રોકાણ કરવાનું ઈચ્છતા હો તે દેશની લોકલ બેંકમાં પણ તમે એકાઉન્ટ ખોલાવી શકો છો.તેનો કાયદો એ છે કે તમારા પૈસા ત્યાંની લોકલ કરન્સીમાં જ રહે છે અને તમારે તાત્કાલીક પૈસાની જરુરીયાત ના હોય તો તમે ફોરેન એક્સ્ચેંજ રેટ ને ધ્યાનમાં રાખીને તે પ્રમાણે પૈસા ઉપાડી શકો છો.તેમજ આ બેંક તે દેશનાં કાયદા અને નિયમો થી વધારે પરિચીત હોય છે તેથી યોગ્ય માર્ગદર્શન પણ મળી રહે છે.

અગત્યની નોંધઃ વિદેશમાં એકાઉન્ટ ખોલાવવા માટે તમારે ત્યાં રુબરુ જવાની જરુર રહેતી નથી.તમારી ઉંમર ૧૮ વર્ષ કે તેથી વધારે હોવી જરુરી છે.વિદેશી ખાતામાં જમા રકમ તમારે ત્યાંની લોકલ કરન્સી અથવા ડોલર,પાઉન્ડ કે યુરોમાં રાખવી જરુરી છે.જમા રહેલી રકમ બીજી કરન્સીમાં હોવાથી જ્યારે તમે તે રકમ ભારતમાં પરત લાવશો ત્યારે તે કરન્સીનાં એક્સ્ચેંજ રેટની અસર પણ તમારે ધ્યનમાં રખવી જરુરી છે.

એકાઉન્ટ ખોલવા માટેની પ્રક્રીયાઃ

(૧)સંપર્ક કરોઃ બેંકનાં ઓવરસીઝ બુકીંગ સેન્ટરનો સંપર્ક કરો તેનાં રિલેશનશીપ મેનેજર આપની સહાયતા કરશે.

(૨)જરુરી પુરાવાઓઃ એકાઉન્ટ ખોલાવવા માટે તમારે અમુક અગત્યનાં પુરાવાઓ રજુ કરવાનાં રહેશે જેમકે રહેઠાણનો પુરાવો,છેલ્લું આઈ.ટી.રીટર્ન,ઓળખનો પુરાવો તેમજ તમે જે રકમ જમા કરાવો છો તે રકમ તમારી કાયદેસરની આવક છે તેનો આધાર તેમજ અમુક બેંકો તમારી અંહીયાની લોકલ બેંકનો લેટર ઓફ રેફરન્સ પણ પુરવા તરીકે માંગી શકે છે.

(૩) રકમ જમા કરાવવીઃવિદેશી બેંકની ઓવરસીઝ બ્રાંચમાં તમારા પોર્ટફોલીયોની અને તમારાં પુરાવાઓની યોગ્ય તપાસ પુરી કરી તમને તમારાં એકાઉન્ટમાં રકમ જમા કરાવવા માટેની સુચના આપશે.દરેક બેંકની લઘુતમ રકમ જમા કરાવવાની મર્યાદા જુદી જુદી હોય છે.જેમકે એચએસબીસી ઈન્ડીયામાં તમારે મીનીમમ ત્રણ લાખ રુપીયા જમા કરાવવા પડે છે.આ રકમ માં તમારું રોકાણ તેમજ સેવીંગ્સ એકાઉન્ટની બેલેન્સ એમ બંને વસ્તુઓ સામેલ હોય છે.આ રકમ જમા પહોંચ ભરીને જમા કરાવવાથી તમારું એકાઉન્ટ ચાલુ થઈ જાય છે..ત્યાર બાદ તમારાં ઈન્ટરનેશનલ એકાઉન્ટમાં આ પૈસા તમારા દેશી એકાઉન્ટ દ્વારાં ટ્રાન્સફર થઈ શકે છે.જેમાં ઈન્ટરનેશનલ બેંક એકાઉન્ટ તેમજ રોકાણ માટે પણ એક મીનીમમ બેલેન્સની રકમ જમા રાખવી પડતી હોય છે.જે એચએસબીસી ઈન્ટરનેશનલનાં કીસ્સામાં મીનીમમ ૨૫ હજાર પાઉન્ડ (અંદાજે ૧૮.૮૬ લાખ રુપીયા) જેટલી રકમ જમા કરાવવી પડતી હોય છે.

રોકાણ માટેનું માર્ગદર્શનઃ તમે જો વિદ્શમાં રોકાણ કરવા ઈચ્છતા હો તો બેંક આપની મદદ કરે છે.તમે ધારો કે વિદેશમાં મિલ્કત ખરીદવા માંગતા હો તો બેંક તેની સાથે જોડાયેલાં વિશ્વસનીય બ્રોકર્સ સાથે તમારી મુલાકાત કરાવી આપે છે.તેમજ એ સિવાયનાં રોકાણ સાધનો માટે પણ બેંક માર્ગદર્શન આપે છે.
સેવાનાં દર અને સુવિધાઓઃ

(૧) ફોન અને ઈન્ટરનેટ બેંકીંગઃફોન અને ઈન્ટરનેટ દ્વારાં તમને ૨૪ કલાક ફંડ ટ્રાન્સફર,એકાઉન્ટ બેલેન્સ,બેંક સ્ટેટમેંન્ટ વગેરે જેવી સેવાઓ ઉપલબ્ધ રહે છે.દરેક બેંકનાં આ સેવાઓ માટેનાં દર જુદાં જુદાં હોય છે.

(૨)રોજીદી સેવાઓઃતમે દુનીયાનાં કોઈપણ દેશમાંથી તે બેંકનાં એટીએમ દ્વારાં પૈસા ઉપાડી શકો છો જેનાં પર કોઈ પ્રકારનો ટ્રાન્ઝેકશન ચાર્જ લાગતો નથી.પરંતુ તમે જો બીજી કરન્સીમાં ઉપાડ કરો છો કે જે તમારાં એકાઉન્ટની કરન્સી નથી તો જે તે સમયનાં ફોરેન એક્સચેંજ નાં રેટ મુજબ તે રકમ ની ગણતરી કરવામાં આવશે અને તેનાં પર ૨.૫ ટકા કન્વર્ઝન ફી પણ આપવાની રહેશે.

(૩) સેવાનાં દરઃ તમારું એકાઉન્ટ જે બેંકમાં અને જે દેશમાં હોય તે મુજબ અલગ અલગ બેંકોનો સેવાનો દર અલગ અલગ હોય છે.એચએસબીસી ઈન્ટરનેશનલનાં એડવાન્સ એકાઉન્ટનો સેવાનો દર નીચે મુજબ છે.

# ૧૫ પાઉન્ડ (૧૧૩૧ રુપીયા)- માસીક ફી.

# ૧૦ પાઉન્ડ (૭૫૫ રુપીયા) - મીનીમમ બેલેન્સ ચાર્જ,જે મહીને તમારું બેલેન્સ ૨૫૦૦૦ પાઉન્ડ (૧૮.૮૬ લાખ)થી ઓછું થાય ત્યારે.

# ૧ પાઉન્ડ - સ્ટૅટમેંટ ચાર્જ,વર્ષમાં એકવારથી વધારે વખત સ્ટેટમેંટ કઢાવવું હોય તો દરેક વખતે આ ચાર્જ ભરવાનો રહે છે.

પોસ્ટ ઓફીસની મંથલી ઈન્કમ સ્કીમઃસલામતી સાથેની નિશ્ચીત આવક

2011-07-17T11:58:00.000-07:00

આજનાં અનિશ્ચીત આર્થીક મહોલમાં જે લોકો ને પોતાનાં એક સાથેનાં રોકાણો પર નિશ્ચીત મુદત સુધી નિયમીત અને ખાત્રી પુર્વકની આવક ઉભી કરવી હોય તેનાં માટે ભારતીય પોસ્ટ ની મંથલી ઈન્કમ સ્કીમ એક ઉપયોગી રોકાણ સાધન બની શકે છે.ખાસ કરીને નિવ્રુત,વયો વૃધ્ધ તેમજ વિધવા કે ત્યક્તા સ્ત્રીઓ વગેરે પોતાને મળેલી એક સામટી રકમનું આ સ્કીમમાં રોકાણ કરીને સંપુર્ણ સલામતી સાથે દર મહીને નિશ્ચીત આવક મેળવી શકે છે.

ભારતીય પોસ્ટ વિભાગ દ્વારાં નક્કી થયેલ પોસ્ટ ઓફીસ પરથી આ સ્કીમમાં રોકાણ કરી શકાય છે.આ મંથલી સ્કીમની મુદત ૬ વર્ષની છે.આ સ્કીમમાં જમા કરાવેલી રકમ પર ૬ વર્ષ સુધી વાર્ષીક ૮ ટકા નાં ધોરણે નિશ્ચીત વળતર આપવામાં આવે છે.જે દર મહીને ચુકવવામાં આવે છે.આ સ્કીમમાં સીંગલ તેમજ જોઈન્ટ એકાઉન્ટ એમ બંને પ્રકારનાં એકાઉન્ટ ખોલવાની સગવડતા આપેલ છે.આ સ્કીમ માં ઓછા માં ઓછું ૧૫૦૦ રુપીયાનું રોકાણ કરી શકાય છે તેમજ સીંગલ એકાઉન્ટમાં વધુમાં વધુ ૪.૫ લાખ અને જોઈન્ટ એકાઉન્ટમાં વધુમાં વધુ ૯ લાખનું રોકાણ કરી શકાય છે.કોઈપણ વ્યક્તિ ઉપર મુજબની રોકાણ મર્યાદામાં રહીને પોતાનાં નામે એક કરતાં વધારે એકાઉન્ટ ખોલાવી શકે છે.

છ વર્ષની પાકતી મુદત પહેલાં જ આ સ્કીમ બંધ કરાવી બધાં રુપીયા ઉપાડી લેવાં હોયતો એક વર્ષ પછી ઉપાડી શકાય છે પરંતુ એક થી ત્રણ વર્ષ સુધી ૨ ટકા અને ત્રણ વર્ષ પછી ૧ ટકા લેખે પેનલ્ટી લગાડવામાં આવશે.

આ મંથલી ઈન્કમ સ્કીમમાં વાર્ષીક ૮ ટકા લેખે વળતર ચુકવવામાં આવે છે તેમજ પાકતી મુદતે ૫ ટકા નું વધારાનું બોનસ પણ ચુકવવામાં આવશે.પાકતી મુદત પછી પણ જો મુડી જમા રાખવી હોય તો ૨ વર્ષ સુધી જમા રાખી શકાય છે જેનાં પર બચત ખાતા જેટલું વ્યાજ આપવામાં આવશે.આ સ્કીમમાં TDS કાપવામાં આવતો નથી અને આ સ્કીમમાં થયેલી આવક પર લાગુ પડ્તાં ઈન્કમ ટેક્સનાં સ્લેબ મુજબ ટેક્સ ચુકવવાનો રહેશે.

જીવન વીમા (લાઇફ ઈન્શ્યુરન્સ) નું આપણાં જીવનમાં કેટલું મહત્વ ?

2011-06-17T11:15:00.000-07:00

આપણાં કોઈ સગાં વ્હાલાં,મીત્ર કે કોઈ ઓળખીતા નો આપણ ને ફોન આવે કે મેં જીવન વીમા નું કામ ચાલું કર્યું છે અને મારે એ બાબતે તમને મળવું છે તો આપણો પહેલો જવાબ શું હશે???કાં તો આપણે તેને ચોખ્ખી નાં પાડી દેશું અથવા તો કહેશું કે અરે મેં તો હજુ ગયા મહીને જ એક પોલીસી લઈ લીધી કાં કહેશું કે હમણાં પૈસાની સગવડ્તા નથી વગેરે વગેરે,,,,,ટુંકમાં આપણે તેને જુદાં જુદાં કોઈપણ પ્રકારનાં બહાનાં બતાવી ને ટાળવાનો પ્રયત્ન કરશું.સાવ દેશી ભાષામાં કહું તો આપણે તેને 'ઠેકાડી'એ ,બરાબર ને??આપણે જીવન વીમો લેવાં માટે ક્યારેય આસાની થી તૈયાર થતાં નથી અને જો આપણે એકાદ બે પોલીસી લીધી પણ હશે તો એ પણ કાં તો સંબંધ રાખવા ખાતર પરાણે અથવા તો ટેક્ષ બચાવવા માટે લીધી હશે.બહુ ઓછાં લોકોએ વીમાનો સાચો ઉપયોગ સમજીને વીમાની પોલીસી લીધી હશે કારણકે પહેલી નજર થી જોઈએ તો હકીકતમાં આપણને દેખીતી રીતે વીમાની કોઈ જરુરીયાત દેખાતી નથી કારણકે વીમો ના લેવાંથી આપણી જીંદગીમાં કોઈ સીધૉ મોટો ફરક આપણને દેખાતો નથી.વાસ્તવમાં આપણને ખબર જ નથી કે અપણે વીમો લેવો જોઈએ કે નહીં ?

આમ પણ એક હ્યુમન સાઈકોલોજી છે કે જ્યાં સુધી આપણને કોઈ વસ્તુ કે સેવાની પુરે પુરી જરુરીયાત નાં જણાંય ત્યાં સુધી આપણે ક્યારેય કોઈ પણ

ખરીદી કરતાં નથી એટ્લે કે આપણે બહુ આસાની થી ખીસ્સામાં હાથ નાંખતાં નથી.જીવનવીમો એક એવી વસ્તુ છે કે પહેલી નજરે આપણ ને તેની જરુરીયાત લાગતી નથી.આપણાં કપડાં ફાટી ગયાં હોય તો આપણને નવાં લેવાંની જરુરીયાત જણાંય એટ્લે આપણે નવાં કપડાં લઈએ છીએ,એવી રીતે આપણી દરેક ખરીદી આપણી જરુરીયાત ને આધીન હોય છે.

હવે જીવન વીમા માં તો આપણને આવી કોઈ તાત્કાલીક જરુરીયાત દેખાતી નથી.કયારેય એવું બન્યું કે આપણને માથું દુઃખતું હોય અને ડોક્ટરે આપણને કહ્યું હોય કે એક કામ કરો જીવન વીમાની એક પોલીસી લઈ લો એટ્લે માથું દુઃખતું બંધ ! કહેવાનો મતલબ કે જીવન વીમો લેવાંથી કે ના લેવાથી આપણી જીદગીને તાત્કાલીક રીતે કોઈ ફાયદો કે નુક્સાન થતું નથી એટલાં માટે જ્યારે કોઈ વીમાની વાત કરે એટ્લે આપણો પહેલો જવાબ નાં હોય છે.

તો હવે આપણે જાણીએ કે ખરે ખર આપણે જીવન વીમાની જરુર છે કે નહીં ?

જીવન વીમો આ શબ્દ જ આપણી જીંદગી સાથે જોડાયેલો છે તો આપણે જીવન વીમાની જરુરીયાત છે કે નહીં તે આપણાં બધાંની જીંદગી સાથે જોડાંયેલાં બે કડવાં સત્યો કે બે કડવી વસ્તવીક્તાઓ દ્વારાં સમજીએ.

આપણાં જીવનનાં બે કડવાં સત્યો છેઃ મૌત અને નિવૃતી.

આ બંને કડવાં સત્યો આપણાં બધાંનાં જીવનને લગભગ સમાન રીતે લાગુ પડે છે.

મૌત

જેનો જન્મ છે તેનું મૃત્યું નીશ્ચીત છે. આપણે બધાંએ એક દિવસ મરવાનું જ છે.મૄત્યુ એ એક સનાતન સત્ય છે.મૄત્યુ નિશ્ચીત છે પરંતુ તેનો સમય અનિશ્ચીત છે.કૉણ ક્યારે મરવાનું છે તે કોઇને ખબર નથી.બધાંને ખબર છે કે આપણે એક દિવસ મરવાનું જ છે પરંતુ મરવું કોઇને નથી.હકીકત માં આપણે મૄત્યુથી એટલાં બધાં ડરીએ છીએ કે આપણે પણ એક દિવસ આ પૄથ્વી ઉપર નહીં હોઇએ તે વાસ્તવીક્તા હોવા છતાં આપણે જાણે કોઈ દિવસ મરવાનાં જ નથી એવાં વહેમમાં અને અભીમાનમાં જીવતાં હોઇએ છીએ.સામાન્ય રીતે ક્યારેય આપણે આપણાં મરવાનો વિચાર પણ નથી કરતાં.ક્યારેય કોઇને પોતાની સ્મશાન યાત્રાનું સપનું આવ્યું છે ? બીજાં જુદાં જુદાં ઘણાં પ્રકારનાં સપનાંઓ આપણને આવતાં હોય છે પરંતું આપણાં મૌતનું સપનું આપણને ક્યારેય આવતું નથી.તો હવે સવાલ એ છે કે આપણે ક્યારેય આપણાં મૄત્યુનો પણ વિચાર નથી કરતાં તો પછી આપણાં મૄત્યુ પછી આપણાં પરીવાર ઉપર તેની શૂં અસર થાય એ તો બહુ દુરની વાત થઈ ગઈ.એટલું લાંબુ તો કોણ વિચારે ?

આપણાં મૄત્યુ પછી આપણાં પરીવાર ઉપર તેની બે પ્રકારની અસર થાય છે.એક છે ઇમોશનલ લોસ અને બીજો છે ફાયનાન્સિયલ લોસ.આપણે મરી જાઇએ તો આપણો પરીવાર દુઃખી દુઃખી થઈ જાય.આપણાં વગર જીવન કેમ વીતાવવું એ પણ એક સવાલ થઈ પડે.આ છે ઇમોશનલ લોસ,તેનો ઇલાજ એક જ છે સમય,જેમ જેમ સમય પસાર થતો જાય તેમ તેમ તે લોકો સત્ય સ્વીકારીને જીવન જીવવા લાગે છે અને સમયનાં વહેણમાં દુઃખ વિસરાતું જાય છે.
આપણાં મૄત્યુની આપણાં પરીવાર ઉપર બીજી અસર છે ફાયનાન્સિયલ લોસ - આર્થીક નુકસાન ,આપણે જીવતાં હોઇએ,આપણે કમાતાં હોઇએ તે કમાણીમાંથી આપણાં પરીવારનું ગુજરાન ચાલતું હોય છે.આપણું મૄત્યુ થાય એટલે આપણી આવક પણ બંધ થઈ જાય છે પરંતુ ખર્ચાઓ તો ચાલુ જ હોય છે.આવાં સંજોગોમાં એક પરીવાર આવક વગર કેટલો સમય જીવન પસાર કરી શકે.આપણાં મૄત્યુ પછી સગાં-વ્હાલાં,મીત્રો બધાં લોકો સંત્વનાં કે આશ્વાસનનાં બે શબ્દો આપવા આવશે પણ કોઇ રુપીયાનું બંડલ લઈને આપણાં પરીવારને દેવા નહીં આવે.આવાં સમયે આપણાં પરીવારને જીંદગી જીવવા માટે સૌથી પહેલી જરુર રુપીયાની પડશે.પૈસા હશે તો આપણાં પરીવારને કોઈ પાસે ભીખ માંગવા જવું નહીં પડે.આપણાં મૄત્યુ પછી આપણાં પરીવારને એક નિશ્ચીત રકમ આપવાની ખાતરી લાઈફ ઈન્શ્યુરન્શ આપે છે.આ રકમથી પરીવારને જીંદગી જીવવાનો ટેકો મળી જાય છે.લાઇફ ઇન્શ્યુરન્સ આપણાં પરીવારને એક આર્થિક સુરક્ષા કવચ પુરું પાડે છે.જેમ બને તેમ મોટી રકમનો વીમો લઈ આપાણાં પરીવારને સંપુર્ણ આર્થૉક સુરક્ષા આપવી તે આપણાં સૌ નું કર્તવ્ય છે.આપણાં પરીવાર પ્રત્યેની આપણી ફરજ છે અને આપણી જવાબદારી પણ છે.

નિવૄતીઃ

નિવૄતી પણ આપણાં જીવનનું એક કડવું સત્ય છે.જો આપણે વહેલાં ના મરીએ તો લાંબુ જીવવાનાં છીએ,તો હવે લાંબુ જીવીએ તો પણ ઉપાધી.જ્યાં સુધી આપાણે કામ કરતાં હોઇએ ત્યાં સુધી આપણી એક નિશ્ચીત આવક ચાલુ રહે છે પણ જેવાં નિવૄત થઈએ એટલે આવક બંધ થઈ જાય પરંતુ ખર્ચાઓ તો ચાલુ જ રહેવાનાં છે.અને હવેનાં સંતાનો આખી જીંદગી માં બાપ ને સારી રીતે જ સાચવે તેની કોઈ ખાતરી રહી નથી એ પણ એક સનાતન સત્ય છે જે આપણે સ્વીકારીને જ ચાલવું જોઇએ.પણ જો આપણી નિવૄતી પછી પણ,કામ કર્યા વગર એક નિશ્ચીત રકમ નો ચેક દર મહીને આવતો હોય તો એ ઉંમરે આપણે કોઇ પાસે ભીખ માંગવી ના પડે કે કોઈ આગળ ઓશીયાળાપણું ન કરવું પડે.પરંતુ તેનાં માટે આપણે જ્યારથી કમાતા થઈએ ત્યારથી જ આપણે નીયમીત બચત કરવી જોઈએ.તો લાઇફ ઇન્શ્યુરન્શ એ આપણિ નિવૄતી નાં નાંણાંકીય આયોજન માટે પણ મદદ કરે છે.લાઈફ ઈન્શ્યુરન્શમાં નીયમીત બચત કરવાથી પાકતી મુદતે એક નીશ્ચીત મોટી રકમ આપણને મળે છે જે રકમનું પેન્શન યોજનાંમાં રોકાણ કરી ને જીવીએ ત્યાં સુધી એક નીયમીત આવક મેળવી શકાય છે.

આમ,લાઈફ ઇન્શ્યુરન્શ એ જો આપણે વહેલાં મૄત્યુ પામીએ તો આપણાં પરીવારને ખાતરીપુર્વક ની નાંણાંકીય સુરક્ષા પુરી પાડે છે અને જો આપણે લાંબુ જીવીએ તો પણ આપણી નિવૄતી પછીનાં નાંણાંકીય આયોજનમાં માદદ કરે છે.લાઇફ ઇન્શ્યુરન્શ એ આપણાં માટે એક વરદાન રુપ છે અને આજનાં સમયમાં લાઇફ ઈન્શ્યુરન્શ એ રોકાણ માટેનું એક ઉતમ સાધન છે.

SBI બેંક માં PPF એકાઉન્ટ કેવી રીતે ખોલાવશો ?

2011-04-11T07:08:00.000-07:00

આપણાંમાં થી ઘણાંખરાં લોકો તેનું PPF એકાઉન્ટ ખોલાવવા માંગતા હોય છે.પરંતુ જીંદગીની ઘાટમાળમાં અટવાયેલાં આપણે સૌ તેનાં માટે સમય ફાળવી શકતાં નથી અને સાથે થોડી

આળસ પણ,બરાબર ને?પરંતુ તમને જાણીને આનંદ થાશે કે SBI બેંક માં PPF એકાઉન્ટ ખોલાવવું સાવ સહેલું છે અને તે ફક્ત ૩૫ થી ૪૦ મીનીટનું જ કામ છે.તો હવે મોડું ના કરતાં.

SBI બેંક માં PPF એકાઉન્ટ ખોલાવવાનાં ફાયદા

# ભારતની સૌથી મોટી અને વિશ્વસનીય બેંક.

# SBI બેંકની ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેકશન ની સગવડને લીધે તમે ઘેર બેઠાં જ ઈન્ટર્નેટ દ્વારાં તમારાં PPF એકાઉન્ટમાં રુપીયા જમા કરાવી શકો છો.

# SBI બેંકનું તમારું બચત ખાતું તમારાં PPF એકાઉન્ટ સાથે જોડી દેવાંથી બચતખાતામાંથી PPF એકાઉન્ટમાં સીધાં જ રુપીયા જમા કરાવી શકાય છે.

ફક્ત ત્રણ જ પગલાંમાં તમારું PPF એકાઉન્ટ ખોલાવો

૧, તમારી નજીકની SBI બેંકની બ્રાંચ શોધો

૨, તમારાં રહેણાંક નો પુરવો અને વ્યક્તિગત પુરવા ની નકલ સાથે લઈલો

દા.ત.* પાસપોર્ટ *પાન કાર્ડ * વોટર્સ આઈ ડી કાર્ડ *રાશન કાર્ડ

સાથે બે પાસપોર્ટ સાઈઝનાં કલર ફોટોગ્રાફ.

૩, SBI બેંકની શાખામાંથી PPF એકાઉન્ટ ખોલાવવાનું ફોર્મ લઈ તેમાં જરુરી વિગતો ભરી,તમારી સહી કરો,નોમીનીનું નામ લખો,કોઈપણ એક સાક્ષીની સહી કરાવો,જેટલાં રુપીયા જમાં કરવા હોય તેટલાં રુપીયાની પે-ઈન સ્લીપ ભરો,રુપીયા જમા કરવો અને કાઊન્ટર પર PPF ફોર્મ,પે-ઈન સ્લીપ અને સાથે તમારાં વ્યક્તિગત અને રહેણાંક નાં પુરાવાની નકલ જોડૉ અને તમારાં PPF એકાઉન્ટની પાસબુક મેળવો.

બસ,PPF એકાઉન્ટ ખોલાવવું આટલું જ સહેલું અને સરળ છે,તો હવે રાહ શેની જુઓ છો?આજે જ તમારું અને તમારાં પરીવારનાં તમામ સભ્યોનું PPF એકાઉન્ટ ખોલવો અને નાંણાંકીય ભવીષ્ય ઉજળું બનાવો.

પબ્લીક પ્રોવિડંડ ફંડ (PPF)> નિવૄતિ નાં આયોજન સાથે ટેક્ષ ની બચત

2011-04-05T01:43:00.000-07:00

પબ્લીક પ્રોવિડંડ ફંડ (PPF) એ લાંબાગાળે મોટી મુડી ઉભી કરવાનું એક ઉતમ સાધન છે.જીંદગીનાં અમુક ધ્યેયો એવાં હોય છે કે જેનાં માટેનાં રોકાણોમાં કોઈ જોખમ ઉઠાવી ના શકાય.આવાં ધ્યેયો પુરાં કરવા માટે PPF એક સંપુર્ણ સલામત રોકાણની સગવડ પુરી પાડે છે.નિવૃતિ પછી ની જીંદગી માટે નાની ઉંમરથી જ સુયોગ્ય નાંણાંકીય આયોજન કરવું એ પણ એક એવું ધ્યેય છે કે જેમાં કોઈ જોખમ ઉઠાવી નાં શકાય.PPF એ આવાં લાંબાગાળાનાં ધ્યેયો પુરા કરવા માટે રોકાણનું એક ઉતમ સાધન છે જેમાં રોકાણ દ્વારાં રોકાણકાર એક ઉજ્જવળ નાણાંકીય ભવિષ્ય પ્રાપ્ત કરી શકે છે.

# લાંબાગાળા નું રોકાણ #

PPF એકાઉન્ટ ૧૫ વર્ષ ની મુદત માટે ખોલાવી શકાય છે.આમ,લાંબાગાળાનું રોકાણ થવાથી કંમ્પાઉંન્ડીંગ વળતર નો ફાયદો મળે છે અને તેથી જ પાકતી મુદતે મોટી મુડી મેળવી શકાય છે.બીજું એક ખાસ નોંધવા જેવી બાબત એ કે PPF એકાઉન્ટની પાકતી મુદત નાંણાંકીય વર્ષને આધારે નક્કી થાય છે.દા.ત. ૨૭-૮-૨૦૦૮ નાં ચાલુ થયેલ એકાઉન્ટની મુદત ૨૭-૮-૨૦૨૩ નાં બદલે ૧-૪-૨૦૨૪ નં પુરી થાય છે.

# મુદતમાં વધરો #

પાકતી મુદતે એટલે કે ૧૫ માં વર્ષે જો તમારે ફંડની જરુર નાં હોય અથવા તો રોકાણ માટે તમને બીજો કોઈ સારો વિકલ્પ નાં મળતો હોય તો તમે PPF એકાઉન્ટ્ની મુદત વધારી શકો છો.આ વધારો ૫ વર્ષનો રાખી શકાય છે અને ગમે તેટલી વખત પાંચ - પાંચ વર્ષનો વધારો કરી શકાય છે.

# સંપુર્ણ સલામતી #

PPF એ ભારત સરકાર દ્વારાં સંચાલીત બચત યોજના છે જે રોકાણ કરાયેલ મુદલ રકમ તેમજ તેનાં પરનાં વ્યાજની રકમની સલામતીની સંપુર્ણ ખાત્રી આપે છે.જેથી લાંબાગાળાનાં નાંણાંકીય આયોજનો વિના વિઘ્ને પાર પાડી શકાય છે.

# ડબલ ટેક્સ બેનીફીટ #

PPF નો વધુ એક આકર્ષક લાભ ડબલ ટેક્સ બેનીફીટ નો છે.એક તો તમે કરેલાં રોકાણ જેટલી રકમ તમને ઈન્કમ ટેક્સ ની કલમ ૮૦ સી હેઠળ ટેક્સ માંથી બાદ મળે છે તેમજ તેનાં પર કમાયેલાં વ્યાજની રકમ પર પણ કોઈપણ પ્રકારનો ટેક્સ લાગતો નથી.આમ,PPF માં કરેલું રોકાણ સંપુર્ણ ટેક્સ ફ્રી બને છે.

# ઉચ્ચતમ વ્યાજ દર #

PPF માં પુરી મુદત સુધીનો કોઈ એક નિશ્ચીત વ્યાજ દર હોતો નથી. પરંતુ ભારત સરકાર દ્વારાં દર વર્ષે જે તે વર્ષ માટેનો વ્યાજદર જાહેર કરવામાં આવે છે.જો કે અત્યાર સુધીમાં વ્યાજ દરમાં એવાં કોઈ મોટા ફેરફારો જોવામાં આવ્યાં નથી.PPF પર હાલનો વ્યાજ દર ૮% નો છે.ફરીથી યાદ કરીએ,PPF પર મળતું વ્યાજ પણ ટેક્સ ફ્રી છે.એટલે જો તમે ૩૦% નાં સર્વોચ્ચ ટેક્સ બ્રેકેટમાં પણ આવતાં હો તો પણ આ ૮% નો વ્યાજદર એ બંક FD પર મળતાં ૧૧.૪૩% નાં વ્યાજદરની સમકક્ષ છે.

# ન્યુનતમ રોકાણ #

PPF માં દર વર્ષે ઓછા માં ઓછા રુ ૫૦૦ નું રોકાણ પણ કરી શકાય છે.સાવ ઓછાં રોકાણની સગવડ્તાને લીધે મધ્યમ તેમજ ગરીબ વર્ગનાં લોકો પણ તેમાં બચત કરી સલામત રોકાણ સામે લાંબાગાળે સારું વળતર મેળવી તેમનાં ભવિષ્યનાં સપનાંઓ પુરાં કરી શકે છે.

# મહતમ રોકાણ #

PPF માં દર વર્ષે વધુ માં વધુ રુ.૭૦,૦૦૦ સુધીનું જ રોકાણ થઈ શકે છે.પરંતુ આ રુપીયા એકીસાથે રોકવા જરુરી નથી.પરંતુ કુલ રુ.૭૦,૦૦૦ સુધીની મર્યાદા માં વર્ષ દરમિયાન ગમે તેટલી વખત રુપીયા જમા કરાવી શકાય છે.

# નિયમિત રોકાણ #

PPF માં ફક્ત એક જ વખત,એક સામટી મોટી રકમ્નું રોકાણ કરી ને રોકાણ બંધ કરી શકાતું નથી.PPF એ ફરજીયાત બચતનું સાધન છે.તેમાં ઓછા માં ઓછાં ૧૫ વર્ષ સુધી નિયમિત રીતે દરવર્ષે મીનીમમ રુ.૫૦૦ નું ફરજીયાત રોકાણ કરવું પડે છે.જેનાંથી નાંણાંકીય શિસ્તતા જળવાય છે જે સામાન્ય રીતેઆપણાં માટે મુશ્કેલ છે.

# ઉપાડ ની સગવડતા #

આમ,તો PPF નો હેતુ લાંબાગાળાનાં નાણાંકીય આયોજન માટેનો છે પરંતુ અધવચ્ચે અચાનક કોઈ તાત્કાલીક જરુરીયાત ઉભી થઈ જાય તો PPF માં ઉપાડની સગવડતા પણ છે.PPF માં થી ૭માં વર્ષથી નીચે મુજબ ઉપાડ કરી શકે છે.

>છેલ્લેથી ૪થા વર્ષની બેલેન્સનાં ૫૦% રકમ,

અથવા,

> છેલ્લેથી પહેલાં વર્ષની બેલેન્સનાં ૫૦% રકમ,

આ બંને માંથી જે રકમ ઓછી હોય તે ઉપાડી શકાય છે.

# લોનની સગવડ્તા #

જો સાતમાં વર્ષ પહેલાં કોઈ તાત્કાલીક નાંણાંકીય જરુરીયાત ઉભી થાય તો ત્રીજા થી છઠ્ઠા વર્ષ સુધીમાં ગમે ત્યારે તમારાં PPF એકાઉન્ટમાંથી લોન ઉપાડી શકાય છે.લોન ઉપાડવાનાં વર્ષથી પાછળનાં છેલ્લેથી બીજા વર્ષની બેલેન્સ રકમનાં ૨૫% રકમ લોન પેટે ઉપાડી શકાય છે.આ રકમ પર PPF માં મળતાં જે તે વર્ષનાં વ્યાજદર કરતાં ૨% વધારે વ્યાજદર ગણવામાં આવે છે.તે રકમ બે વર્ષનાં સમયગાળામાં ભરપાઈ કરવાની હોય છે.એક વખત લોન ભરપાઈ કર્યા પછી ત્રીજા થી છઠ્ઠા વર્ષનાં ગાળામાં જરુર હોયતો બીજી વખત પણ લોન ઉપાડી શકાય છે.

# નોમીનેશન #

તમારાં PPF એકાઉન્ટમાં તમે તમારાં નોમિની તરીકે કોઈને પણ રાખી શકો છો.મુદત દરમિયાન જો તમારું મૃત્યુ થાય તો નોમિની ટ્ર્સ્ટીશીપ ની જવાબદારી અદા કરશે.

# ડિફોલ્ટ #

PPF નાં એકાઉન્ટમાં દર વર્ષે નિયમિત રીતે ફરજીયાત રીતે ઓછા માં ઓછાં રુ.૫૦૦ અને વધુ માં વધુ રુ.૭૦,૦૦૦ ભરી શકાય છે.જો તમે કોઈ વર્ષ ઓછા માં ઓછાં રુ.૫૦૦ પણ PPF એકાઉન્ટમાં જમા ના કરાવો તો તે એકાઉન્ટ ડિફોલ્ટ એકાઉન્ટ ગણાશે.આવાં ડિફોલ્ટ એકાઉન્ટને ફરીથી નિયમિત કરવાં માટે જેટલાં વર્ષથી બચત જમા નથી કરી તેટલાં વર્ષનાં ૫૦૦ રુપીયા વતા ૧૦૦ રુ.લેખે દર વર્ષની પેનલ્ટી ભરવાથી PPF એકાઉન્ટ ફરીથી નિયમિત રીતે ચાલુ થઈશકે છે.

# એક વ્યક્તિ એક જ PPF એકાઉન્ટ ખોલાવી શકે છે.

# PPF એકાઉન્ટ સંયુક્ત નામે ખોલાવી શકાતું નથી તે ફક્ત વ્યક્તિગત નામનું જ ખોલાવી શકાય છે.

# જો કોઈ વર્ષે રુ.૭૦,૦૦૦ થી વધારે રુપીયા જમા કરવામાં આવશે તો વધારાનાં રુપીયા કોઈપણ વ્યાજ ઉમેર્યાં વગર પરત કરવામાં આવશે.

# નોકરીયાત વર્ગ માટે PF (પેન્શન ફંડ) ની સાથે સાથે PPF એ એક વધારાનું રોકાણનું સાધન થઈ શકશે અને આ રીતે બંનેમાં રોકાણ કરીને ટેક્સમાંથી બાદ મેળવી શકશે.

# ધંધાદારી વર્ગ કે જે પગારદાર નથી તેવાં લોકોનું રોકાણ PF (પેન્શન ફંડ) માં હોતું નથી તેથી ધંધાદારી વર્ગ માટે PPF માં કરેલું રોકાણ તેનાં નિવૃતિ પછીનાં જીવન માટે ખુબ જ ઉપયોગી સાબીત થઈ શક્શે.

# PPF એકાઉન્ટનાં રુપીયા અદાલતનાં હુકમ અથવા તો કોઈપણ સરકારી જાહેરનામાં દ્વારાં જપ્ત થઈ શકતાં નથી.તેનો મતલબ કે તમારી કોઈપણ જવાબદારી કે દેણાં પુરાં કરવાં માટે તમારી બધી મિલ્કત જપ્ત થઈ શકે પરંતુ PPF એકાઉન્ટનાં રુપીયા કોઈપણનાં ઓર્ડર થી જપ્ત થઈ શકતાં નથી તે રુપીયા ફક્ત તમને જ મળી શક્શે.

# PPF એકાઉન્ટ ક્યાં ખોલાવી શકાય?

> સ્ટૅટ બેંક ઓફ ઈન્ડીયા ની કોઈપણ બ્રાંચમાં

> હેડ પોસ્ટ ઓફીસ કે સબ પોસ્ટ ઓફીસમાં

> ટેક્સ કલેકશનનું કામ કરતી કોઈપણ રાષ્ટ્રીયકૃત બેંકની બ્રાંચમાં PPF એકાઉન્ટ ખોલાવી શકાય છે.

# ઓનલાઈન PPF એકાઉન્ટ #

શેરબજાર અને મ્યુચલફંડ ની જેમ જ PPF એકાઉન્ટમાં પણ ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શન થઈ શકે છે.કેટલીક બેંકો ઓનલાઈન PPF ની સગવડતા આપે છે જેમાં ઈન્ટરનેટ દ્વારાં તમે તમારાં PPF એકાઉન્ટમાં રુપીયા જમા કરાવી શકો છો.ICICI બેંકે સૌથી પહેલાં દેશમાં આ સેવાની શરુઆત કરી હતી.ICICI બેંકમાં એકાઉન્ટ ધરાવતા ગ્રાહકો ઈન્ટરનેટ દ્વારાં તેનાં PPF એકાઉન્ટમાં રુપીયા જમા કરાવી શકે છે.SBI બેંક પણ ઓનલાઈન PPF એકાઉન્ટની સગવડતા પુરી પાડે છે.

આમ,PPF એકાઉન્ટ એક ઉતમ પ્રકારનું બચતનું સાધન છે.જેમાં અનેક ફાયદાઓ જોડાંયેલાં છે.પરીવારનાં દરેક વ્યક્તિદીઠ એક એક PPF એકાઉન્ટ ખોલાવી તેમાં નિયમિત બચત કરીને પરીવારનું નાંણાંકીય ભવિષ્ય ઉજ્જવળ બનાવી શકાય છે.

મોટર ઈન્શ્યોરન્સ માં નવો વિકલ્પઃ 'પે એઝ યુ ડ્રાઈવ'

2011-03-10T04:18:00.000-08:00

મોટર ઈન્શ્યોરન્સ એ વીમા કંપનીઓ માટે ખોટનું સાધન છે.તાજેતરમાં જ લોકસભામાં રજુ થયેલાં અંદાજ મુજબ ચાલુ વર્ષ ૨૦૧૦-૨૦૧૧ માં ભારતની સામાન્ય વીમા કંપનીઓ ને મોટર ઈન્શ્યોરન્સ ક્ષેત્રે કુલ ૨૫૦૦ થી ૩૫૦૦ કરોડ રૂપિયાનું નુક્સાન થવાનો અંદાજ છે.આવાં સંજોગો માં વીમા કંપની અને ગ્રાહકો એમ બંને ને ફાયદો થાય તેવાં પ્રકાર ની મોટર ઈન્શ્યોરન્સ પોલીસી રજુ કરવાની તૈયારી ભારતની ત્રણ વીમા કંપનીઓ કરી રહી છે.જેમાં બજાજ એલીયાન્ઝ,આઈ.સી.આઈ.સી.આઇ. લોમ્બાર્ડ અને ભારતી અક્સા જનરલ ઈન્શ્યોરન્સ નો સમાવેશ થાય છે.

આ પ્રકારની પોલીસીમાં તમે જેટલું વાહન ચલાવો તે મુજબનું જ પ્રીમિયમ તમારે ચુકવવાનું રહેશે.એટલે કે તમે જો ઓછું વાહન ચલાવો તો ઓછું પ્રીમિયમ અને વધારે વાહન નો વપરાશ હોય તો વધુ પ્રીમિયમ.ICICI LOMBARD દ્વારાં તેનાં પાયલોટ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત અમુક વાહનો માં ટ્રેકીંગ ઈક્વીપમેન્ટ લગાવવામાં આવેલાં છે.આ સાધન હાલમાં અંતર,ઉપયોગમાં લેવામાં આવતાં રસ્તાની વીગત,વાહન ચલાવવાનો સમય,દિવસ કે રાત્રી,વાહન ચલાવવાની ગતી વગેરે જેવી વિગતો એક્ત્રીત કરશે અને આ અંકડાઓ ને આધારે આ નવા પ્રકારની પોલીસી નાં પ્રીમિયમનાં દરો નક્કી કરવામાં આવશે.ઈટાલી,અમેરીકા તેમજ યુરોપ માં થોડાં વર્ષો પહેલાં આ પ્રકારની પોલીસીઓ શરુ કરવામાં આવેલી જ્યં તેને સારો પ્રતિસાદ મળેલ છે.હવે ભારતમાં પણ નજીકનાં ભવિષ્યમાં આ પ્રકારની પોલીસીઓ ઉપલબ્ધ થશે.

શેર નાં PE રેશિયો (ગુણોતર) વિશે સરળ સમજુતી

2011-03-06T08:52:00.000-08:00

શેરબજાર નાં રોકાણકારો માટે PE (પ્રાઈઝ ટુ અર્નીંગ્ઝ) રેશિયો શબ્દ નવો નથી.આજકાલ શેરનાં ભાવની સાથે તેનો PE રેશિયો પણ બોલવાની ફેશન થઈ ગઈ છે.કોઈપણ કંપનીનાં શેરનાં ભાવો જ્યારે ઘટે કે વધે અથવા તો કોઇ કંપનીનાં શેર ખરીદવાની ભલામણ કરવામાં આવે તો તેની સાથે તે શેરનો PE રેશિયો પણ બતાવવામાં આવે છે અને તેનાં આધારે તે શેર હાલનાં બજારભાવે ખરીદવો સારો કે ખરાબ તેવું સમજાવવામાં આવે છે.

PE રેશિયો એટ્લે શું?

PE રેશિયો એ શેરની બજાર કિંમત અને શેરદિઠ કમાણીનો ગુણૉતર છે.

PE રેશિયો = શેરનો બજારભાવ / શેરદિઠ કમાણી

તો હવે PE રેશિયો જેનાં દ્વારાં મળે છે તેવાં બે મુખ્ય હિસ્સાઓ વિશે સમજીએ.

(૧) શેરનો બજારભાવઃ શેર એ કંપનીમાં માલીકીપણૂં દર્શાવે છે.પબ્લીક લીમીટેડ કંપનીનાં શેરનું ટ્રેડીંગ શેરબજારમાં થાય છે.આવી લીસ્ટેડ કંપનીનાં શેરનો બજારભાવ સ્ટોક એક્સચેંજમાં માંગ અને પુરવઠા નાં નિયમને આધારે દેશનાં હજારો રોકાણકારો દ્વારાં નક્કી થાય છે.શેર નો બજારભાવ એ કંપનીમાં એટલાં હિસ્સા પુરતી માલીકી મેળવવા માટેનું મુલ્ય છે.

(૨) શેરદીઠ કમાણી(EPS-Earning Per Share): કંપનીનાં ચોખ્ખાં નફાને તે કંપની એ બહાર પાડેલાં કુલ શેરની સંખ્યા વડે ભાંગવામાં આવતાં જે રકમ મળે તેને શેરદીઠ કમાણી કહેવામાં આવે છે.

આમ,PE રેશિયો એ કંપની એ કરેલાં નફાનાં એક એક રુપિયા ની સામે રોકાણકાર તે કંપનીનાં શેર માટે કેટલાં ગણી રકમ ચુકવવા તૈયાર છે તે દર્શાવતું મુલ્ય.

ઉદાહરણઃ

જો શેરનો ભાવ ૧૦૦૦ રૂ. હોય અને તેની શેરદીઠ કમાણી(EPS) રૂ.૫૦ હોય તો ૧૦૦૦/૫૦ = ૨૦ રૂ. તેનો PE રેશિયો થશે.તેનો મતલબ કે રોકાણકારો કંપનીએ કરેલાં એક રુપિયાનાં નફાની સામે ૨૦ રૂ. ચુકવવા તૈયાર છે.

# PE રેશિયો નો યોગ્ય ઉપયોગ કેમ કરવો?

PE રેશિયો વિશે આપણે સમજણ તો મેળવી પરંતુ તેનાં કરતાં પણ તેનો ઉપયોગ કેમ અને કેવી રીતે કરવો તે જાણવું ખુબ જ અગત્યનું છે.

સરખામણીઃસૌથી અગત્યની વાત કે કોઈપણ કંપનીનાં શેરનો PE રેશિયો કાઢી લેવાથી આપણે કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી શક્તા નથી પરંતુ PE રેશિયાનો સાચો ફાયદો લેવા માટે તેની સરખામણી કરવી પડે છે.

PE રેશિયોનો ઉપયોગ બે કંપની,બે ક્ષેત્રો કે બે દેશો વચ્ચેની સરખામણી કરવામાં થાય છે.તેમજ તેનો ઉપયોગ શેરનાં વેલ્યુએશન તથા સ્ટોક એનાલીસીસની બીજી અનેક પધ્ધતીઓ માં કરવામાં આવે છે.

સરખામણી તો સરખે સરખાંઓ ની જઃ

શેરનાં PE રેશિયોની સરખામણી કરવાની વાત આવે ત્યારે તેની સરખામણી સમાન કારોબાર કરતી કંપનીઓ વચ્ચે જ કરવી યોગ્ય ગણાય.આઈ.ટી. કંપનીનાં શેરનાં PE ની તુલના આપણે સ્ટીલ કંપનીનાં શેરનાં PE સાથે નાં કરી શકીએ.

જ્યારે આપણે બોલીએ છીએ 'ઉંચો PE ',તેનો મતલબ કે સમાન ક્ષેત્રો માં કામ કરતી બીજી કંપનીઓ નાં એવરેજ PE કરતાં તે કંપનીનો PE ઘણો ઉંચો છે.એવી જ રીતે જ્યારે આપણે બોલીએ કે 'નીચો PE ' તેનો મતલબ કે સમાન ક્ષેત્ર માં કામ કરતી બીજી કંપનીઓનાં એવરેજ PE કરતાં તે કંપનીનો PE ઘણો નીચો છે.

'ઉંચો PE'

ઉંચા PE નો મતલબ થાય કે તે કંપનીનું મુલ્યાંકન ખુબ જ ઉંચુ આંકવામાં આવ્યું છે એટલે કે તે શેરનો ભાવ ક્રુત્રીમ રીતે વધારવામાં આવ્યો છે.આવાં શેરનાં ભાવો માં ઘટાડાની સંભાવનાઓ છે.'ઉંચો PE' હોવાની એક બીજી શક્યતા પણ છે કે બજારની અપેક્ષામાં એ કંપની નજીકનાં ભવિષ્યમાં ખુબ જ ઉંચા દરે વિકાસ કરશે અને જ્યારે તે કંપની ઝડપથી વિકસતાં ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી હોય ત્યારે આ સાચું પણ પડે છે.તો આવાં સંજોગોમાં તે કંપની વિશે પણ અભ્યાસ કરવો જરુરી બને છે.

'નીચો PE'

શેરનો નીચો PE રેશિયો ધરાવતી કંપનીઓનું મુલ્યાંકન ખુબ જ આકર્ષક છે તેવું કહી શકાય અને આવાં શેરની કિંમતમાં ભવિષ્યમાં વધારો થઈ શકે છે.ઉંચા PE ની જેમ નીચા PE માં પણ એક બીજી શક્યતા રહેલી છે.નીચા PE નો બીજો અર્થ એમ પણ થાય કે બજારની અપેક્ષા મુજબ તે કંપનીનો ભવિષ્યનો વિકાસદર ખુબ જ નીચો રહે તેવી સંભવના દેખાતી હોય અને સાથે સાથે તે કંપની જે ક્ષેત્ર માં કામ કરતી હોય તે ક્ષેત્ર નો વિકાસદર પણ જો ખુબ જ નીચો હોય તો આ શક્યતા સાચી પડી શકે છે.આવાં સંજોગોમાં કંપની તેમજ તેનાં કરોબાર તથા તેનાં કરોબાર નાં ક્ષેત્ર તેમજ તે કંપની નાં સંચાલકો અને તેમનાં ભવીષ્યનાં આયોજનો વિશે ઉંડાણપુર્વક અભ્યાસ કરવો જરુરી બને છે અને તેનાં આધારે જ નાક્કી કરી શકાય કે આવો શેર ખરીદવો કે નંહિ.

ખોટ કરતી કંપનીઓનાં કિસ્સામાં તેમજ નવી જ ચાલુ થયેલી કંપનીઓનાં કિસ્સામાં PE રેશિયોની સરખામણી તદન બિનઉપયોગી છે.

ભ્રષ્ટાચાર નો ભોરીંગ ભારતનો ભરડો લઈ રહ્યો છે.

2010-12-09T09:43:00.000-08:00

દેશપ્રેમ જાગે તો ભ્રષ્ટાચાર ભાગે : 'ઈન્ડિયા ફર્સ્ટ'

'ભ્રષ્ટાચાર અને ભારત' આ બંને શબ્દ જાણે એક્બીજાનાં પર્યાય બની ગયા હોય તેવું લાગે છે.ભારતનાં રાજકારણીઓમાં જાણે વધુ ને વધુ મોટાં કૌભાંડો રચવાની રીતસરની હરીફાઈ જામી હોય તેમ રોજે રોજ વધુ મોટાં ને મોટાં કૌભાંડો બહાર આવતાં જાય છે.ભારતમાં ભ્રષ્ટાચાર એ ફક્ત રાજકારણીઓ પુરતો જ સીમિત નથી પરંતુ ભ્રષ્ટાચાર વાસ્તવમાં ભારતનાં ઘરે ઘરમાં ઘુસી ગયો છે.
પટ્ટાવાળો,ક્લાર્ક,તલાટીમંત્રી,મામલતદાર,પોલીસ,કલેક્ટર,ન્યાયમુર્તી,વકીલ,શીક્ષક,નેતાઓ,
ઈન્કમટેક્ષ - સેલ્સટેક્ષ અધીકારીઓ,બેંક સ્ટાફ વગેરે વગેરે આ લીસ્ટ બહુ લાંબુ થાય તેવું છે.ભ્રષ્ટાચારીઓની યાદીમાં કોઈ બાકાત નથી.પટ્ટાવાળા થી લઈ ને પ્રાઈમ મીનીસ્ટર સુધીનાં તમામ ભ્રષ્ટાચારી છે.ફરક ફક્ત એટલો જ છે કે ચોરી કરવી ગુનો નથી પણ પકડાવું એ ગુનો છે.એક સમય એવો હતો કે લાંચ લેવી - કટકી કરવી એ બહુ હિન ક્રુત્ય ગણાતું હતું.

લાંચીયા અધીકારીઑનો પરીવાર પણ તેનાં પર થુંકતો હતો.તેને બદલે આજે લાંચ લેવી અને લાંચ આપવી એ જાણે શિષ્ટાચાર બની ગયો હોય તેવો મહોલ સર્જાયો છે.લાંચીયા અધીકારીઓ અને ભ્રષ્ટ રાજકારણીઓ તમામ કાયદાઓનું ઉલ્લંઘન કરી દેશ અને દેશની પ્રજાને સરેઆમ લુંટે છે અને રુપીયાની ચકાચૌંદ રોશની માં અંજાઈ ને આપણો સમાજ આવાં લોકોની કદમપોશી અને વાહ વાહ કરે છે.જ્યારે નખ-શિખ પવિત્ર,સિધ્ધાંતવાદી - દેશપ્રેમી એવાં (ગણ્યાં ગાંઠ્યાં)અધીકારીઓ અને નેતાઓ નો કોઈ ભાવ પુછતું નથી.સ્વતંત્ર ભારતની આ તે કેવી કરુણતા???

આપણાં દેશને આપણે 'માં' નો દરજ્જો આપ્યો છે અને આ ભારતમાતાનું જ્યારે ચિરહરણ થતું હોય ત્યારે આપણે નિર્માલ્ય થઈ તમાશો જોતાં રહીયે આ તે કેવો દેશપ્રેમ????આપણો દેશપ્રેમ ફક્ત ૨૬ મી જાન્યુઆરી અને ૧૫ મી ઓગષ્ટ પુરતો જ સીમિત થઈ ગયો છે.દેશપ્રેમ ની મોટી મોટી દંભી વાતો કરવામાં અને દેશપ્રેમ નાં ભાષણો કરવામાં આપણે હોંશીયાર છીએ.હકીકતમાં આપણે દેશપ્રેમી નહીં પરંતુ ખીસ્સા પ્રેમી નાગરીકો છીએ.આપણૂં ખીસ્સુ ભરાતું હોય તો આપણે દેશને વેંચવા માટે હરપળ તૈયાર છીએ.આઝાદીનાં સાંઈઠ - સાંઈઠ વર્ષો પછી પણ ભારતની ૩૮ ટકા વસ્તી ગરીબી રેખાની નીચે જીવન ગુજારતી હોય અને ગરીબ હજુ વધારે ગરીબ અને ધનવાન વધુ ધનવાન થતો હોય આ પરિશ્થિતીનાં નીર્માણમાં પણ આપણાં ભ્રષ્ટાચારી નેતાઓ જ જવાબદાર છે કે જેઓ ને દેશનાં વિકાસમાં નહીં પણ ફક્ત સ્વવિકાસમાં જ રસ છે.હકીકત માં આપણે ચીન,જાપાન,જર્મની,ઈઝરાયેલ, વગેરે જેવાં દેશોનાં સામાન્ય નાગરીકો પાસેથી દેશપ્રેમનું શીક્ષણ લેવાની જરુર છે.

ભારતનાં તમામ નાગરીકો એ આત્મમંથન કરવાનો સમય પાકી ગયો છે.જો આ ભ્રષ્ટાચાર ની નદીઓ આમ ને આમ વહેતી રહેશે તો એક દિવસ આપણે ફરીથી ગુલામીની બેડીઓ માં જકડાઈ જશું અને ભ્રષ્ટાચારી શાસકો - નેતાઓ - અમલદારો - આ દેશનાં ભાગલાં પાડી દેશ ને ફરી પતનનાં માર્ગે લઈ જશે અને ગરીબ વધુ ને વધુ ગરીબ બનતો જશે અને અંતે ભારતમાં ફરીથી ગુલામી પ્રથા અમલમાં આવશે.દોસ્તો સમય આવી ગયો છે દેશપ્રેમ જગાવવાનો અને ભારતભરમાં ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી ઝંઝાવાતી અભીયાન ચલાવવાનો.સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ એ પોતાનાં પ્રાણો ની આહુતી આપીને આપણને અંગ્રેજોની ગુલામી માંથી મુક્તિ અપાવી અને હવે જો આપણે સાચા અર્થમાં સમ્રુધ્ધ,સામર્થ્યવાન,ચારિત્ર્યવાન,સ્વર્ણિમ ભારતનું નિર્માણ કરવું હોય તો ભ્રષ્ટાચારીઓ ને દેશવટો આપવો જ પડશે..જયહિંદ જય ભારત.

શેરબજાર લાલઘુમ ,તેજીની મોસમ,રોકાણકારોએ શું કરવું?તેજી FII પ્રેરીત

2010-09-27T10:18:00.000-07:00

આજકાલ દરેક વસ્તુ માં તેજીની મોસમ ચાલી રહી છે.સોનાં-ચાંદીમાં તેજી,કપાસમાં તેજી,ડુંગળીમાં તેજી,જમીનમાં તેજી,વ્યાજનાં દરમાં તેજી અને શેરબજારમાં પણ તેજી.

આપણે અહીંયા શેરબજારની તેજીની વાત કરવી છે.ભારતનું શેરબજાર ૨૦૧૦ ની શરુઆતથી જ ધીમી પણ મક્કમ ગતી એ આગળ વધી રહ્યું છે.૧ એપ્રીલ ૨૦૧૦ નાં રોજ સેન્સેક્સ ૧૭૫૫૫ નાં આંક પર હતો ત્યાંથી તે સપ્ટેમ્બર ૨૨ નાં રોજ ૨૦,૦૦૦ નો આંક કુદાવી ગયો.આમ,તો આપણાં સૌ માટે આ ખુશીની જ વાત છે પરંતુ આપણી મનોદશા પણ જબરી છે.શેરબજારમાં મંદી હોય તોય મુંઝવણ અને તેજી હોય તોયે મુંઝવણ.સેન્સેક્સ ૨૦,૦૦૦ વટાવી ગયો હવે શું કરવું?નવું રોકાણ કરવું કે નાં કરવું?શેરમાં નફો બુક કરવો કે નાં કરવો?વગેરે વગેરે જેવાં પ્રશ્નો થી તેજીમાં પણ આપણે મુંઝાયા કરીએ છીએ.તો હવે સવાલ એ છે કે આવી પરિસ્થિતિમાં રોકાણકારોએ શું કરવું?સૌ પ્રથમ તો એ સમજીએ કે હાલની આ જે તેજી છે તે FII પ્રેરીત તેજી છે અને નવાં આવનારાં પબ્લીક ઈશ્યુ સારી રીતે છલકાઈ જાય તેવું વાતાવરણ બનાવવાં માટેની ગોઠવણ થઈ રહી છે.આવતાં દિવસોમાં ભારતનાં શેરબજારમાં ૩૦,૦૦૦ કરોડનાં પબ્લીક ઈશ્યુ આવી રહ્યાં છે.વળી,રસપ્રદ બાબત એ છે કે ૨૦૧૦-૧૧ માં પબ્લીક ઈશ્યુ લાવનારી કંપનીઓ માં મોટાભાગની કંપનીઓ પીઈ ફંડૅડ કંપનીઓ છે.એટલે કે ફોરેનનાં જુદાં જુદાં ફંડ દ્વારાં પ્રાઈવેટ ઈક્વીટી ફંડીગ થયેલું છે.આ પીઈ ફંડીગ કંપનીઓએ ખુબ ઓછી કિંમતમાં અનલીસ્ટૅડ કંપનીઓનાં શેર ખરીદી તેમાં શેર હોલ્ડીંગ મેળવેલું હોય છે.તેનો બે થી ચાર વર્ષનો એક્ઝીટ પીરીયડ હોય છે.આવી અનલીસ્ટૅડ કંપનીઓ તેનો પબ્લીક ઈશ્યુ બહાર પાડી,તેનાં શેરનું ઉંચા પ્રીમીયમથી લીસ્ટીંગ કરાવશે અને પીઈ ફંડીંગ કંપનીઓ તેનાં હિસ્સાનાં શેરમાં ખુબ ઉંચુ પ્રીમીયમ મેળવી તગડો નફો ઘર ભેગો કરશે.મોટાંભાગની આવી પીઈ ફંડીગ કંપનીઓ ફોરેનની છે અથવા તો FII પ્રેરીત છે.છેલ્લાં એક મહીનામાં ભારતનાં શેરબજારમાં FII એ ૬૦,૦૦૦ કરોડનું રોકાણ કર્યું છે અને શેરબજારને તેજીની દિશા આપી છે.

તો આવાં વાતાવરણમાં રોકાણકારોએ શું કરવુ?

તેનાં માટેનાં થોડાં સુચનો છે.

૧,તમારાં જુનાં રોકાણોમાં નફો બુક કરી લેવો.

૨,નવાં રોકાણોમાં કુલ રકમમાંથી ૫૦% રકમ શેરબજારમાં અને ૫૦% રકમ બેંક FD,PPF,બોન્ડ વગેરે સલામત સાધનોમાં રોકવી જોઈએ.

૩,નવૂ રોકાણ જો ટૂંકાગાળા માટે કરવામાં આવતું હોય એટ્લે કે ૨ થી ૩ વર્ષ માટે,તો તેવું નવું રોકાણ શેરબજારમાં કરવું હીતાવહ નથી.

૪,ટુંકાગાળાનું રોકાણ સલામત રોકાણ સાધનોમાં જ કરવું જોઈએ.

૫,નવું રોકાણ જો લાંબાગાળા માટેનું હોય એટ્લે કે ૫ થી ૭ વર્ષ માટે તો શેરબજારમાં રોકાણ કરી શકાય.લાંબાગાળે ૨૫ થી ૩૦ ટકા વળતર મેળવી શકાય.

૬,મ્યુચલ ફંડ કે યુલીપ પોલીસીનાં ઈક્વીટી ફંડમાં તમે કરેલાં રોકાણોમાં હાલનાં તબક્કે નફો બુક કરવો અને તેને ડૅટ ફંડમાં સ્વીચ કરી લેવું જોઈએ.

ઈન્શ્યુરન્સ પોલીસીને લગતી તમારી ફરીયાદો નો હવે થશે ઝડપી નિકાલ

2010-08-13T17:50:00.000-07:00

જો વીમા કંપનીઓ તમારી ફરીયાદને દાદ ના આપતી હોય તો હવે તમે સીધા જ 'ઈરડા' નો સંપર્ક સાધી શક્શો.

ભારતીય વીમા નિયમનકાર 'ઈરડા' - 'ઈન્શ્યુરન્સ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલોપમેન્ટ ઓથોરીટી' એ તાજેતરમાં જ વીમાપોલીસીઑ ને લગતી ફરીયાદો નાં ઝડપી નિવારણ માટે એક રુપરેખા ઘડી કાઢી છે.અત્યાર સુધીની પરિસ્થિતી મુજબ ગ્રાહકોને વીમા પોલીસીઓ માં રહેલી નાની એવી ભુલ સુધારવા માટે તેમજ ફરીયાદ નાં નિરાકરણ માટે મહીનાઓ સુધી વીમા કંપનીઓની ઓફીસમાં ચક્કર લગાવવા પડતા હતા.અને વીમા કંપનીઓ દ્વારા ઉડાઉ જવાબ આપવામાં આવતો હતો.વીમા પોલીસીઓનાં ગ્રાહકો માટે હવે આનંદનાં સમાચાર એ છે કે જો હવે તમારી વારંવાર ફરીયાદ ને અંતે પણ વીમા કંપની દ્વારા તેનું યોગ્ય નિરાકરણ ના આવતું હોય તો હવે તમે ટોલ ફ્રી નંબર પર ફોન દ્વારા તેમજ ઈ-મેઈલ દ્વારા સીધો જ'ઈરડા'નો સંપર્ક સાધી શકો છો.

ટોલ ફ્રી નંબર ૧૫૫૨૫૫ ઈ-મેઈલઃ complaints@irda.gov.in

ફરીયાદ નિવારણ માટે ની રુપરેખાઃ

'ઈરડા' એ વીમા ને લગતી ફરીયાદો નાં ઝડપી નિકાલ માટે વીમા કંપનીઓ માટે એક રુપરેખાઘડી કાઢેલ છે.જે મુજબ ગ્રાહકો ને જો તેની વીમા પોલીસી બાબતે કોઈપણ ફરીયાદ હોય તો તેણે સૌથી પહેલા તે ફરીયાદ જે તે વીમા કંપની ને કરવાની રહેશે પરંતુ જો વીમા કંપની દ્વારાં તેનો યોગ્ય નિકાલ કરવામાં ના આવે તો ગ્રાહક 'ઈરડા' નો સીધો જ સંપર્ક સાધી શકે છે.નવી માર્ગદર્શીકા મુજબ દરેક વીમ કંપની એ 'ગ્રીવાન્સ સેલ'ની રચના કરવાની રહેશે જેનાં મુખ્ય અધીકારી તરીકે તે કંપની નાં સીઈઓ અથવા તો કંપની નાં કોઈ કાયદાકીય અધીકારી રહેશે.તેમજ ગ્રાહકો વીમા કંપની ની વેબસાઈટ ઉપર પણ ઓનલાઈન ફરીયાદ નોંધાવી શકે,ફોન દ્વારા પણ ફરીયાદ નોંધાવી શકે અથવા તો ટપાલ દ્વારા પણ ફરીયાદ નોંધાવી શકે તે પ્રકારની વ્યવસ્થા દરેક વીમા કંપનીઍ કરવાની રહેશે.વીમા કંપનીઓ એ આ નવી વ્યવસ્થા ની જાણકારી દરેક નવા તેમજ જુના તમામ ગ્રાહકો ને આપવાની રહેશે જેથી ગ્રાહકો ને ખ્યાલ રહે કે ફરીયાદ બાબતે સૌથી પહેલાં કોનો સંપર્ક કરવો.ફરીયાદોનાં ઝડપી નીકાલ માટે 'ઈરડા' એ ગ્રાહકો ને પડતી અમુક સામાન્ય તકલીફોનું લીસ્ટ બનાવ્યું છે તેમજ આ તકલીફો નાં ઝડપી નિવારણ માટે વીમા કંપનીઓ માટે અમુક સમય મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવેલી છે. એ મુજબ એટલાં જ દિવસ માં વીમા કંપનીઓએ ફરજીયાત પણે તેનો ઉકેલ લાવવો પડશે.ઉદાહરણ તરીકે, જો વીમા કંપની દ્વારાં ગ્રાહકને ખોટું સમજાવીને વીમા પોલીસી વેંચવામાં આવેલી હોય તો તે બાબત ની ગ્રાહકની ફરીયાદનો નિકાલ વીમા કંપનીઓ એ ૧૦ દિવસની અંદર જ કરવાનો રહેશે.તેમજ મ્રુત્યું નાં ક્લેઈમની ચુકવણી ગ્રાહક દ્વારાં તમામ દસ્તાવેજો રજુ કર્યાં પછીનાં વધુ માં વધુ ૩૦ દિવસની અંદર કરવાની રહેશે.પાકતી મુદતનો ક્લેઈમ ૧૫ દિવસની અંદર ચુકવવાનો રહેશે.પોલીસી બોન્ડ ૧૦ દિવસ ની અંદર ગ્રાહક ને મળી જવું જોઈએ.આ મુજબનું આખું લીસ્ટ www.irdaindia.org/grievance/clssifications_final.xls પર જોવાં મળશે.

ઉપર મુજબનાં નિશ્ચીત સમયગાળા દરમીયાન જો ગ્રાહકને નિયમ મુજબની જે મળવી જોઈએ તેવી સેવાઓ વીમા કંપનીઓ દ્વારાં ગ્રાહક ને ના આપવામાં આવે તો ગ્રાહકે સૌ પ્રથમ ફરીયાદ જે તે વીમા કંપની નાં ગ્રીવાન્સ સેલ માં કરવાની રહેશે અને વીમા કંપની એ તેનો જવાબ ગ્રાહક ને વધુ માં વધુ ૧૪ દિવસ સુધી માં ગ્રાહક ને આપવાનો રહેશે.વીમા કંપની નાં જવાબથી જો તમે પુરે પુરા સંતુષ્ઠ ના હો તો જવાબ મળ્યાં નાં આઠ અઠવાડીયા સુધીમાં જો વીમા કંપની ને ફરીથી રજુઆત નહીં કરો તો વીમાકંપની એવું માની લેશે કે તમને ચુકાદો મંજુર છે.ગ્રાહકો દ્વારાં વીમા કંપની ને કરવામાં આવેલી તમામ ફરીયાદો ની જાણકારી હવેથી 'ઈરડા' દ્વારાં રાખવામાં આવશે.વીમા કંપની દ્વારાં જો તમારી ફરીયાદનું યોગ્ય નિરાકરણ લાવવામાં ના આવે તો તમે સીધાં જ 'ઈરડા'નો સંપર્ક કરી શકો છો.તેમાં તમારે વીમા કંપની સાથે અગાઉ થયેલાં તમામ પત્ર વ્યવહાર તેમજ ફરીયાદ નંબર સાથે ની વીગતો જોડવાની રહેશે.આટ્લું કર્યાં પછી પણ જો તમારી ફરીયાદનું યોગ્ય નિરાકરણ નથી આવ્યું તેવું લાગતું હોય તો તમે 'ઈન્શ્યુરન્સ ઓમ્બડઝ્મેન'નો સંપર્ક કરી શકો છો.દરેક રાજ્યમાં એક ઓમ્બડ્ઝ્મેન ની નીમણુંક કરવામાં આવી છે.જો તમારી પોલીસી રુ.૨૦ લાખ થી અંદર હોય તો જ તમેઓમ્બડ્ઝ્મેન ને ફરીયાદ કરી શકો છો.ઓમ્બડ્ઝ્મેને વધુ માં વધુ ૩ મહીનાની અંદર તમારી ફરીયાદનું ફરજીયાત નિરાકરણ લાવવું પડશે.આમ,છતાં પણ હજુ તમને જો એવું લાગતું હોય કે તમને અન્યાય થયો છે તો તમે આ કેસ કન્ઝયુમર ફોરમ અથવા તો કોર્ટ માં લઈ જઈ શકો છે.

શેર બજારમાં સર્કિટ એટલે શું ? અપર સર્કીટ - લોઅર સર્કીટ અને તેનાં નિયમો.

2010-07-20T10:35:00.000-07:00

શેર બજારમાં કામ કરતાં તમામ લોકો અવાર નવાર અપરસર્કિટ તથા લોઅરસર્કિટ વિશે વાતો કરતાં હોય છે.આજે આપણે આ બંને પ્રકારની સર્કિટ વિશે વિગતવાર જાણકારી મેળવશુ.
સર્કિટ એટલે શું ?

સર્કિટ એ રોકાણકારો નાં હિત ને ધ્યાનમાં રાખીને શેર બજાર નાં નિયંત્રક સેબી દ્વારા કરવામાં આવેલી એક એવી વ્યવસ્થા છે જેના હેઠળ કોઇપણ સૂચકઆંક (ઇન્ડેક્સ) કે શેરનાં ભાવમાં કોઇ એક વર્કિંગ સેશનમાં થતો અનિયંત્રિત એકતરફી વધારો કે ઘટાડા ને રોકી શકાય છે. જેમ કે કોઇ શેરમાં 5 ટકાની સર્કિટ હોય અને ગઈકાલે તે શેર 100 રૂપિયા નાં ભાવ પર બંધ થયો હતો, તો આજે તેમાં 95થી 105 રૂપિયાનાં ભાવ વચ્ચે જ સોદા કરી શકાય છે.

સર્કિટ કેવી રીતે નક્કી થાય ?
સર્કિટ નક્કી કરવા માટે કોઇ પણ શેરની કિંમતોમાં ઉતાર-ચઢાવ, સરેરાશ દૈનિક કારોબાર અને શેરની મજબૂતીના ઇતિહાસની મદદ લેવામાં આવે છે. સર્કિટમાં ચાર સ્તર હોય છે - 2, 5, 10 અને 20 ટકા. જુદા જુદા શેરોના ઇતિહાસની મદદથી શેરો માટે સર્કિટ નક્કી કરવામાં આવે છે.

સર્કીટ નાં પ્રકારો

સર્કિટ બે પ્રકારની હોય છે. અપર સર્કિટ અને લોઅર સર્કિટ. અપર સર્કિટ લાગ્યા બાદ શેર માત્ર વેચી શકાય છે, ખરીદી શકાતા નથી. એવી જ રીતે લોઅર સર્કિટ લાગ્યા બાદ તેને માત્ર ખરીદી શકાય છે, વેચી શકાતા નથી.

સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં સર્કિટ લાગવાનાં નિયમો

વાયદા કારોબારમાં સમાવેશ થતા શેરો ઉપરાંત અન્ય તમામ શેરો પર સર્કિટ લાગે છે. વાયદા કારોબારવાળા શેરોમાં એક દિવસમાં કેટલોય ઉછાળો કે ઘટાડો આવી શકે છે. તેમનો કારોબાર બંધ થતો નથી.

સૂચકાંકો(ઇન્ડેક્સ)માં બંને પ્રકારની સર્કિટ 3 તબક્કામાં લાગે છે. પ્રથમ તબક્કામાં 10, બીજામાં 15 અને ત્રીજા તબક્કામાં 20 ટકા સર્કિટ લાગે છે. એક વાર જ્યારે કોઇ એક ઇન્ડેક્સ (સેન્સેક્સ કે નિફ્ટી)માં સર્કિટ લાગે છે. તો બીજા ઇન્ડેક્સમાં કારોબાર આપોઆપ અટકી જાય છે. સર્કિટ લાગવાની સાથે એક જ સમયે હાજર અને વાયદા બજાર બંનેમાં એક સાથે કારોબાર બંધ થઇ જાય છે.

જો બજારમાં 1 વાગ્યા પહેલા 10 ટકા ઘટાડો આવે છે, તો એક કલાક માટે કારોબાર અટકી જાય છે. જો ઘટાડો 1 વાગે અથવા ત્યાર બાદ પણ 2.30 વાગ્યા પહેલા નોંઘાય છે તો કારોબાર અડધા કલાક માટે રોકવામાં આવે છે. જો 10 ટકાનો ઘટાડો 2.30 વાગે કે ત્યાર પછી નોંધાય છે, તો કારોબાર બંધ થતો નથી. એટલે કે કારોબાર 3.30 વાગ્યા સુધી ચાલતો રહે છે.

જો માર્કેટમાં 1 વાગ્યા પહેલા 15 ટકાનો ઘટાડો નોંધાય છે, તો કારોબાર બે કલાક માટે બંધ રહે છે. આ ઘટાડો 1 વાગ્યા બાદ પણ 2 વાગ્યા પહેલા થાય તો કારોબાર 1 કલાક માટે રોકાઇ જાય છે. 15 ટકાનો ઘટાડો 2 વાગે અથવા તે પછી થાય તો કારોબાર સમગ્ર દિવસ માટે બંદ કરી દેવામાં આવે છે. જો માર્કેટ 20 ટકા ઘટે છે તો ત્યાર પછી આખો દિવસ બજાર બંધ રહે છે.

સટ્ટામય સમાજઃશેર નો સટ્ટૉ,અનાજ નો સટ્ટો,કઠોળનો સટ્ટો,તેલ નો સટ્ટો,ક્રીકેટ નો સટ્ટો,સોના-ચાંદી નો સટ્ટો,જ્યાં જુઓ ત્યાં સટ્ટો જ સટ્ટો.

2010-01-01T09:20:00.000-08:00

સટ્ટા ની ઉધઈ દેશ ને ખોખલો બનાવી દે તે પહેલાં જાગો.
'સટ્ટો'એટલે કે 'જુગાર',આમ, તો આદીકાળથી પ્રચલીત છે.મહાભારતનાં સમયમાં પણ 'જુગાર'નું અસ્તિત્વ હતું અને તેનું શું પરીણામ આવ્યું તે વાત થી તો આપણે સૌ પરિચિત જ છીએ.આપણાં પ્રાચીન ગ્રંથો માં,શાસ્ત્રો માં તેમજ દરેક ધર્મોમાં પણ કહેલું છે કે જુગાર એ મનુષ્યનાં અધઃપતન નો માર્ગ છે.તેમ છતાં દુઃખની વાત એ છે કે ભારતમાં હાલમાં જેટલો ફેલાવો 'જુગાર' કે 'સટ્ટા' નો છે તેટલો ફેલાવો ભારતનાં ઈતીહાસમાં આજ સુધી કયારેય નહોતો.આપણે આજે દરેક ક્ષેત્રો માં પ્રગતિ કરી રહ્યાં છીએ તેમ સાથે સાથે આપણે 'જુગાર' કે 'સટ્ટા'ની બાબતે પણ દુનીયામાં નં ૧ બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યાં છીએ અને દુઃખ ની વાત તો એ છે કે ભારતની કેન્દ્ર સરકાર પણ ભારતમાં જુગાર ને વધુ ને વધુ પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઉત્સુક છે.ભારત સરકારે વધુ ને વધુ ટેક્સ કમાવવાની લાલચે શેરનાં સટ્ટા,અનાજ નાં સટ્ટા,કઠોળ નાં સટ્ટા,તેલ નાં સટ્ટા,સોના-ચાંદી નાં સટ્ટા,કપાસ નાં સટ્ટા,ધાતુ નાં સટ્ટા વગેરે જેવાં સટ્ટાઓ ને કાયદેસરની માન્યતા આપેલ છે.એટલે કે ગંજીપા નો જુગાર રમતાં પકડાવામાં સજા થાય છે પરંતુ તેનાં કરતાં પણ વધારે ખતરનાક અને ખુબ જ મોટાપાયાનો જુગાર તમે એ.સી ચેમ્બરમાં બેઠાં બેઠાં કાયદેસર રીતે રમી શકો છો.હવે,ભવિષ્યમાં ક્રીકેટનાં સટ્ટા ને પણ કાયદેસરની માન્યતા મળે તો નવાઈ નહીં પામતાં અને આમ પણ ક્રીકેટનાં સટ્ટા માં ભારત હાલમાં દુનીયામાં નં ૧ નું સ્થાન ધરાવે છે.ભારતનાં બુકીઓ દુનીયાભર માં (અ)કિર્તી ધરાવે છે.અને હા આ બધી વાતો સરકાર ને,પોલીસ ને અને પ્રજા ને બધા ને ખબર છે છતાં બધાં લોકો હાથમાં બંગડીઓ પહેરીને ખુલ્લેઆમ ચાલતો આ તમાશો જુએ છે અને લાગતાં વળગતાં પોલીસ અધીકારીઓ અને નેતાઓનાં ખીસ્સા ગરમ થઈ જાય છે એટલે તે લોકો ને આ પ્રકારનાં સટ્ટા બંધ કરાવવા ને બદલે તેનાં વિકાસમાં જ રસ છે.
વાસ્તવ માં 'સટ્ટો'એ આજ નાં સમયનું સૌથી ઘાતક સામાજીક દુષણ છે.એક સર્વે મુજબ આજે કોલેજ માં ભણતાં દર વીસ સ્ટુડન્ટસે એક સ્ટુડન્ટ કોઈ ને કોઈ પ્રકારનો 'સટ્ટો' રમે છે અને ભારતનાં દર પચાસ ઘરમાંથી એક ઘરનું કોઈ એક વ્યક્તિ 'સટ્ટા'ની પ્રવ્રુતિ સાથે સંકળાયેલ છે અને હા આમાંથી મહીલાઓ પણ બાકાત નથી.આપણો આખો સમાજ જાણે કે સટ્ટામાં ઓતપ્રોત થઈ ગયો છે એટલે કે 'સટ્ટામય સમાજ'.સાથે સૌથી દુઃખની વાત તો એ છે કે 'સટ્ટો' રમાડ્તાં બુકીઓની અને દલાલો ની સમાજમાં વાહ વાહ થાય છે,બહુમાન થાય છે તેમજ રાજકીય પક્ષો તેમને નેતા બનાવે છે.આનાંથી મોટી કરુણતાં બીજી કઈ હોય શકે? આજે આ 'સ્ટ્ટા'ની ઉધઈ આપણાં દેશ-સમાજ અને પરીવારો ને અંદરથી ખોખલાં કરી રહી છે.સટ્ટા માં ડુબેલાં દેશ-સમાજ કે પરીવારોનું અંતે પતન થાય છે સાથે સાથે તેની વિપરીત અસરો પુરા દેશ તેમજ તમામ દેશવાસીઓએ પણ ભોગવવી પડે છે.જેમકે 'મોંઘવારી',આ આપણને કોમોડીટીનાં સટ્ટાએ આપેલી એક ભેંટ છે.ભારતમાં છેલ્લાં એક વર્ષમાં જીવન જરુરી ખાધ્ય પદાર્થો નાં ભાવમાં ૭૦ થી ૮૦ ટકાનો વધારો થયો છે.જેનું એક અને માત્ર એક જ કારણ કોમોડીટી નો સટ્ટો જ છે.સૌથી પીડાદાયક વાત તો એ છે કે સરકારે ખરે-ખર મોંઘવારી ઘટાડવા માટેનાં પગલાંઓ લેવાં જોઈએ તેને બદલે સરકારનાં જવાબદાર મંત્રીઓ દ્વારાં સટ્ટા ને પ્રોત્સાહન મળે તેવાં નિવેદનો આપવામાં આવે છે.દેશનાં નેતાઓને પોતાનાં ખીસ્સા ભરવામાં જ રસ છે પરંતુ ભયાનક મોંઘવારીને લીધે દેશવાસીઓનાં ખીસ્સા ખાલી થઈ રહ્યાં છે,ભુખમરો-ગરીબી વધી રહી છે તેનો ઉકેલ શોધવામાં કોઈને રસ નથી.આપણે નિર્માલ્ય-માયકાંગલા ની જેમ બસ બધું જોયાં જ રાખીએ છીએ અને સહન જ કર્યે રાખીએ છીએ.દરેક પક્ષ,દરેક સમાજ,દરેક વર્ગ નાં લોકોએ હવે સાથે મળીને તમામ પ્રકારનાં સટ્ટાઓ બંધ કરાવવાની ઝુંબેશ ચાલુ કરવાનો સમય હવે પાકી ગયો છે.આપણે હવે અત્યારે નહીં જાગીએ તો પછી બહું મોડું થઈ ગયું હશે.એક સામુહીક પ્રયાસ દ્વારાં જ આપણે આપણાં દેશ અને સમાજ ને બચાવી શકીશું અને એક સમ્રુધ્ધ અને સંસ્કારી ભારત વર્ષનું નિર્માણ કરી શકીશું.

ધંધા માટે મુડી મેળવવી હવે સહેલી છે.

2009-11-12T10:20:00.000-08:00

જો તમારી પાસે નવો વિચાર,આવડત અને તનતોડ મહેનત કરવાની તૈયારી હોય તો 'વેન્ચર કેપીટાલીસ્ટો' મુડી લગાવવા તૈયાર છે.
એક જમાનો એવો હતો કે લોકો પાસે નવીનતમ પ્રકારનો ધંધાનો વિચાર હોય,આવડત હોય અને મહેનત કરવાની તૈયારી પણ હોય પરંતુ પુરતી મુડીનાં અભાવે કાં તો એ વિચાર પડ્તો મુકવો પડતો અથવા તો તે ધંધાનો જોઈએ તેટલો વિકાસ ના કરી શકતાં.ઉધોગ સાહસિકોને ધંધા માટે લોન મેળવવામાં નાકે દમ આવી જતો તેવી પરિસ્થિતિ હતી.પરંતુ હવે યુગ બદલાયો છે.હવે ધંધા માટે મુડી ઉભી કરવા માટે બેંકોની મૌતાજી કરવાની જરુર નથી.જો તમારી પાસે ધંધાનો કોઈ નવીનતમ વિચાર હોય અને સાથે સાથે તમારાં માં આવડ્ત અને મહેનત કરવાની લગન હોય તો હવે તમે ધંધા માટે સહેલાઈ થી મુડી મેળવી તમારા ધંધાને વિશ્વકક્ષાએ લઈ જઈ શકશો.તમે ધારો તેટલો તેનો વિકાસ કરી શકશો.મુડીનો અભાવ હવે તમારાં માટે બાધારુપ નહીં બને.ભારતમાં વેન્ચર કેપીટાલીસ્ટોની ફૌજ તમારાં ધંધામાં મુડી રોકી તમારાં ભાગીદાર બનવા માટે તૈયાર ઉભી છે.
'વેન્ચર કેપીટલ' એટલે શું?
વેન્ચર કેપીટલનો સાવ સરળ અર્થ કાઢીએ તો વેન્ચર કેપીટલ એટલે કોઈ નવા વ્યવસાય કે સાહસ માં રોકાણ કરવું.જ્યારે કોઈ ઉધોગ સાહસિક પોતાનો ધંધો શરુ કરે અને તેને મુડી ની જરુર હોય તો તે એવાં રોકાણકારની શોધ કરે કે જે ભવિષ્યનાં મોટાં લાભની આશાએ તેનાં સાહસમાં રોકાણ કરવા તૈયાર થઈ જાય.મુડી મેળવવાનાં આ પ્રકાર ને વેન્ચર કેપીટલ કહે છે.
વેન્ચર કેપીટાલીસ્ટ એટલે શું?
તાજેતર માં જ આપણે સમાચારો માં વાંચ્યું કે ઈન્ફોસીસ કંપનીનાં સ્થાપક નારાયણ મુર્તી એ ઈન્ફોસીસ નાં આઠ લાખ શેર્સ વેંચીને ૧૭૪.૩૦ કરોડ રુપીયાની મુડી ઉભી કરી અને તે હવે આ મુડી વડે 'કેટામારન' નામની પોતાની એક વેન્ચર કેપીટલ કંપની ઉભી કરે છે.એટલે કે નારાયણ મુર્તી હવે 'વેન્ચર કેપીટાલીસ્ટ' બની ગયા.નારાયણ મુર્તી ની જેમ જ ભારતનાં બીજાં ઘણાં મોટાં ઉધોગ ગ્રુહો એ પણ પોતાની વેન્ચર કેપીટલ કંપની શરુ કરી છે.તેઓ હવે ભારતમાં ઉધોગ સાહસિક્તાને પ્રોત્સાહન આપવા તેમજ પોતાનાં રોકાણો પર ભવિષ્યમાં તગડું વળતર મેળવવાની આશા એ નવાં ઉધોગ સાહસો માં મુડી રોકાણ કરશે.ભારતમાં વેન્ચર કેપીટાલીસ્ટો નો એક નવો વર્ગ ઉભો થયો છે કે જેઓ પોતાની મુડી લગાડી બીજાની મહેનતે પોતે રુપીયા કમાશે.વેન્ચર કેપીટલ ફંડ એ ઉધોગ સાહસિક અને વેન્ચર કેપીટાલીસ્ટ બંને માટે એક સરખું ફાયદા રુપ છે.કારણ કે ઉધોગ સાહસિક ને ધંધાનાં વિકાસ માટે મુડી ની જરુરીયાત છે જ્યારે વેન્ચર કેપીટાલીસ્ટ ને ભવિષ્યમાં ઉંચું વળતર મળે તેવી જગ્યા એ પોતાની મુડીનું રોકાણ કરવું છે.એટ્લે બંને પક્ષની જરુરીયાતો વેન્ચર કેપીટલ ની વ્યવસ્થાથી સંતોષાય છે.
વેન્ચર કેપીટલ કેવી રીતે મેળવશો?
વેન્ચર કેપીટલ મેળવવા માટે ઉધોગકારે થોડી જટીલ પ્રક્રીયામાંથી પસાર થવું પડે છે.સૌ પ્રથમ તો તમારે તમારો સંપુર્ણ બીઝ્નેશ પ્લાન તૈયાર કરવૉ પડે છે.જેમાં તમે જે ધંધો કરવા માંગો છો અથવા તો કરો છો તેનાં વિશેની સંપુર્ણ વિગતો એટલે કે ધંધાનું સ્વરુપ,વિકાસની તકો,હરીફાઈ,હરીફોની વિગતો,તમારી આવડત,તમારી મુડી,બીઝનેશ પ્રોજેક્શન,સંભવીત નફો,મુડીની જરુરીયાત વગેરે બાબતો નો સમાવેશ બીઝનેશ પ્લાન માં થાય છે.બીઝનેશ પ્લાન તૈયાર થઈ ગયા બાદ જુદી જુદી વેન્ચર કેપીટલ કંપનીઓ ને તે બીઝનેશ પ્લાન મોકલાવો જે કંપની ને તમારાં બીઝનેશ માં રસ પડશે તે વેન્ચર કેપીટલ કંપની તમને રુબરુ મળવા માટે બોલાવશે અને તમારી પાસે થી વધારે વિગતો મેળવશે તેમજ તમારી કાબેલીયત ચકાસશે અને ધંધાનાં સારાં ખરાબ પાસાઓની તમારી સાથે વિગતવાર ચર્ચા કરશે.જરુર પડશે તો તે ક્ષેત્રનાં નિષ્ણાંતોની પણ તે સલાહ લેશે.આમ,બધું જો સમુ સુતરું ઉતરે તો તેઓ તમને વેન્ચર કેપીટલ ફંડ આપી તેનાં પ્રમાણમાં તમારી કંપનીનાં શેરનૉ હિસ્સો મેળવશે.
આ બાબતે વધારે માહીતી આપ 'ઇન્ડીયન વેન્ચર કેપીટલ એશોશીયેશન' ની વેબ સાઈટ www.indiavca.org પર થી મેળવી શકશો.

આપણાં રોકાણોનો 'પીરામીડ' કેવો હોવો જોઈએ?

2009-10-07T23:43:00.000-07:00

આપણાં રોકાણોનો 'પીરામીડ' કેવો હોવો જોઈએ?
'પીરામીડ'વિશે તો આપણે સૌ જાણીએ છીએ.ઈજીપ્તની ધરતી પર સદીઓથી અડીખમ,અડગ ઉભેલાં પીરામીડ એ આદર્શ સ્થાપત્યનો ઉતમ નમુનો છે.સદીઓથી ઊભેલાં પીરામીડો એ કેટ કેટલાંએ તોફાનો,ધરતીકંપ,હોનારતો,યુધ્ધો વગેરે જોયા હશે પરંતુ તે બધાંની વચ્ચે પણ પીરામીડ અડગ અને અડીખમ આજે પણ ઉભાં છે.તેનું કારણ એ છે કે પીરામીડ નું સ્ટ્ર્કચર એ રીતે તૈયાર કરવામાં આવેલું છે કે તેને દુનીયાનાં કોઈપણ તોફાનો હચમચાવી શકે જ નહીં.આપણાં રોકાણૉનાં સંદર્ભમાં જોઈએ તો આપણાં રોકાણોનો પીરામીડ પણ આવો જ હોય તો કેવું સારું?એટ્લે કે આપણાં રોકાણોનું સ્ટ્ર્કચર પણ એવું હોવું જોઈએ કે ગમે તેટલાં આર્થીક તોફાનો આવે જેમ કે વૈશ્વિક મંદી,આર્થીક કૌભાંડૉ,ડિમેટ સ્કેમ,હર્ષદ મહેતા સ્કેમ,કેતન પારેખ સ્કેમ કે સત્યમ સ્કેમ જેવાં કોઈપણ તોફાનો આવે તો પણ આપણાં રોકાણોનો પીરામીડ પણ ઈજીપ્ત નાં પીરામીડ ની જેમ જ અડીખમ અને અડગ ઉભો રહે.આ માટે વિશ્વનાં નિષ્ણાંત રોકાણ સલાહકારોએ રોકાણ માટેનાં એક આદર્શ પીરામીડ ની ભલામણ કરેલી છે જો આપણે પણ આપણાં રોકાણો આ મુજબ કરીએ તો આપણાં જીવનમાં આપણે તેમજ આપણાં પરીવારે ક્યારેય નાણાંકીય કટોકટીનો સામનો કરવો ના પડે.
રોકાણો નો 'પીરામીડ'
પહેલું રોકાણઃ ટર્મ ઈન્શ્યુરન્સ પોલીસી
આપણે કમાતાં થઈએ અને કુલ ઘરખર્ચ બાદ કરતાં જો આપણે થોડી ઘણી બચત કરી શકીએ તે મુજબની જો આપણી આવક હોય તો સૌ પ્રથમ કોઈપણ લાઈફ ઈન્શ્યુરન્સ કંપનીનો એક ટર્મ પ્લાન પોતાનાં જીવન પર લેવો જોઈએ.ટર્મ પ્લાન પ્રમાણમાં ખુબજ સસ્તાં હોય છે તેથી જેમ બને તેમ મોટી રકમનો વિમો લેવામાં આવે તો વધું સારું.આમ ટર્મ પ્લાન એ આપણાં રોકાણો નાં પીરામીડ નાં ચણતરની દિશા માં પહેલું પાયારુપી પગથીંયું છે.ટર્મ પ્લાન લેવાંથી સૌ પ્રથમ આપણે આપણાં પરીવારને સંપુર્ણ સુરક્ષા આપી દઈએ છીએ જેથી ભવીષ્યમાં આપણે ન પણ હોઈએ તો પણ આપણો પરીવાર નાણાંકીય કટૉ કટી માં સપડાતો નથી.
બીજું રોકાણઃ હોલ લાઈફ ઈન્શ્યુરન્સ પોલીસી
ટર્મ પ્લાનમાં રોકાણ કર્યાં પછી જો આપણી આવકમાં વધારો થાય અને કુલ ઘરખર્ચ તેમજ ટર્મ પ્લાનનું પ્રીમીયમ બાદ કરતાં પણ જો રકમ બચાવી શકાય તો બીજું રોકાણ આપણે કોઈપણ લાઈફ ઈન્શ્યુરન્સ કંપનીનાં હોલ લાઈફ પ્લાનમાં કરવું જોઈએ.હોલ લાઈફ પ્લાનમાં રોકાણ કરવાથી તમે તમારા કુટુંબ માટે જીંદગીભર ની નાણાંકીય સુરક્ષા તો મેળવો જ છો સાથે સાથે તમારાં માટે પણ તમે પાછળની જીંદગી ખુબ સારી રીતે વિતાવી શકો તે માટેનું નિશ્ચિત આયોજન અત્યારથી કરી લ્યો છો.
ત્રીજું રોકાણઃબેંક FD,સોનું,PPF,નાની બચત વગેરે
ઉપરનાં બે તબક્કા પસાર કર્યા પછી જો આપણી આવકમાં વધારો થયો હોય અને આપણે કુલ ઘરખર્ચ બાદ કરતાં પણ જો વધારે રકમ બચતી હોય તો હવે બેંક FD,સોનું,PPF,નાની બચત વગેરે જેવાં ઓછાં વળતર આપનારાં પણ સંપુર્ણ સલામત એવાં નાણાંકીય રોકાણનાં સાધનોમાં બચત કરી શકાય છે.પરંતુ જેમ આપણે વિમાનું પ્રીમીયમ નીયમીત રીતે ભરીએ છીએ તેમ જ આવાં સાધનોમાં પણ નીયમીત રીતે રોકાણ કરતું રહેવું જોઈએ.
ચોથું રોકાણઃમ્યુચલ ફંડ(શેરબજાર આધારીત)
ઉપર મુજબનું નીયમીત રોકાણોનું આયોજન કર્યાં પછી પણ જો હજુ રકમ બચતી હોય તો શેરબજાર આધારીત મ્યુચલ ફંડમાં રોકાણ કરી થોંડું જોખમ લઈ શકાય.સીધું જ શેરમાં રોકાણ કરવાં કરતાં મ્યુચલ ફંડ દ્વારાં શેર માં રોકાણ કરવું વધારે હિતાવહ છે કારણ કે મ્યુચલ ફંડ કંપની નાં ફંડ મેનેજર્ર્સ જુદી જુદી કંપનીઓનાં શેર્ર્સ વિશે રાત દિવસ અભ્યાસ કરતાં હોય છે તેઓ તેનાં નિષ્ણાંત હોય છે તેથી આપણે કોઈની ટિપ્સમાં ભરમાઈન્ર કે છાપાંમાં વાંચીને શેર ખરીદવા કરતાં મ્યુચલ ફંડ દ્વારાં શેરમાં રોકાણ કરવું નાનાં રોકાણકારો માટે વધારે હિતાવહ છે તેમજ રોકાણો સામે વધારે ઉંચું વળતર મળવાની પણ સંભાવનાં છે પરંતુ આ રોકાણ જો લાંબાગાળા માટેનું હોય તો જ તેમાંથી મોટાં વળતરની અપેક્ષા રાખી શકાય.
પાંચમું રોકાણઃશેર (ઈક્વીટી)
ઉપર મુજબનાં રોકાણનાં તબક્કા પાર કર્યાં પછી તમે શેરબજારમાં સીધું રોકાણ કરી શકો છો અને વધારે જોખમ લઈ મોટાં વળતરની અપેક્ષા રાખી શકાય છે.આ તબક્કે શેર બજારમાં રોકાણ કરવાથી તમને શેર બજારનાં ઉતાર ચઢાવ કે જોખમો ની બહુ ચિંતા નહીં રહે કારણકે તમે હવે રોકાણનાં એવાં તબક્કે પહોંચી ગયા છો કે તમે તેમજ તમારો પરીવાર સંપુર્ણ નાણાંકીય સુરક્ષા ધરાવતો હશે.તેથી આ તબક્કે તમે લાંબાગાળા માટે શેર માં રોકાંણ કરી ખુબ જ મોટું વળતર પણ મેળવી શકો છો.કોઈપણ કંપનીનાં શેર લેતાં પહેલાં તે કંપની વિશે ખુબ ઉંડો અભ્યાસ કરવો બહુ જરુરી છે ત્યાર બાદ શેર માં રોકાણ કરવું જોઈએ અને તે પણ લાંબાગાળા માટૅનું જ રોકાણ હોવું જોઈએ કારણકે ટુંકાગાળા માટે શેરની લે-વેંચ કરવી એ જુગારીઓનું કામ છે રોકાણકારો નું નહીં.
છઠું રોકાણઃજમીન,આર્ટ,કોમોડીટી વગેરે
હજુ તમારી આવક વધતી જ જાય છે અને ઉપર મુજબ નાં તમામ રોકાણ સાધનો માં મોટી રકમનું નિયમીત રોકાણ કર્યાં પછી પણ જો તમારી પાસે વધારે રુપીયા બચતાં હોય તો તમે જમીન,આર્ટ,કોમોડીટી વગેરે જેવાં ખુબ જ જોખમી પરંતુ સાથે સાથે ખુબ જ મોટો નફો પણ રળી આપવાની સંભાવાનાં ધરાવતાં આવાં સાધનો માં રોકાણ કરી શકો છો.

જો આપણે જીવનમાં શીસ્તબધ્ધ રીતે ઉપર મુજબ તબક્કા વાર રોકાણ કરીએ તો આપણો રોકાણોનો પીરામીડ પણ ઈજીપ્ત નાં પીરામીડ જેવો મજબુત અને અડીખમ બની રહેશે તેમાં શંકાને કોઈ સ્થાન નથી.---- હેપ્પી ઈન્વેસ્ટીંગ.

બજેટ ૨૦૦૯-૧૦ - પર્સનલ ઈન્કમટેક્ષ ને લગતાં સુધારાઓ અને તેની અસરો

2009-07-23T04:37:00.000-07:00

બજેટ -૦૯,આમ તો ભારત નાં તમામ ક્ષેત્રો માટે નિરાશાજનક રહ્યું છે.ઈન્કમટેક્ષને લગતાં સુધારાઓની બાબતમાં પણ લોકોને નાણાંમંત્રી પાસેથી ઘણીબધી અપેક્ષાઓ હતી.પરંતુ તે અપેક્ષાઓ આ બજેટ્માં સંતોષાઈ નથી.તેમ છતાં બજેટ-૦૯ માં વ્યક્તિગત આવકવેરાની બાબતમાં થોડા સુધારાઓ કરવામાં આવ્યાં છે.આજે આપણે તે સુધારાઓ અને તેની આપણાં પર્સનલ ઈન્કમટેક્ષ પર થતી અસરો વિશે ચર્ચા કરીશું.

# પર્સનલ ઈન્કમટેક્ષ માં થયેલાં સુધારાઓ
૧, ઈન્કમટેક્ષની મુક્તિ મર્યાદામાં વધારો
૨ ,ઈન્કમટેક્ષનાં ૧૦% સરચાર્જની નાબુદી
૩, સેક્શન ૮૦ DD મુજબની મુક્તિ મર્યાદામાં વધારો
૪, સેક્શન ૮૦ E નાં વ્યાપમાં વધારો
૫, ઈન્કમટેક્ષનાં ફોર્મમાં સરળતા

#૧- ઈન્કમટેક્ષની મુક્તિ મર્યાદામાં વધારો
આ બજેટમાં વ્યક્તિગત ઈન્કમટેક્ષમાં વાર્ષીક આવક પર આપવામાં આવતી મુક્તિ મર્યાદામાં નજીવો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.વરિષ્ઠ નાગરીકો માટે છુટની મર્યાદા ૨,૨૫,૦૦૦ થી વધારીને ૨,૪૦,૦૦૦ કરવામાં આવી છે.એટ્લે કે વરીષ્ઠ નાગરીકોને તેમની કુલ વાર્ષીક આવક ૨,૪૦,૦૦૦ સુધીની હોય ત્યાં સુધી તેનાં પર ઈન્કમટેક્ષ લાગશે નહીં.આમ,વરિષ્ઠ નાગરીકોની ઈન્કમટેક્ષ મુક્તિ મર્યાદામાં રુ.૧૫,૦૦૦ નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.એ સિવાય તમામ પુરુષો અને મહીલાઓની ઈન્કમટેક્ષ મુક્તિ મર્યાદામાં રુ.૧૦,૦૦૦નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.જે પુરુષો માટે ૧,૫૦,૦૦૦ થી વધારીને રુ.૧,૬૦,૦૦૦ અને મહીલાઓ માટે રુ.૧,૮૦,૦૦૦ થી વધારીને ૧,૯૦,૦૦૦ કરવામાં આવી છે.
# તેની અસરઃ
વ્યક્તિને પોતાની વાર્ષીક આવકનાં પ્રમાણમાં જે તે સ્લેબ મુજબ ગણતરી કરતાં ઈન્કમટેક્ષની રકમમાં નજીવો ફાયદો થશે.
#૨- ઈન્કમટેક્ષ પરનાં ૧૦% સરચાર્જની નાબુદી
વાર્ષીક દસ લાખ કરતાં વધારે આવક ધરાવનારને જે તે સ્લેબ મુજબ લાગતાં ઈન્કમટેક્ષ સિવાય તેનાં પર વધારાનો ૧૦% સરચાર્જ ભરવાનો થતો હતો.બજેટ ૦૯-૧૦ માં આ ૧૦% સરચાર્જની નાબુદી કરવામાં આવી છે.
#તેની અસર
૧૦% સરચાર્જની નાબુદીને લીધે દસ લાખ કરતાં વધારે આવક ધરાવનારને ઈન્કમટેક્ષમાં મોટી રાહત મળશે.દા.ત.કોઈની વાર્ષીક આવક રુ.૧૫ લાખ હોય તો તેણે રુ.૩,૫૫,૦૦૦ ટેક્ષ ભરવાનો થાય અને રુ. ૩૫,૫૦૦ સરચાર્જ (૩% એજ્યુકેશન સેસ સિવાય) ભરવાનો થતો હતો પરંતુ ૧૦% સરચાર્જની નાબુદી થતાં હવે થી તેને ઈન્કમટેક્ષમાં વાર્ષીક રુ.૩૫,૫૦૦ નો ફાયદો થશે.
# ૩- સેકશન ૮૦ DD મુજબની મુક્તિ મર્યાદામાં વધારો
જો કોઈ વ્યક્તિનાં કુટુંબમાં અપંગ વ્યક્તિ તેને આધારીત જીવતો હોય તો ઈન્કમટેક્ષ નાં સેકશન ૮૦ DD મુજબ તેને તેની આવકમાંથી રુ.૭૫,૦૦૦ સુધીની રકમ બાદ મળતી હતી આ મર્યાદા બજેટ ૦૯-૧૦ માં વધારીને રુ.૧,૦૦,૦૦૦ સુધીની કરવામાં આવી છે.
# તેની અસર
કુટુંબમાં અપંગ વ્યક્તિ પોતાનાં આધારીત હોય તેવી વ્યક્તિની વાર્ષીક આવક ની ઈન્કમટેક્ષનાં જે તે સ્લેબ મુજબ ગણતરી કરતાં વધુ માં વધુ તેને રુ.૭,૫૦૦ સુધીની વધારાની રાહત આ જોગવાઈને લીધે મળવા પાત્ર છે.
#૪- સેકશન ૮૦ E નાં વ્યાપમાં વધારો
એજ્યુકેશન માટે લીધેલ લોન માટે ભરવામાં આવેલ વ્યાજની રકમને સેક્શન ૮૦ ઈ મુજબ ઈન્કમટેક્ષમાંથી મુક્તિ મળે છે.આ મુક્તિ અત્યાર સુધી ફક્ત ગ્રેજ્યુએશન અને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશનનાં અમુક અભ્યાસક્રમો જેમ કે એન્જીનીયરીંગ,મેડીસીન અને મેનેજમેન્ટ અને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશનમાં વિજ્ઞાન,ગણિત અને અંક ગણિતનાં અભ્યાસક્રમો માંજ લાગુ પડતી હતી.પરંતુ હવે થી આ બજેટમાં તેનો વ્યાપ વધારીને હવે થી દરેક પ્રકારનાં અભ્યાસક્રમો માટે લીધેલી લોનનાં ભરપાઈ થયેલાં વ્યાજ માટે આ મુક્તિ મર્યાદા લાગુ પડ્શે.
# તેની અસર
જો તમે ભણતર માટે લોન લીધેલી હશે અને અત્યાર સુધી તેમાં આ મુક્તિ મર્યાદા લાગુ પડ્તી નહીં હોય તો હવે થી તમે આ મુક્તિ મર્યાદાનો લાભ લઈ ઈન્કમટેક્ષમાંથી રાહત મેળવી શકો છો.
#૫- ઈન્કમટેક્ષ રીટર્ન નાં ફોર્મમાં વધારે સરળતા - સરલ - ૨
આ બજેટમાં ઈન્કમટેક્ષ રીટર્નનાં ફોર્મ હજી વધુ સરળ બનાવવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
#તેની અસર
આ જોગવાઈને લીધે ઈન્કમટેક્ષનાં રીટર્ન ભરવાનું તમામ વર્ગનાં લોકો માટે વધુ સરળ બનશે અને વધુ ને વધુ લોકો પાન નંબર કઢાવીને ઈન્કમટેક્ષ ભરતાં થશે તેવી આશા સેવાઈ રહી છે.

બજેટ-૦૯ દેશનાં નાનાં રોકાણકારોની આશાઓ પર ઠંડુ પાણી રેડાયું

2009-07-15T06:04:00.000-07:00

દિવા સ્વપ્ન સમાન બજેટમાં કોઈ નક્કર સુધારાઓ નહીં.મોંઘવારી કાબુમાં લેવા માટે કોઈ આયોજન નહીં.શેરબજાર માટે કપરો સમય.
પ્રણવ મુખરજીનાં બજેટ-૦૯ એ દેશનાં નાનાં રોકાણકારોની આશાઓ પર રીતસરનું ઠંડુ પાણી રેડ્યું છે.આજે જ્યારે સમગ્ર દેશ કોંગ્રેસ સરકારની આર્થીક નીતિઓ તેમજ વૈશ્વીક મંદીની અસરોને લીધે તમામ ક્ષેત્રે મંદીનો સામનો કરી રહ્યો હોય તેમજ દેશમાં મોંઘવારીએ માઝા મુકી હોય તેવાં સંજોગોમાં દેશની જનતાને આ બજેટ પર ખુબ મોટી આશાઓ હતી પરંતુ દુઃખ ની વાત એ છે કે નાણાંમંત્રીએ આવી પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટે કોઈ નક્કર પગલાંઓ લેવાને બદલે એક દિવા સ્વપ્ન સમાન બીલકુલ સામાન્ય સુધારાઓ સાથેનું એક દિશાહીન બજેટ રજુ કર્યું હતું.ભારતનાં શેરબજારમાં લાંબી મંદી બાદ ફરીથી એક હલચલ શરુ થઈ હતી તેવાં સંજોગોમાં આ બજેટ આગામી શેરબજારની દિશા અને દશા નક્કી કરશે તેવી આશા દેશનાં રોકાણકારો સેવતાં હતા.સીક્યુરીટી ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ કે જે નાનાં રોકાણકારો માટે ભારે બોજા સમાન છે પરંતુ આ ટેક્સ નાબુદ કરવાની કોઈ જાહેરાત આ બજેટમાં કરવામાં આવી નથી તેને બદલે કોમોડીટીનાં સટ્ટાઓ કે જેને લીધે જીવન જરુર ખાધ પદાર્થોનાં ભાવો આસમાને ચડ્યાં છે તેને વધુ પ્રોત્સાહન આપતાં કોમોડીટી ટ્રાન્ઝેકશન ટેક્સ નાબુદ કરવામાં આવ્યો છે જેનો મોટો ફાયદો દેશનાં નાનાં રોકાણકારો ને નહીં પરંતુ કોમોડીટીમાં મોટા સટ્ટાઓ ખેલતી કંપનીઓ ને જ થશે.આવકવેરા નાં દરોમાં પણ મોટા ફેરફારોની આશાઓ હતી પરંતુ તેને બદલે સામાન્ય વર્ગ તેમજ સ્ત્રીઓ ની આવકમર્યાદા માં ફક્ત રુ ૧૦,૦૦૦ અને વરિષ્ઠ નાગરીકો માટે ફક્ત રુ.૧૫,૦૦૦ નો વધારો કરી આમ આદમીનાં દિલ બહેલાવવાનો વ્યર્થ પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો છે.અ સિવાય પેટ્રોલથી ચાલતાં ટ્ર્કો પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટી માં ૧૦% ની રાહત આપવામાં આવી છે.પરંતુ મને લાગે છે કે પ્રણવ મુખરજી સાહેબ એ ભુલી ગયાં લાગે છે કે ભારતમાં મોટા ભાગની ટ્ર્કો પેટ્રોલ થી નહીં પરંતુ ડિઝલથી ચાલે છે તેથી આ જોગવાઈ પણ અર્થહીન છે.આ બજેટમાં પરોક્ષ વેરામાં કરાયેલાળ ફેરફારો નાં પરીણામે સરકારને રુ.૨૦૦૦ કરોડની વધારાની આવક થશે જે સામાન્ય પ્રજા માટે આર્થીક બોજા સમાન બની રહેશે.નાણાંમંત્રીએ ખાધ પદાર્થો,દવા,પેપર,કલાકૃતી,પ્રેશર કુકર,વોટર ફિલ્ટર,પ્યુરીફાયર અને વોટર પંપને બાદ કરતાં બાકીની તમામ વસ્તુઓ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટી ૪% થી વધારીને ૮% કરી છે જેને પરીણામે દેશમાં મોંઘવારીનું પ્રમાણ હજુ વધશે તેમાં કોઈ બે મત નથી.
દેશનાં ઉત્પાદન ક્ષેત્રની હાલત અત્યારે ખુબ જ ગંભીર છે.તેમજ દેશની કુલ નિકાસમાં ૪૦% જેટલો ઘટાડો નોંધાયો છે તેવાં સંજોગોમાં નાણાંમંત્રીએ જહાજ તેમજ રેલ્વે દ્વારાં થતી માલની હેરાફેરી પર સર્વીસ ટેક્સ લગાડ્યો છે જે ખરેખર દાઝ્યા પર ડામ દેવા સમાન છે.ભારતનાં કોર્પોરેટ જગત માટે પણ FBT હટાવવા સિવાય બીજી કોઈ મહત્વની જાહેરાતો કરવામાં આવી નથી તેમજ વકીલો અને ચાર્ટડ એકાઉન્ટન્ટો ની સેવાઓને પણ સર્વીસ ટેક્સમાં આવરી લેવામાં આવી છે જેને પરીણામે ઉધોગ ગૃહો અને વેપારીઓનાં ખર્ચમાં પણ વધારો થશે.કરવેરામાં તેમજ એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં વધારો થવાને પગલે ભારતનું ઉત્પાદન ક્ષેત્ર ચીનની હરીફાઈ કરવામાં નિષ્ફળ જશે પરીણામે દેશમાં મંદીનું પ્રમાણ વધશે તેમજ બેરોજગારી માં પણ વધારો થશે.
આમ,બજેટ ૨૦૦૯-૧૦ એ દેશનાં દરેક ક્ષેત્રો માટે નિરાશાજનક રહ્યું તેને પરીણામે આગામી સમય દેશનાં શેરબજાર માટે વધુ કપરો રહેશે.

રોકાણકારો સાવધાનઃપેન્ની સ્ટોક ફરીથી વધી રહ્યા છે

2009-07-04T05:01:00.000-07:00

અગાઉ સસ્પેન્ડ થયેલી કંપનીઓ ફરીથી રીલીસ્ટીંગ કરાવી લીસ્ટીંગનાં પહેલાં દીવસે જ ખોટી રીતે ભાવ ઉછાળી મોટો નફો રળવાનું કારસ્તાન કરી રહ્યાં છે.
ઘણાં લાંબા સમય બાદ ભારતનાં શેર બજારમાં ફરીથી હલચલ જોવા મળે છે.રોકાણકારો ફરીથી શેરબજાર તરફ પાછાં વળ્યાં છે.એક રીતે કહીએ તો ફરીથી તેજીની શરુઆત થઈ હોય તેવું લાગે છે.આવાં તેજીનાં ગાળાનો ગેરલાભ લેવા માટે અમુક ચોક્કસ જુથો દર વખતની જેમ આ વખતે પણ સક્રીય બન્યાં છે.આ વખતે રોકાણકારોને છેતરવા માટે તેઓએ રીલીસ્ટીંગ અને પેન્ની સ્ટોકનો સહારો લીધો છે.ભુતકાળમાં સ્ટોક એક્સચેંજનાં ધારા ધોરણોનું પાલન નહી કરતાં શેરબજારમાં થી ડીલીસ્ટેડ થયેલી કંપનીઓ ફરીથી સ્ટોક એક્સચેંજમાં રીલીસ્ટીંગ કરાવવા માટે લાઇનમાં ઉભી છે.છેલ્લાં છ મહીનામાં ૧૬ જેટલી આવી કંપનીઓ બોમ્બે સ્ટૉક એક્સચેંજમાં રીલીસ્ટેડ થઈ છે.લીસ્ટીંગનાં પહેલાં દીવસે જ શેર નાં ભાવોમાં કોઈપણ પ્રકારનું સરકીટ ફીલ્ટર હોતું નથી તેથી આ તકનો લાભ લઈ ઓપરેટરો પહેલાં જ દીવસે આવાં શેરનાં ભાવોમાં ક્રુત્રીમ રીતે ૨૦૦૦ થી ૩૦૦૦ ગણો ઉછાળો લઈ આવી મોટો સટ્ટો ખેલી નાંખતા હોય છે.પરીણામે રોકાણકાર વર્ગને રડવાનો વખત આવે છે.
છ વર્ષ પછી ૨૫ મી મે નાં રોજ ફરીથી રીલીસ્ટેડ થયેલી રાજસ્થાનની કંપની પેસીફીક ઈન્ડસ્ટ્રીઝ નાં ભાવમાં રીલીસ્ટીંગનાં દિવસે ૨૭૫૭ ટકાનૉ ભાવ વધારો થાય છે અને એ પણ ફક્ત ૧૩૨ શેરનાં વોલ્યુમમાં જ! એવી જ રીતે અમદાવાદની ૮ વર્ષ પછી રીલીસ્ટેડ થયેલી કેમીકલ કંપની શ્રી ક્લોકેમ નાં શેરનાં ભાવમાં પણ રીલીસ્ટીંગનાં પ્રથમ દિવસે જ ૨૪૦૦ ટકાનો ઉછાળો ફક્ત ૧૦૦ શેરનાં વોલ્યુમમાં જ જોવા મળ્યો હતો.આવી જ રીતે બીજી કંપનીઓ નાં ભાવોમાં પણ અસાધારણ ભાવ વધારો જોવામાં આવ્યો છે અને આ અસાધારણ ભાવ વધારા પરથી સ્પષ્ટ રીતે સમજી શકાય કે આ શેરોમાં કંઈક ગેરરીતી થઈ રહી છે.આવી બીજી કંપનીઓ જોઈએતો મધુર ઈન્ડ્સ્ટ્રીઝ,બીન્ની,ક્વોન્ટમ ડિજીટલ,પીથમપુર સ્ટીલ,કેજીએન,સીલ્ફ ટેક્નોલોજીસ,સુજાના ટાવર્સ,એસ્.કુમાર નેશનવાઈડ,લોક હાઉસીંગ,કન્ટ્રી કલબ,સ્ટર્લીંગ ગ્રીનવુડ્ઝ વગેરે.ઉપરની આ બધી કંપનીઓ નાં ભાવોમાં ૧૦૦૦ ટકા થી લઈને ૩૦૦૦ ટકાનો અસાધારણ ભાવ વધારો જોવામાં આવ્યો છે.રોકાણકાર વર્ગ માટે આવાં સટ્ટાકીય શેરો થી દુર જ રહેવું વધારે હીતાવહ છે.એક નાં બે કરવાની લાલચમાં લાખનાં બાર હજાર થાય તેવી સ્થિતિ બની શકે છે.તેથી જ પરસેવાની કમાણીનું રોકાણ કરતાં પહેલાં સમજી વીચારીને જ નિર્ણય કરવો આપણાં બધાં માટે હીતાવહ છે.

ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ સાવધાનીપુર્વક કરવામાં જ સમજદારી છે.

2009-06-17T06:15:00.000-07:00

આજકાલ પ્લાસ્ટીક મનીનું ચલણ ખુબ જ વધતું જતું જોવા મળે છે.દરેક લોકોનાં ખીસ્સામાં ઓછા માં ઓછા બે ત્રણ જુદી જુદી કંપનીઓનાં ક્રેડિટ કાર્ડ તેમજ ડેબીટ કાર્ડ જોવાં મળે છે અને યુવાનોમાં તો ક્રેડિટ કાર્ડ રાખવાની રીતસરની એક ફેશન થઈ ગઈ છે.ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ જો પુરેપુરી સમજદારી અને સાવધાનીપુર્વક કરવામાં આવે તો તે ખુબ જ ઉપયોગી સાબીત થઈ શકે પરંતુ જો તેનો ઉપયોગ યોગ્ય રીતે કરવામાં ના આવે તો તે ખુબજ જોખમી સાબીત થઈ શકે છે.ક્રેડિટ કાર્ડનાં સમજદારીપુર્વકનાં ઉપયોગ માટે નીચેનાં અમુક મુદ્દાઓ વાચકોને ખુબ જ ઉપયોગી થશે.

#મીનીમમ એમાઉન્ટ ડ્યુ ચુકવવાને બદલે ફુલ આઉટસ્ટેન્ડીંગ બેલેન્સની જ ચુકવણી કરો
ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારાં પેમેન્ટ કર્યા બાદ તમારી બીલીંગ સાઈકલ મુજબ અમુક દિવસો પછી તમને તમારાં મોબાઈલ પર મેસેજ આવશે.દા.ત. તમે જો રુ.૪૦૦૦ ની ખરીદી કરી હોય તો એવો મેસેજ આવશે કે તમારું આઉટસ્ટેન્ડીંગ બેલેન્સ રુ.૪૦૦૦ છે પરંતુ જો તમારે પુરે પુરાં રુપીયા ભરવા ન હોય તો ફક્ત ૫૦૦રુ મીનીમમ ડ્યુ એમાઉન્ટ તરીકે ભરી દઈને તમારી આઉટસ્ટેન્ડીંગ બેલેન્સ કેરી ફોરવર્ડ કરી શકો છો.તો આવાં સમયે મીનીમમ ડ્યુ એમાઉન્ટ ભરવાને બદલે ફુલ આઉટસ્ટેન્ડીંગ બેલેન્સ ચુકવી દેવી વધારે હીતાવહ છે.કારણકે બાકી રહેતાં રુપીયા પર ક્રેડિટ કાર્ડ કંપની વાર્ષીક ૨૪ ટકા થી ૪૨ ટકા સુધીનું વ્યાજ વસુલ કરે છે.એટલે આમ જોઈએ તો ક્રેડિટ કાર્ડ કંપનીની આજ સાચી કમાણી છે.તેમજ જો મીનીમમ ડ્યુ એમાઉન્ટ રકમ જ ભરવામાં આવી હોય તો ત્યાર પછી ની દરેક ખરીદીની રકમ પર પણ તે જ દિવસથી વ્યાજ લાગવાનું ચાલુ થઈ જાય છે.આવું ભારેખમ વ્યાજ ભરવા કરતાં તો ક્રેડિટ કાર્ડની આઉટસ્ટેન્ડીંગ બેલેન્સની પુરે પુરી ચુકવણી પર્સનલ લોન લઈને કરી દેવી વધારે હીતાવહ છે કારણ કે પર્સનલ લોન ફક્ત ૧૨ થી ૧૮ ટકા નાં વાર્ષીક વ્યાજનાં દરે મળે છે.
#બેલેન્સ ટ્રાન્સફર ના કરાવવું
બેલેન્સ ટ્રાન્સફર એટલે એક ક્રેડિટ કાર્ડની બાકીની રકમની ચુકવણી બીજાં ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારા કરવી.આમ કરવાથી દેણું ચુકતે નથી થતું પરંતુ દેશી ભાષામાં કહીએ તો લેણદાર બદલાય છે.બાકી રકમ પરનું વ્યાજતો એટલું જ ચુકવવું પડે છે.આથી બેલેન્સ ટ્રાન્સફર કરવાને બદલે ક્રેડિટ કાર્ડની બાકી રકમની તાત્કાલીક ચુકવણી કરી દેવી સારી.
#કેશ ઉપાડ ના કરવો
ક્રેડિટ કાર્ડ દ્વારાં ATM માંથી અમુક રોકડ રકમ ઉપાડવાની સવલત મળે છે.બને ત્યાં સુધી આવો કેશ ઉપાડ ના કરવો કારણ કે કેશ ઉપાડ પર તે જ દિવસથી માસીક ૪ થી ૬ ટકા જેટલું ઉંચુ વ્યાજ ચાલુ થઈ જાય છે.
#બાકી નાણાંની ચુકવણી સમયસર કરી દેવી.
ક્રેડિટ કાર્ડ વપરાશકારોએ આ નીયમને સોનેરી અક્ષ્રરે કોતરી લેવાની જરુર છે.ક્રેડિટ કાર્ડની બીલીંગ સાઈકલ મુજબ બાકી નાણાં છેલ્લી તારીખનાં બે દિવસ પહેલાં જ ચુકવી દેવાંથી કોઈપણ પ્રકારની ફી કે વ્યાજ ભરવામાંથી મુક્તિ મળે છે અને ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ તો જ ખરા અર્થમાં સાર્થક થયો ગણાશે.
#'લાઈફ ટાઈમ ફ્રી' કાર્ડ જ લેવું
ક્રેડિટ કાર્ડ કંપનીઓ વાર્ષીક ફી લેતી હોય છે.અમુક કંપનીઓ પહેલાં વર્ષની ફી માફી આપે છે પરંતુ બીજાં વર્ષથી તગડી ફી વસુલ કરે છે.તેનાં બદલે 'લાઈફ ટાઈમ ફ્રી' કાર્ડ જ લેવૂ વધારે હીતાવહ છે.કેમ કે ઘણી વખત પછીનાં વર્ષોમાં ખુબજ ઉંચી ફી વસુલ કરવામાં આવતી હોય છે.તેનાં બદલે જો આજીવન ચાર્જ ફ્રી કાર્ડ હોય તો પછીથી આ પ્રકારનો કોઈ ચાર્જ કંપની વસુલ ના કરી શકે.
#'પછેડી હોય તેટલી જ સોડ તાણવી'
આપણી જુની કહેવત છે કે 'પછેડી હોય તેટલી જ સોડ તાણવી' એટલે કે આપણી જેટલી ત્રેવડ હોય તેટલો જ ખર્ચ કરવો જોઈએ.આ કહેવત ક્રેડિટ કાર્ડ બાબતે બીલકુલ બંધ બેસતી છે.વાસ્તવિકતામાં ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ ખુબ જ ગણતરી પુર્વક કરવો જોઈએ.એટલે કે આપણી જેટલી આવક હોય તે મુજબ જ પહેલેથી દર મહીનાનું બજેટ તૈયાર કરીને તે જ પ્રમાણમાં ખર્ચાઓ કરવા જોઈએ.ક્રેડિટ કાર્ડમાં પૈસા પહેલાં આપવા પડતાં નથી તેથી લોકો આવકનાં પ્રમાણમાં વધારે ખર્ચા કરી બેસે છે અને પછી બીન જરુરી વ્યાજ ભરી ક્રેડિટ કાર્ડ કંપનીઓને નફો કરાવતાં હોય છે.આથી જો શાંતીપુર્વક,કોઈ ટેન્શન વગર જીવન જીવવું હોય તો બને ત્યાં સુધી ક્રેડિટ કાર્ડનો ઉપયોગ ટાળવો.

શેર ખરીદતા પહેલાં કંપની વિશે પુરતી જાણકારી મેળવી લેવી

2009-05-21T00:54:00.000-07:00

શેર ખરીદો અને તમારી મનગમતી કંપનીનાં માલીક બનો

તમે કોઈ કંપનીનાં માલીક બનવાનું સપનું જોયું છે?વાસ્તવિક્તામાં કંપનીની સ્થાપના કરવી અને પછી તેને સારી રીતે ચલાવવી એ ખુબ જ જટીલ કાર્ય છે.પરંતુ તમારે જો આવી કોઈ કંપનીનું માલીક બનવું હોય તો સૌથી સરળ રસ્તો એ છે કે તમને મનગમતી અને સફળ કંપનીનાં શેરની ખરીદી કરવાથી તમે તે કંપનીનાં માલીક બની શકો છો.
જ્યારે કોઈ કંપનીની સ્થાપના કરવામાં આવે છે ત્યારે તે કંપનીને જુદી-જુદી સ્થાવર મીલ્કતો ખરીદવા માટે રુપીયાની જરુર પડે છે.જેમકે પ્લાન્ટ,મશીનરી,ઓફીસ,વગેરે વગેરે.કંપની નાં સ્થાપકો પોતાનાં હિસ્સા પ્રમાણેની રકમનું તેમાં રોકાણ કરે છે અને તેણે રોકેલાં રુપીયાનાં પ્રમાણમાં તેઓ બજારમાં શેર બહાર પાડી શકે છે.એટલે કે IPO બહાર પાડે છે.જેનાં દ્વારાં લોકો તેમાં રોકાણ કરે છે અને તે રોકાણનાં પ્રમાણમાં તેને કંપનીનાં અમુક શેર મળે છે.આ શેરનું પછીથી શેરબજારમાં ટ્રેડીંગ થઈ શકે છે.જ્યારે તમે કોઈ કંપનીનાં શેર ખરીદો છો ત્યારે તમે તે કંપનીમાં કરેલાં તમારાં રોકાણનાં પ્રમાણ મુજબની માલીકી મેળવો છો.એટલે કે કોઈ કંપની એ ૧૦૦ શેર ઈશ્યુ કર્યાં હોય અને તમારી પાસે તેનો ૧ શેર હોય તો તમે તે કંપનીમાં ૧% ની માલીકી ધરાવો છો તેવું કહી શકાય.અહીં મજાની વાતતો એ છે કે તમારી પાસે કોઈપણ કંપનીનો ૧ શેર પણ હોય તો પણ તમે તે કંપનીનાં માલીક છો તેમ કહી શકાય,આમ જોઈએ તો અઝીમ પ્રેમજી એ વીપ્રો કંપનીનાં માલીક છે કારણ કે તેની પાસે વીપ્રોનાં મોટાભાગનાં શેર છે પરંતુ જો તમારી પાસે વીપ્રો નો ૧ શેર પણ હોય તો તમે પણ વીપ્રોનાં માલીક છો એવું કહી શકાય અને સાથે સાથે તમને કંપનીની વાર્ષીક સામાન્ય સભામાં તમારો મત આપવાનો અધીકાર પણ મળે છે.
કોઈપણ કંપનીનાં શેર ખરીદવાથી તેનાં માલીક તો બની જવાય છે પરંતુ આપણે સાચાં અર્થમાં કંપનીનાં માલીક હોઈએ તે રીતે વિચારીને આપણાં રોકાણ અંગેનાં નિર્ણયો લઈએ તે ખુબ જ જરુરી છે.લાંબાગાળાનાં રોકાણકારો માટે આ હકીકત ખુબ જ નફાકારક સાબીત થઈ છે.ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો તમારી પાસે રીલાયન્સ નાં શેર છે અને હવે શેર બજારમાં ઘટાડો આવે છે અને રીલાયન્સનાં ભાવો ઘટે છે તો આવાં સમયે મુકેશ અંબાણી શું કરશે?શું તે તેનાં શેર વેંચી અને વધારે નીચો ભાવ થાય ત્યારે ફરીથી ખરીદવાનું વિચારશે?ના,તે તેનાં શેર વેંચશે નહીં પરંતુ નીચા ભાવે મળતાં શેરની હજુ વધારે ખરીદી કરશે કારણકે માલીક તરીકે તે જાણે છે કે કંપની ખુબ સારું કામ કરી રહી છે.કંપનીનું ભવીષ્ય ખુબ જ સારું છે તેથી લાંબાગાળે શેરનાં ભાવો વધવાનાં જ છે તો અત્યારે સસ્તાં ભાવે મળતાં શેર શા માટે નાં ખરીદવાં?પરંતુ આ જ પરિસ્થિતીમાં તમે શું વિચારશો?લગભગ આપણે બધાં જ આવાં સમયે ગભરાઈ જઈને,શેરનો ભાવ ઘટતો હોવાથી હાલમાં શેર વેંચી અને હજુ વધારે સસ્તાં થાય ત્યારે ખરીદવાનું વિચારીએ છીએ પરંતુ આ વિચાર લાંબાગાળાનાં રોકાણકારો માટે યોગ્ય નથી.આવાં સમયે આપણે કંપનીનાં માલીકની જેમ વિચારવું જરુરી છે અને કંપનીની મુળભુત તકાતને ઓળખી ને શેર રાખી મુકવા જોઈએ અને સસ્તાં ભાવે હજુ વધારે શેર ખરીદવા જોઈએ.જ્યારે તમે કંપનીનાં માલીકની જેમ વિચારો છો ત્યારે જ તમે કંપનીનાં લાંબાગાળાનાં વિકાસનો ફાયદો ઉઠાવી શકો છો અને મોટો નફો કમાઈ શકો છો.પરંતુ જો તમે શેર બજારનાં વધારાં - ઘટાડાંને આધારે શેરની લે-વેંચ કરતાં હશો તો તમે ક્યારેય મોટો નફો નહીં મળવી શકો.
એક રસપ્રદ ઉદાહરણ જોઈએ તો આજથી વર્ષો પહેલાં જ્યારે ટાટા સ્ટીલે તેનો શેર ઈશ્યુ બહાર પાડ્યો હતો ત્યારે પારસી રોકાણકારો એ લાંબાગાળાનાં આયોજન રુપે તેમાં ઘણું મોટું મુડી રોકાણ કર્યું હતું.તે વખતે ટાટા સ્ટીલ એક નાની કંપની હતી પરંતુ આજે ટાટા સ્ટીલ ભારતની સૌથી સારી કંપનીઓમાંની એક છે અને તે પારસી રોકાણકારોનાં વારસદારો આજે કરોડપતિ બની ગયાં છે.
આમ, કોઈપણ કંપનીનાં શેર ખરીદતાં પહેલાં તે કંપનીનાં ધંધા વિશે,તે ધંધાનાં ભવિષ્ય વિશે વિચારવું જોઈએ તેમજ તે કંપનીનાં પ્રમોટરો કોણ છે તે વિશે પુરે પુરી જાણકારી મેળવીને અંતે તમે તે કંપનીનાં માલીક બનવાનું વિચારીને લાંબાગાળા માટેનું રોકાણ કરશો તો તમારું નાનું રોકાણ પણ કરોડોનું બની શકે છે.હેપ્પી ઈન્વેસ્ટીંગ.

ડિબેન્ચર વિશે સરળ સમજણ / ડિબેન્ચર નાં વિવિધ પ્રકારો

2009-04-11T03:06:00.000-07:00

ડિબેન્ચર એટલે શું?
ડિબેન્ચર એ ફીકસ્ડ ડિપોઝીટ જેવું જ દેવાનું એક સાધન છે.તે સામાન્ય રીતે કંપનીઓ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવે છે.ડિબેન્ચરમાં રોકાણ કરવાથી કંપની નક્કી કરેલાં સમયગાળા દરમિયાન નિયત વ્યાજ આપે છે અને ડિબેન્ચર ની અવધી પુરી થાય એટલે મુદલ રકમ પરત મળે છે.
ડિબેન્ચર VS. FD
ડિબેન્ચર અને FD વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત તરલતા (લીક્વીડીટી) છે.શેર ની જેમ જ ડિબેન્ચરનું માર્કેટ માં ટ્રેડીંગ થઈ શકે છે તેથી જ્યારે જરુરીયાત હોય ત્યારે ડિબેન્ચર નું માર્કેટમાં વેચાણ કરી રોકડામાં રુપાંતર કરી શકાય છે એટલે કહી શકાય કે ડિબેન્ચર ખુબ જ તરલતા ધરાવતું રોકાણ સાધન છે.તેનાંથી વિરુધ્ધ FD એ અમુક નિયત સમયગાળાનું રોકાણ છે એટલે કે નિયત અવધી પુરી થાય પછી જ FD વટાવી શકાય છે આમ,FD ની તરલતા ખુબજ ઓછી છે.
સલામત (Secure) ડિબેન્ચર અને અસલામત (Non-Secure) ડિબેન્ચરઃ
#સલામત ડિબેન્ચરઃ
આ પ્રકારનાં ડિબેન્ચર માં જે મુડી રોકાણ કરેલું હોય તેની સામે કંપની પોતાની મિલ્કતનો તેટલો હિસ્સો જામીનગીરી રુપે આપે છે.એટલે કે જો તે કંપની બંધ થઈ જાય અથવા તો ફડચા માં જાય તો તેની મિલ્કતનાં વેચાણમાંથી મળતી રકમ નો સૌ પ્રથમ હીસ્સો સલામત ડિબેન્ચર ધારકો ને આપવામાં આવે છે.ત્યાર બાદનો બાકી વધતો હીસ્સો સલામત લેણદારો ને ત્યાર પછી અસલામત લેણદારો ને અને શેરધારકો ને ચુકવવામાં આવે છે.કંપની FD કરતાં સલામત ડિબેન્ચર વધારે સલામત છે કારણ કે કંપની FD સામે કંપની ની મીલ્કત ની જામીનગીરી આપવામાં આવતી નથી આથી જો કંપની ફડચામાં જાય તો સૌથી પહેલું ચુકવણું સલામત ડિબેન્ચર ધારકોને કરવામાં આવે છે ત્યાર બાદ કંપની FD ધારકો ને ચુકવાય છે.અહીં એક વાત ખાસ નોંધનીય છે કે બેંક FD પણ સંપુર્ણ સલામત રોકાણ નથી.
#અસલામત ડિબેન્ચરઃ
અસલામત ડિબેન્ચરમાં કંપની દ્વારાં તેની મીલ્કતની જામીનગીરી રુપે રક્ષણ અપાતું નથી તેથી કંપની જો ફડચામાં જાય અથવાતો બંધ થાય તો તેની મીલ્કતનાં વેચાણ માંથી પ્રાપ્ત થતી રકમનૉ પહેલો હીસ્સો સલામત ડિબેન્ચર ધારકો ને ચુકવાય છે ત્યાર બાદ સલામત લેણદારો ને અને પછી વધતો હીસ્સો અસલામત ડિબેન્ચર ધારકો તેમજ શેરધારકો ને ચુકવાય છે.
ડિબેન્ચરનાં પ્રકારો
#પરિવર્તનશીલ(Convertible) ડિબેન્ચર:
આ પ્રકારનાં ડિબેન્ચરમાં ડિબેન્ચરને શેરમાં રુપાંતર કરવા માટેનો વિકલ્પ આપવામાં આવે છે.કંપની દ્વારાં અગાઉ થી નિયત થયેલી તારીખ પર તેમજ અગાઉ થી નક્કી થયેલ ભાવે ડિબેન્ચરનું શેરમાં રુપાંતર કરી શકાય છે.આ પ્રકારનાં ડિબેન્ચરનો મુખ્ય ફાયદો એ છે કે જો કંપની સારી પ્રગતી કરે અને જો તેનાં શેરનાં ભાવો માં વધારો આવે તો પણ ડિબેન્ચર ધારકો અગાઉ થી નક્કી થયેલાં ભાવે ડિબેન્ચરનું શેરમાં રુપાંતર કરી ધુમ નફો કમાઈ શકે છે.
#અપરિવર્તનશીલ (NonConvertible)ડિબેન્ચરઃ
આ પ્રકારનાં ડિબેન્ચર પરંપરાગત FD જેવું વલણ ધરાવે છે એટલે કે આ પ્રકારનાં ડિબેન્ચરનું શેરમાં રુપાંતર થઈ શકતું નથી પરંતુ પાકતી મુદતે મુદલ રકમ પરત મળે છે.
#અંશતઃપરિવર્તનશીલ(Partly Convertible)ડિબેન્ચરઃ
આ પ્રકાર એ પરિવર્તનશીલ અને અપરિવર્તનશીલ ડિબેન્ચરનું મીશ્ર સ્વરુપ છે.રોકાણ નાં અમુક ભાગનું શેર માં પરિવર્તન થઈ શકે છે અને બાકી નો ભાગ પાકતી મુદતે પરત મળે છે.
ક્રેડીટ રેટીંગઃ
દેવાં સાધનોની ગુણવતા ચકાસણીનું કામ ક્રેડીટ રેટીંગ એજન્સીઓ કરે છે.ભારતમાં ક્રીશીલ,ઈકરા,કેર જેવી ક્રેડીટ રેટીંગ એજન્સીઓ કાર્યરત છે.વ્યાજ તેમજ મુદલની પરત ચુકવણી નો આધાર કંપની નાં પ્રદર્શન પર છે તેમજ જોખમ નો આધાર કંપની ની કામગીરી પર રહે છે.ક્રેડીટ રેટીંગ એજન્સીઓ કંપની નો પુરે પુરો અભ્યાસ કર્યા પછી તેને રેટીંગ ની ફાળવણી કરે છે જેનાં આધારે કંપની ની ગુણવતા માપી શકાય છે.આમ, ડિબેન્ચરમાં રોકાણ કરતાં પહેલાં કંપનીનાં રેટીંગ નો સંપુર્ણ અભ્યાસ કરવો હિતાવહ છે.
'પુટ' અને 'કોલ' નો વિકલ્પઃ
ડિબેન્ચર માં 'પુટ' અને 'કોલ' નો વિકલ્પ આપવામાં આવે છે.'પુટ' નો વિકલ્પ લેવાંથી તમે જ્યારે ઈચ્છો ત્યારે ડિબેન્ચર સરેન્ડર કરી તમારી રકમ પરત મળવી શકો છો.જ્યારે 'કોલ' નો વિકલ્પ લેવાંથી કંપની જ્યારે ઈચ્છે ત્યારે તમારાં ડિબેન્ચર સરેન્ડર કરાવી તમારી રકમ પરત કરી શકે છે.'પુટ'નો વિકલ્પ રોકાણકારો માટે ફાયદારુપ છે.જ્યારે બજારમાં વ્યાજનાં દરો ઉંચા હોય ત્યારે તમે ડિબેન્ચર શરણે કરી તમારી મુડી નું ઉંચું વ્યાજ આપતાં સાધાનોમાં રોકાણ કરી શકો છો.જ્યારે 'કોલ' નાં વિકલ્પમાં કંપની ને ફાયદો રહે છે.બજારમાં ઓછાં વ્યાજે ધિરાણ મળતું હોય ત્યારે ડિબેન્ચર સરેન્ડર કરાવી કંપની ઓછાં વ્યાજનું ધિરાણ મેળવી શકે છે.
ડિબેન્ચરનું શેરબજારમાં લીસ્ટીંગઃ
શેરની જેમજ ડિબેન્ચરનું પણ શેરબજારમાં લીસ્ટીંગ થાય છે.આ પ્રકારનાં ડિબેન્ચરમાં તમે ડિબેન્ચર પાકવાની રાહ જોયા વગર સમય મર્યાદા કરતાં પહેલાં પણ બજારમાં વેંચી રકમ પરત મેળવી શકો છો.
વ્યાજનાં દરોઃ
ડિબેન્ચરમાં રોકાણ સામે મળતાં વ્યાજનાં દર ને કુપન રેટ કહે છે.સામાન્ય રીતે આ વ્યાજનાં દરો બજારમાં પ્રવર્તમાન દરો જેટલાં જ હોય છે.તેમ છતાં રોકાણકારો નેઆકર્ષવા માટે અમુક કંપનીઓ ઉંચા વ્યાજનાં દર ઓફર કરતી હોય છે.ખાસ કરી ને પરિવર્તનશીલ ડિબેન્ચરમાં ડિબેન્ચરને શેરમાં રુપાંતર કરવાનો વિકલ્પ હોવાથી તેનાં વ્યાજનાં દર પ્રમાણમાં ઓછાં હોય છે.
મુદતઃ
સામાન્ય રીતે ડિબેન્ચરની અવધી ૩ થી ૭ વર્ષની હોય છે.
ઈન્કમટેક્ષઃ
ડિબેન્ચર એ દેવાંનું સાધન છે.ડિબેન્ચર પર મળેલાં વ્યાજ ને બેંક FD ની જેમ જ તમારી વધારાંની આવક તરીકે ગણવામાં આવે છે અને તેનાં પર ઈન્કમટેક્ષ લાગુ પડે છે.ડિબેન્ચર એ કેપીટલ એસેટ છે એટલે તમે જો ડિબેન્ચરનું એક વર્ષ પહેલાં વેચાણ કરો તો તેનાં પર શોર્ટ ટર્મ કેપીટલ ગેઈન ટેક્ષ લાગુ પડે છે તેજ રીતે એક વર્ષ પછીનાં સમયગાળાં માં વેચાણ કરો તો તેનાં પર ૧૦% લેખે લોંગ ટર્મ કેપીટલ ગેઈન ટેક્ષ લાગુ પડે છે.

વધતી મોંઘવારી અને ઘટતો ફુગાવો!!!

2009-03-24T07:27:00.000-07:00

વધતી મોંઘવારી અને ઘટતો ફુગાવો!!!
હોલસેલ પ્રાઈસ ઈન્ડેક્ષ દ્વારાં મપાતો ફુગાવો બિલકુલ અવાસ્તવિક
ભારતનાં અર્થતંત્રમાં અત્યારે વિચિત્ર ઘટનાં ચાલી રહી છે.હાલની કેન્દ્ર સરકાર યેન કેન પ્રકારે ફુગાવાનાં દરને નીચો બતાવવાની કોશીષ માં લાગેલી છે.ફુગાવો એટલે મોંઘવારીનો દર.ફુગાવાનાં દરને નીચો બતાવી કેન્દ્ર સરકાર ભારતમાં મોંઘવારી ઘટી રહી છે તેવું બતાવવા મથી રહી છે.પરંતુ એથી ઉલ્ટું કન્ઝયુમર પ્રાઈઝ ઈન્ડેક્ષ અને ફુડ પ્રાઈઝ ઈન્ડેક્ષ માં અવિરત વધારો થઈ રહ્યો છે.એ બતાવે છે કે ભારતમાં આમ આદમીને લાગુ પડતી મોંઘવારીમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.
ફુડ પ્રાઈઝ ઈન્ડેક્ષ કે જે ઓગષ્ટ ૨૦૦૮ માં ૬.૩% પર હતો તે ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૯ માં ૧૩.૨૫% પર પહોંચી ગયો છે.કન્ઝ્યુમર પ્રાઈઝ ઈન્ડેક્ષ કે જે સાચા અર્થ માં મોંઘવારી નો નિર્દેશ કરે છે તે મે ૨૦૦૪ માં ૪૨૮ પોંઈન્ટ થી વધીને માર્ચ ૨૦૦૮ માં ૫૨૮ પોંઈન્ટ સુધી પહોંચી ગયેલ છે.૨૦૦૪ નાં ભાવોની સરખામણીમાં અનાજનાં ભાવોમાં ૧૨૫% નો વધારો તેમજ વિવિધ પ્રકારની દાળો નાં ભાવો માં ૨૦૦% નો વધારો થયો છે.વૈશ્વિક બજારમાં ક્રુડ ઓઈલનાં ભાવોમાં આવેલાં ઘટાડા છતાં પણ ૨૦૦૪ ની સરખામણી એ પેટ્રોલ-ડિઝલ નાં ભાવો ૫૦% કરતાં પણ વધારે છે.કેન્દ્ર સરકાર ફુગાવો ઘટાડ્યાનાં ઓઠાં હેઠળ કારમી મોંઘવારીની વાસ્તવિક્તા છુપાવી રહી છે અને ભારતની ભોળી પ્રજાને ભરમાવી રહી છે.એક્સપોર્ટ ક્ષેત્રે ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૯ માં ૧૨% થી વધારે ઘટાડો થયો છે જેને લીધે પાંચ લાખ લોકોએ તેનાં રોજગાર ગુમાવ્યા છે અને હજુ આ ક્ષેત્રે દસ લાખ લોકો વધુ બેકાર થશે.RBI દ્વારાં વારંવાર પ્રાઈમ રેઈટ માં ઘટાડો કરવાં છતાં હજુ લોન પરનાં વ્યાજનાં દરો તે પ્રમાણમાં ઘટ્યાં નથી કે નથી હોમલોનની માંગમાં વધારો થયો.સીધાં કરવેરાની આવકમાં ૧૮% નો ઘટાડો લોકોની ખરીદ શક્તિ ઘટી રહી છે તેનો નિર્દેશ કરે છે.ઈન્ડસ્ટ્રીયલ પ્રોડક્શનનો આંક પણ અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ ઘટાડો બતાવે છે.કોંગ્રેસ સરકારે સુત્ર આપ્યું હતું કે તેઓ ૧૦ મીલીયન લોકોને નવી રોજગારી આપશે તેને બદલે અત્યાર સુધીમાં ભારતમાં ૧૫ મીલીયન લોકો તેમની રોજગારી ગુમાવી ચુક્યા છે.આમ,મોંઘવારી ને બેકારીને લીધે ભારતનાં આમ આદમીની કમર તુટતી જાય છે ત્યારે કેન્દ્ર સરકાર ફુગાવો ઘટ્યાં નાં બણગાં ફુંકે છે પરંતુ જનતા હવે વધુ વખત મુર્ખ નહીં બને તે હકીકત છે.

દાન કરો-ટેક્ષ બચાવો ઃ સેકશન ૮૦ જી

2009-03-12T10:01:00.000-07:00

દાન કરો-ટેક્ષ બચાવો ઃ સેકશન ૮૦ જી

શું તમે સેવાકીય પ્રવૃતીઓમાં રસ ધરાવો છો?શું તમે સેવાકીય પ્રવૃતીઓ માટે પૈસા દાન કરવા ઈચ્છો છો?જો જવાબ હા છે તો તમે પૈસા દાન કરવાની સાથે સાથે તમારી આવક પર લાગતો ટેક્ષ પણ બચાવી શકો છો.જાહેર જનતા માટે સેવાકીય હેતુથી કાર્ય કરતી સંસ્થાઓમાં કરાતું દાન ઈન્કમ ટેક્ષ નાં કાયદા અન્વયે સેક્શન ૮૦ જી હેઠળ ઈન્કમ ટેક્ષમાંથી બાદ મેળવી શકાય છે.સેવાકીય સંસ્થાઓ તથા સેવાકીય ફંડ ને કરાતું દાન ૫૦% અથવા તો ૧૦૦% સુધી ઈન્કમ ટેક્ષ માંથી બાદ મેળવી શકાય છે.જેનો આધાર તમે કયા પ્રકારની સંસ્થાને દાન આપ્યું છે તેનાં પર છે.ચેક અથવા તો રોકડ સ્વરુપે અપાયેલું દાન બાદ મળવા પાત્ર છે.

દાન ની પહોંચનું મહત્વઃ દાન આપતી વખતે સંસ્થા પાસેથી સ્ટેમ્પ લગાવેલી પહોંચ(પાવતી)મેળવવી જરુરી છે.આ પહોંચ જ તમે દાન કર્યાનો આધાર છે.આ પહોંચમાં જે તે સંસ્થા સેક્શન ૮૦ જી હેઠળ માન્ય છે તેવું લખાણ હોવું જરુરી છે.દાન ની પહોંચમાં નીચેની વિગતો નો સમાવેશ થવો જરુરી છે.
૧,ટ્ર્સ્ટ કે સંસ્થાનું નામ અને અડ્રેસ
૨,દાન આપનારનું નામ
૩,કેટલી રકમ દાનમાં આપેલી છે તે શબ્દોમાં તેમજ આંકડામાં લખેલું હોવું જરુરી છે.
૪,ટ્ર્સ્ટ કે સંસ્થા ને ઈન્કમ ટેક્ષ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારાં સેક્શન ૮૦ જી હેઠળ ફાળવાયેલો રજીસ્ટ્રેશન નંબર તેમાં લખેલો હોવો જોઈએ.
૫,રજીસ્ટ્રેશન ની અવધી પણ તેમાં લખેલી હોવી જોઈએ.

દાન બાદ મળવાની મર્યાદાઃ આ પ્રકારનું દાન તમારી એડજસ્ટેડ ગ્રોસ ટોટલ ઈન્કમનાં ૧૦% સુધીનું બાદ મળે છે એટલે કે તમે જો એડજસ્ટેડ ગ્રોસ ટોટલ ઈન્કમનાં ૧૦% કરતાં વધારે રકમ દાનમાં આપેલી હોય તો પણ ૧૦% સુધીની રકમ જ બાદ મળે છે અને તે તમે કરેલાં દાન ની કુલ રકમ પર ગણાય છે.

એડજસ્ટેડ ગ્રોસ ટોટલ ઈન્કમઃ ગ્રોસ ટોટલ ઈન્કમ માંથી લોંગ ટર્મ કેપીટલ ગેઈન ટેક્ષ બાદ કરવાનો તેમજ ૮૦ સી અને ૮૦ યુ માં બાદ મળતી રકમ બાદ કરવાની તેમજ જે આવક પર ટેક્ષ લાગતો નથી(દા.ત.ખેતીની આવક)તે પણ બાદ કરવાની તેમજ એન.આર.આઈ ની સેકશન ૧૧૫ મુજબ અમુક આવક બાદ કરવાથી એડજસ્ટેડ ગ્રોસ ટોટલ ઈન્કમ મળશે.

દાનની લાયકાતઃ કોઈપણ વ્યક્તિ કે હીન્દુ અવિભક્ત કુટુંબ(HUF) તેમજ NRI દ્વારાં કરવામાં આવેલું દાન સેક્શન ૮૦ જી મુજબ બાદ મળવા પાત્ર છે.

રોકાણ એવું કરો જે પાકતી મુદતે પણ ટેક્ષ ફ્રી હોય

2009-03-03T10:30:00.000-08:00

રોકાણ એવું કરો જે પાકતી મુદતે પણ ટેક્ષ ફ્રી હોય
માર્ચ મહીનો એટલે ટેક્ષ પ્લાનીંગનો મહીનો.મોટાભાગનાં લોકો તેમની આવક પર ઈન્કમ ટેક્ષ કેવી રીતે ઓછો ભરવાનો આવે તેનું પ્લાનીંગ નાણાંકીય વર્ષને અંતે એટલે કે માર્ચ મહીનામાં જ કરતાં હોય છે.આવાં લોકો ઉતાવળે રોકાણ કરી હાલ પુરતાં તો તેને આવકમાંથી બાદ મેળવી ટેક્ષ બચાવી લેતાં હોય છે.પરંતુ એ વખતે તેઓ એ વિચારવાનું ભુલી જાય છે કે પાકતી મુદતે મળતી રકમ ટેક્ષ ફ્રી છે કે નહીં?રોકાણનાં સાધનો પસંદ કરતી વખતે એ સમજવું ખુબ જ જરુરી છે કે પાકતી મુદતે મળતી રકમ પર ટેક્ષ ભરવાનો થશે કે નહીં?એક આદર્શ રોકાણ એને જ કહી શકાય કે જે રોકાણ વખતે તો ટેક્ષ બચાવે જ તેમજ પાકતી મુદતે મળતી રકમ પણ ટેક્ષ રહીત હોય.હાલ માર્કેટમાં ટેક્ષ બચતનાં જુદાં જુદાં અનેક રોકાણ સાધનો ઉપલબ્ધ છે જેમાં અમુક સાધનો માં પાકતી મુદતે મળતી રકમ ટેક્ષ ને પાત્ર હોય છે જ્યારે અમુક રોકાણ સાધનોમાં પાકતી મુદતે મળતી રકમ ટેક્ષ રહીત હોય છે.
વ્યાજની આવકઃ હાલનાં ઈન્કમ ટેક્ષ એક્ટ મુજબ વ્યાજની આવક ટેક્ષ પાત્ર છે.પબ્લીક પ્રોવીડંડ ફંડ,નેશનલ સેવીંગ સર્ટીફીકેટ,બેંક FD વગેરેમાં કરાતાં રોકાણ સામે જે વ્યાજની આવક મળે છે તે પાકતી મુદતે ટેક્ષ ને પાત્ર છે.તેથી આવાં સાધનોમાં રોકાણ કરતી વખતે આ વાત ધ્યાનમાં રાખવી ખુબજ જરુરી બને છે.
ELSS ફંડ(ઈક્વીટી લીંક્ડ સેવીંગ સ્કીમ)ઃ વ્યાજની આવક ટેક્ષને પાત્ર છે જ્યારે ડીવીડંડની આવક ટેક્ષ ફ્રી છે.ELSS ફંડમાં ડીવીડંડની આવકનો વિકલ્પ છે જેથી ઈન્કમ ટેક્ષનાં સંદર્ભમાં જોઈએ તો ELSS ફંડમાં મળતું ડીવીડંડ ટેક્ષ ફ્રી છે.આ ડીવીડંડ રોકાણકાર બે રીતે મેળવી શકે છે.એક તો મળતાં ડીવીડંડનો ઉપાડ કરી રોકાણ પર વળતર મેળવી શકે છે અને બીજું આ ડીવીડંડ નું તે જ ફંડમાં રીઈન્વેસ્ટમેન્ટ પણ કરી શકે છે.જેથી લાંબાગાળે તે તેની મુદલ રકમમાં વધારો કરતાં જાય છે.અને પાકતી મુદતે ટેક્ષ પણ બચાવી શકાય છે.
ઈન્શ્યુરન્સ(વિમો)ઃ કોઈપણ ઈન્શ્યુરન્સ પ્લાનમાં થતું રોકાણ ટેક્ષ ફ્રી હોય છે.તેમજ પાકતી મુદતે મળતી રકમ પણ સંપુર્ણ ટેક્ષ રહીત મળે છે.આ ઉપરાંત પોલીસીની મુદત દરમીયાન અધવચ્ચે પણ જો વિમેદારનું મોત થાય તો પણ તેનાં વારસદારોને મળતી રકમ પણ ટેક્ષ ફ્રી હોય છે.આમ,ઈન્શ્યુરન્સ એ ટેક્ષ પ્લાનીંગ માટે ખુબ જ અગત્યનું તેમજ લોકપ્રીય સાધન છે.
પેન્શન પ્લાનઃ પેન્શન પ્લાનમાં કરાતાં રોકાણ ટેક્ષમાંથી બાદ મળે છે.તેમજ પેન્શન ચાલુ કરવાની ઉંમરે(વેસ્ટીંગ એઈજ)જે ફંડ ભેગું થયું હોય તેમાંથી ફક્ત ૩૩% રકમનો જ ઉપાડ થઈ શકે છે જે ટેક્ષ ફ્રી છે પરંતુ ત્યાર બાદ પેન્શન રુપે મળતી આવક પર જે તે ઈન્કમ ટેક્ષનાં સ્લેબ મુજબ ટેક્ષ ભરવાનૉ રહે છે.આમ,પેન્શન પ્લાન એ સંપુર્ણ ટેક્ષ ફ્રી રોકાણ સાધન ના કહી શકાય.

બેંક FD--------------વ્યાજની રકમ ટેક્ષ પાત્ર છે.
ELSS ફંડ:------------ડીવીડંડ અને પાકતી મુદતે મળતી રકમ ટેક્ષ ફ્રી છે.
ઈન્શ્યુરન્સ(વિમો)------પાકતી મુદતે મળતી રકમ ટેક્ષ ફ્રી છે.
પેન્શન પ્લાન----------પેન્શનની આવક ટેક્ષ પાત્ર છે.

NRI દ્વારાં ભારતમાં રહેણાંક/બીન રહેણાંક મિલ્કતોની ખરીદી તેમજ વેંચાણ

2009-01-31T10:37:00.000-08:00

NRI દ્વારાં ભારતમાં રહેણાંક/બીન રહેણાંક મિલ્કતોની ખરીદી તેમજ વેંચાણ
ઘણાંબધાં NRI - બીન નિવાસી ભારતીયો તેમજ PIO- ભારતીય મુળનાં વ્યક્તિઓ રોકાણનાં હેતુથી તેમજ મીલ્કત ભાડે આપી નિશ્ચિત આવક મેળવવાનાં હેતુથી ભારતમાં રહેણાંક તેમજ બીન રહેણાંક મીલ્કતો વસાવવા માટે રસ ધરાવે છે.આ લેખ આ પ્રકારની ખરીદી/વેચાણ માટેનાં નિયમો અને મર્યાદાઓ તેમજ ટેક્ષનાં કાયદાઓ વિશે સમજ આપવાનો નમ્ર પ્રયાસ છે.
છેલ્લાં થોડાંક વર્ષોથી NRI દ્વારાં ભારતમાં મીલ્કતની ખરીદી-વેચાણ તેમજ તેને ભાડાપટ્ટૅ આપવાનાં નિયમો માં ઘણી છુટછાટ આપવામાં આવી છે.
મીલ્કત ની ખરીદીઃ RBI - રીઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડીયા ની કોઈપણ જાતની મંજુરી લીધાં વગર NRI ભારતમાં રહેણાંક તેમજ બીન રહેણાંક મીલ્કતો વસાવી શકે છે.પરંતુ NRI ભારતમાં જમીન-મકાન ક્ષેત્રમાં ધંધાકીય હેતુથી જોડાઈ શકતાં નથી.તેમજ NRI ને ભારતમાં ખેતી માટેની જમીન લેવા માટે ની મંજુરી મળી શકતી નથી.
NRI ભારતમાં ગમે તેટલી મીલ્કતો વસાવી શકે છે,તેમજ મીલ્કતોની કીંમત બાબતે પણ કોઈ મર્યાદા નક્કી થયેલ નથી.
નાણાંની ચુકવણીઃ મીલ્કતોની ખરીદીનાં નાણાંની ચુકવણી NRI તેનાં NRE/FCNR કે NRO એકાઉન્ટ દ્વારાં આસાનીથી કરી શકે છે.તેમજ તેમની મીલ્કત નાણાંકીય સંસ્થાઓ કે બેંક પાસે ગીરો મુકી તેનાં પર લોન પણ લઈ શકે છે.
સ્ટેમ્પડ્યુટી/રજીસ્ટ્રેશન ફીઃ સ્ટેમ્પડ્યુટી કે રજીસ્ટ્રેશન ફી માં NRI ને કોઈપણ પ્રકારની માફીની સવલત નથી.હાલનાં વર્તમાન દર તેણે ફી ભરવાની રહેશે.
PAN: NRI ને ભારતમાં મીલ્ક્તોની ખરીદી કરવા માટે PAN- પરમેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર લેવો ફરજીયાત નથી.
NRI તેની મીલ્કત વારસામાં પણ આપી શકે છે.
સોદો કેન્સલ થવોઃ કોઈપણ સંજોગોમાં મીલ્ક્તની ખરીદીનો સોદો જો કેન્સલ થાય તો તેવાં કિસ્સામાં એડવાન્સ પેટે આપેલ રકમ તેનાં NRE કે FCNR એકાઉન્ટમાં પરત લઈ શકે છે.
મીલ્કત ભાડાપટ્ટે આપવીઃ NRI તેની ભારતમાંની રહેણાંક કે બીન રહેણાંક મીલ્કતો કોઈપણ જાતની મંજુરી વગર ભાડાપટ્ટે પણ આપી શકે છે.
ઈન્કમ ટેક્ષઃ NRI દ્વારા ભારતમાં રહેલ તેમની મીલ્કતો પરની ભાડાની આવક પર ઈન્કમ ટેક્ષ લાગુ પડે છે.તેમાં કોઈ આવકવેરાની મુકતીની જોગવાઈ નથી.NRI એ ભારતમાં થી મેળવેલ તેની કુલ આવક સાથે તેને જોડી દેવામાં આવે છે અને લાગુ પડતાં આવકવેરાનાં સ્લેબ મુજબ તેણે ઈન્કમ ટેક્ષ ભરવો પડે છે.
આવક માફીઃ ભાડાપટ્ટાની આવકમાંથી નીચે મુજબની રકમ બાદ મળે છે બાકીની રકમ પર આવકવેરો ચુકવવાનો રહે છે.
૧,ભાડાની આવકનાં ૨૫% રકમમાંથી મ્યુનીસીપલ ટેક્ષ બાદ કરી બાકી ની રકમ નેટ એન્યુઅલ વેલ્યુ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
૨,મીલ્કતની ખરીદી માટે જો કોઈ લોન લેવામાં આવી હોય તો તેનાં પર ચુકવામાં આવતુ વ્યાજ આવકવેરામાંથી બાદ મળે છે.
૩,જો મીલ્કતનો વિમો લીધેલ હોય તો તેનું પ્રીમીયમ આવકમાંથી બાદ મળે છે.
૪, રાજ્ય સરકારને જો કોઈ કરવેરો ભર્યો હોય તો તે પણ આવકમાંથી બાદ મળે છે.
ભાડાની આવક પરત લઈ જવીઃ NRI તેમની મીલ્કત પરનાં ભાડાંની આવક તેનાં NRO એકાઉન્ટમાં જમા લઈ શકે છે.તેમજ તે બેંક અથવાતો માન્ય ડિલરો દ્વારાં પણ તે આવક તેનાં એકાઉન્ટમાં જમા લઈ શકે છે તેનાં માટે તેણે ભારતનો ઈન્કમ ટેક્ષ પુરે પુરો ચુકવી દીધેલ છે તે પ્રકારનું CA નું સર્ટીફીકેટ રજુ કરવાનૂ રહે છે.
TDS : ભાડુઆત તેણે ચુકવેલાં ભાડાંમાંથી TDS -ટેક્ષ ડીડકટે એટ સોર્સ- કપાત કરી ભાડુ ચુકવતો હોય છે.તેવાં સંજોગોમાં NRI તેનાં ઈન્કમ ટેક્ષ રીર્ટનમાં તે TDS ની રકમ દર્શાવી તેટલી રકમ ટેક્ષની ચુકવણીમાંથી બાદ મેળવી શકે છે.
NRI દ્વારાં મીલ્કતનું વેચાણઃ પહેલાંનાં નીયમ મુજબ NRI મીલ્કતની ખરીદીનાં ૩ વર્ષ સુધી તે મીલ્કત વેંચી શકતાં નહીં.પરંતુ હવે આવી કોઈ મર્યાદા લાગુ પડતી નથી.મીલ્કતની ખરીદી પછી ગમે ત્યારે તેઓ તેમની મીલ્કત વેંચી શકે છે.
મીલ્કતનાં વેંચાણ પર આવકવેરોઃ NRI દ્વારાં મીલ્કતનાં વેચાંણ દ્વારાં મેળવેલી આવક પર કેપીટલ ગેઈન ટેક્ષ લાગુ પડે છે.જો મીલ્કતનું વેચાણ ખરીદી પછી ૩ વર્ષ (૩૬ મહિનાં)કરતાં ઓછાં સમયમાં કરવામાં આવ્યું હોય તો તેનાં પર શોર્ટ ટર્મ કેપીટલ ગેઈન ટેક્ષ લાગુ પડે છે.તે NRI ની ભારતમાંની બીજી આવક સાથે જોડી ને જે તે સ્લેબ મુજબ તેનાં પર ટેક્ષ ભરવાનૉ રહે છે.
જો મીલ્કતનું વેચાણ ખરીદી પછી નાં ૩ વર્ષ(૩૬ મહિનાં)પછી કરવામાં આવ્યું હોય તો તેનાં પર લોંગ ટર્મ કેપીટલ ગેઈન ટેક્ષ લાગુ પડે છે.તેનો દર ૨૦% છે વતા સરચાર્જ અને સેસ ઉમેરતાં તે ૨૨.૫% થાય છે.
વેચાણની આવક પરત લઈ જવા માટેઃ જો મીલ્કતની ખરીદી વખતનું પેમેન્ટ NRO એકાઉન્ટ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હોય તો તે મીલ્કત ઓછામાં ઓછી ૧૦ વર્ષ જુની હોય તો જ તે રુપીયા તે તેનાં દેશમાં પરત લઈ જઈ શકે છે.પરંતુ ખરીદી વખતે પેમેન્ટ NRE/FCNR એકાઉન્ટ દ્વારા ચુકવેલ હોય તો આ નિયમ લાગુ પડતો નથી તે ૧૦ વર્ષ પહેલાં પણ રુપીયા પરત લઈ શકે છે.
NRI એક વર્ષની અંદર ૨ થી વધારે રહેણાંક મીલ્કતનું વેચાણ કરી તે રુપીયા પરત લઈ જઈ શકતાં નથી પરંતુ બીન રહેણાંક મીલ્કતમાં આ મર્યાદા લાગુ પડતી નથી.તેમજ ફક્ત મુળ રોકાણ એટલે કે મીલ્કતની ખરીદ કીંમત જેટલાં રુપીયાજ તે પરત લઈ જઈ શકે છે.મીલ્કત વેચાણનાં નફાની રકમ તે પરત લઈ જઈ શકતાં નથી.મીલ્ક્ત વેચાંણ દ્વારા મેળવેલ નફો તે તમામ ટેક્ષની ચુકવણી બાદ તેનાં NRO એકાઉન્ટમાં જમા મેળવી શકે છે.

સત્યમ જેવી બીજી કેટલી કંપનીઓ લાઈન માં ઉભી છે?

2009-01-18T08:27:00.000-08:00

સત્યમ જેવી બીજી કેટલી કંપનીઓ લાઈન માં ઉભી છે?
કયાં ખોવાઈ ગઈ સેબી? અને કંપની બાબતોનું મંત્રાલય?
કોર્પોરેટ ગર્વનન્સ નાં બણગા ફુંકવાનું બંધ કરી હવે નક્કર પગલાં લો.
દરેક આર્થીક કૌભાંડો નાં અંતે મરે છે બીચારો નાનો રોકાણકાર.
હમણાં સુધી આપણે અમેરિકાનાં કોર્પોરેટ કૌભાંડો,એકાઉન્ટીંગ અને ઓડિટીંગ કૌભાંડો તેમજ પ્રમોટર્સ નાં કૌભાંડોની વાતો કરી ત્યાંનાં તંત્રને અને ત્યાંની એકાઉન્ટીંગ-ઓડિટીંગ પેઢીઑ તેમજ ત્યાંની રેટીંગ એજન્સીઓને ધીક્કારતા હતાં અને આપણે આપણી જ પીઠ થાબડી રહ્યાં હતાં પરંતુ આપણે તે સમયે એ ભુલી ગયાં હતાં કે આપણે પણ ઓડિટર્સ પશ્ચીમી દેશોમાંથી જ આયાત કર્યા છે અને આવા લોકો પર આંધળાની જેમ વિશ્વાસ મુકી તેઓની પધ્ધતિ ને અપનાવી લીધી.સત્યમનું કોર્પોરેટ કૌભાંડ તો હજી એક શરુઆત છે.તંત્ર દ્વારાં જો યોગ્ય તપાસ કરવામાં આવે તો હજુ ઘણીબધી કંપનીઓમાં આ પ્રકારનાં કૌભાંડો બહાર આવવાની શક્યતા છે.કંપનીનાં પ્રમોટરો યેન કેન પ્રકારે પોતાનાં હિતની જાળવણી તેમજ પોતાનું શેર હોલ્ડીંગ વધારવા નાં ચક્કરમાં લોકો પાસેથી ભેગાં કરેલાં રુપિયાનું મનફાવે તેમ સંચાલન કરે છે અને અંતે રડવાનું નાનાં રોકાણકારો નાં ભાગે જ આવે છે.
ભારત સરકારનું કંપની બાબતોનું કેન્દ્રીય મંત્રાલય તેમજ સેબી દેશમાં કોર્પોરેટ ગર્વનન્સની સફળતાનાં મોટાં મોટાં બણગાં ફુંકે છે પરંતુ ભારતમાં સમયે સમયે કોર્પોરેટ ગર્વનન્સની ધજીયા ઉડાડી દે તેવાં બનાવો પણ બનતાં જ આવ્યાં છે.વેદાંતા (સ્ટરલાઈટ ગ્રુપ) નો રીસ્ટ્ર્કચરીંગ પ્રોગ્રામ જે પાછળ થી પડતો મુકવામાં આવ્યો તે આનું જીવંત ઉદાહરણ છે.તે ઉપરાંત મેટાસ ઈન્ફ્રાસ્ટ્ર્કચર કંપનીંમાં સત્યમનાં રોકાણની પ્રપોઝલ અંતે રોકાણકારો ની સમયસરની જાગૃતતાને લીધે અટકી ગઈ.આ બનાવ પણ કોર્પોરેટ ગર્વનન્સની વિશ્વસનીયતા ઉપર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નન મુકે છે.આ ઉપરાંત કલમ ૩૯૧ હેઠળ અનલીસ્ટેડ કંપનીઓનું લીસ્ટેડ કંપની સાથે મર્જર કરી પ્રમોટરો પોતાનું શેર હોલ્ડીંગ આડકતરી રીતે વધારી દે છે કારણ કે જે અનલીસ્ટેડ કંપનીનું મર્જર કરવામાં આવે છે તે કંપનીમાં પ્રમોટરોનું શેર હોલ્ડીંગ ૧૦૦% નું હોય છે.તે ઉપરાંત આઈપીઓ લઈ આવતાં પહેલાં કંપનીનું વેલ્યુએશન ખુબજ ઉંચુ લઈ જવા માટે અનલીસ્ટેડ કંપનીનું મુખ્ય કંપની સાથે મર્જર કરી એક ખોટું આભાસી ચિત્ર ઉભું કરી કંપનીનું વેલ્યુએશન ઉંચુ લઈ જવામાં આવે છે અને લાખો નાનાં રોકાણકારો પાસેથી કરોડો રુપીયા ઉઘરાવી લેવામાં આવે છે.આ રીતનું વ્યવસ્થીત કૌભાંડ ઘણાં વર્ષોથી ચાલે છે પરંતુ તેની સામે હજુ કોઈ યોગ્ય પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી.
સત્યમનું કૌભાંડ બધાં માટે આંખ ઉઘાડનારી ઘટનાં છે.તેમજ આ ઘટના રેટીંગ એજન્સીઓ,એકાઉન્ટીંગ ફર્મ,કંપની નાં ઓડીટર,ચાર્ટ્ડ એકાઉન્ટન્ટસ,વેલ્યુઅર્સ,મર્ચન્ટ બેંકર્સ વગેરે લોકોની વિશ્વસનીયતા પર પણ એક મોટો સવાલ ઉભો કરે છે.સત્યમની બેલેન્શીટ સાથે ઘણાં વર્ષોથી આટલાં મોટાં ચેડાં કરવામાં આવ્યાં છતાં તેની જાણ સેબી ને નહોતી અને ઉલ્ટા નું સેબી દ્વારા સત્યમને બેસ્ટ કોર્પોરેટ ગર્વનન્સ માટે નો ગોલ્ડન પીકોક એવોર્ડ આપવામાં આવે છે...અને એથી પણ વધારે જ્યારે ખુદ સત્યમનાં ચેરમેન પોતે ના છુટકે આ વસ્તુ લોકો સમક્ષ જાહેર કરે છે ત્યારે સેબીને આ ઘટનાં ની જાણ થાય,એ પણ એક ચોંકાવનારી ઘટનાં કહી શકાય.આ ઘટનાંથી સમજી શકાય કે સેબી દેશનાં નાનાં રોકાણકારોની સલામતી માટ કેટલી ચીંતિત છે??

બેંક માં જમા રાખેલા તમારાં રુપીયા કેટલાં સલામત છે?

2008-10-03T10:07:00.000-07:00

અમેરીકાની વિશાળકાય નાંણાંકીય સંસ્થાઓ પતાનાં મહેલની જેમ પડવા લાગી છે તેમાં ઘણીબધી બેંકો તેમજ વ્યક્તિગત રોકાણકારોનાં કરોડો-અબજો રુપીયા ફસાઇ ગયા છે આવા સંજોગોમાં આપણને બધાંને એક સામાન્ય પ્રશ્ન મનમાં ઉદભવે કે બેંકમાં જમા રાખેલાં આપણાં રુપીયા કેટલાં સલામત છે?
તાજેતરમાં જ ભારત માં થયેલાં એક સર્વે દ્વારાં એવી વિગતો બહાર આવી છે કે ૮૫% ભારતીયો પોતાની બચતો રોકડ સ્વરુપે રાખે છે એટલે કે કાં તો બેંક માં જમા કરાવે છે યા તો પોતાનાં ઘરે રાખે છે.તે ઉપરાંત બેંક માં બચત જમા કરાવનાર લોકોમાંથી ૮૭% લોકો એવું માને છે કે તેમણે બેંક માં જમા કરાવેલા રુપીયા ૧૦૦% સલામત છે અને ફીકસ્ડ ડીપોઝીટ તો સૌથી સલામત છે એવી માન્યતા પ્રવર્તે છે.
તો હવે ફરીથી એ જ સવાલ કે શું બેંકમાં જમા રાખેલાં આપણાં રુપીયા ખરેખર સલામત છે?તો એનો જવાબ છે 'ના'
ભારત માં જો કોઇ બેંક ઉઠી જાય એટલે કે નાદારી નોંધાવે તો તેની સામે તેનાં થાપણદારો ને ફક્ત એક લાખ રુપીયા ની રકમ સુધીનું જ વિમા કવચ આપવામાં આવે છે.આજનાં સમય માં આટલું રક્ષણ અપુરતું ગણાય તેમજ ૨૦૦૯ થી ભારતનાં બેંકીંગ ક્ષેત્રે ઘણાંબધાં પરીવર્તનો અપેક્ષીત છે,વિદેશી બેંકો પણ ભારત માં તેની કામગીરી ફેલાવશે તેવાં સંજોગો માં થાપણદારોની થાપણોનું રક્ષણ કરવાની જવાબદારી યોગ્ય રીતે નિભાવવી એ સરકાર માટે ખુબજ અનીવાર્ય છે નહીં તો લોકોનો બેંકીંગ સેવા પરનો વિશ્વાસ ઉઠી જશે.

#ડીપોઝીટ ઇન્શ્યુરન્સ અને ક્રેડીટ ગેરંટી કોર્પોરેશન(DICGC)નું કાર્ય શું છે?
ભારત માં જો કોઇ બેંક નાદારી નોંધાવે તો થાપણદારોને એક લાખ સુધીની રકમ વિમાનાં વળતર રુપે DICGC દ્વારાં આપવામાં આવે છે.એટલે કે જો કોઇ એક બેંક માં તમારાં રુ.૭૦,૦૦૦ ફીકસ્ડ ડીપોઝીટ માં,રુ.૨૫,૦૦૦ બચત ખાતામાં તેમજ રુ.૨૦,૦૦૦ ચાલુ ખાતા માં જમા હોય અને જો તે બેંક ડુબી જાય તો તમને કુલ રુ.૧,૦૦,૦૦૦ નું વળતર DICGC દ્વારાં મળે એનો મતલબ કે તમને રુ.૧૫,૦૦૦ નું નુક્શાન થાય.ભારતની તમામ કોમર્શીયલ બેંકો તેમજ વિદેશી બેંકોનાં થાપણદારો ને પણ DICGC દ્વારાં એક લાખ સુધીનું વિમા કવચ આપવામાં આવે છે.

#શું DICGC દ્વારાં ફક્ત થાપણ ની મુદલ રકમ પર જ વિમા સુરક્ષા પુરી પાડવામાં આવે છે કે તેનાં પર મળેલાં વ્યાજ ની રકમ પર પણ વિમો આપવામાં આવે છે?
DICGC દ્વારાં થાપણ તેમજ તેનાં પર મળતાં વ્યાજનો પણ વિમાની રકમમાં સમાવેશ કરવામાં આવે છે.બેંક જે તારીખ થી ફડચા માં જાય તે તારીખ સુધીનું વ્યાજ ગણવામાં આવે છે.પરંતુ આ કુલ રકમમાં વધુ ને વધુ એક લાખ સુધીનું જ વળતર મળી શકે તે ઉપરાંત ની રકમનો સમાવેશ વિમા કવચ માં થતો નથી.

#DICGC વિમાનાં દાવા ની રકમ ક્યારે ચુકવે છે?
બેંક તરફ થી દાવાની રકમ અને નામની યાદી જે તારીખે DICGC ને મળે તે તારીખથી બે મહીનાં સુધીમાં દાવાની પતાવટ થઈ જવી જોઇએ પરંતુ તેમાં વધારાની એક શરત ઉમેરવામાં આવી છે જે મુજબ ફડચામાં ગયેલી બેંકે તેનાં તમામ પ્રકારનાં કામકાજ પુર્ણતઃ બંધ કરી દીધેલાં હોવા જોઇએ ત્યાર પછી જ DICGC દાવાની પતાવટ કરી શકે.આ કારણે દાવાની પતાવટમાં વર્ષો નીકળી જતાં હોય છે.આવી રીતે રુ.૪૦૦ કરોડ જેટલી રકમ નાં દાવાઓની પતાવટ હજી સુધી પડ્તર છે.નેશનલ કન્ઝ્યુમર કમીશન દ્વારાં આ નિયમમાં ફેરફાર કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે જો આ ભલામણ સ્વીકારાશે તો વળતરનાં દાવાઓનો ઝડપી નિકાલ થશે.

# તો હવે,તમારી થાપણો વધારે સુરક્ષીત કેવી રીતે બનાવશો?
રોકાણનો એક સોનેરી સિધ્ધાંત છે કે 'બધાં ઇંડા એક જ ટોપલાંમાં ના રાખવા જોઇએ' તે મુજબ,
૧,તમારી મુડીને જુદી જુદી જગ્યાએ વહેંચી દો, દા.ત. એક લાખ સુધીની રકમ બચત ખતામાં રાખો એ સિવાય ધંધાનાં નામનાં ખાતામાં પણ એક લાખ સુધીની રકમ જમા કરાવો જેથી દરેક એકાઉન્ટ ને એક-એક લાખ નાં વિમાનું કવચ મળે છે જેથી તમામ રકમ સુરક્ષીત રહે છે.
૨,એ સિવાય તમારાં નામનું ચાલુ ખાતુ હોય તો અમુક રકમ તેમાં રાખવી બાકીની રકમ માટે સંયુક્ત ખાતું ખોલાવી શકાય.સંયુક્ત ખાતાને પણ અલગ થી એક લાખનાં વિમાનું કવચ મળે છે.

૩,એક જ બેંક માં બધી થાપણો મુકવાને બદલે જુદી-જુદી બેંકોમાં થાપણ રાખવી સારી અને દરેક ખાતામાં એક લાખથી વધારે રકમ ન રાખવી આવું કરવાથી દરેક થાપણને પુરેપુરું રક્ષણ મળી રહે છે.
૪,તેમજ પરિવાર નાં અન્ય સભ્યોનાં નામે બેંક એકાઉન્ટ ખોલાવી તેંમાં એક એક લાખ સુધીની થાપણો મુકી શકાય જેથી તમામ રકમને વિમા સુરક્ષા મળી રહે.
આમ, હવેનાં બદલાતાં સમયમાં તેમજ અનિશ્ચિત આર્થિક વાતાવરણમાં આપણે વધારે સતર્ક થવું અનિવાર્ય થઈ ગયું છે તેમજ બેંકો માં રુપિયા જમા કરાવતાં પહેલાં પણ વ્યવસ્થિત આયોજન કરવું જરુરી થઈ ગયું છે.

નોન રેસીડેન્ટ ઇન્ડિયન(NRI) તથા પર્સન ઓફ ઇન્ડિયન ઓરીજીન(PIO) માટે પરમેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર (PAN CARD)નું મહત્વ તથા મેળવવાની રીત

2008-09-06T23:59:00.000-07:00

જો તમે બીન નીવાસી ભરતીય(NRI) કે ભારતીય મુળ ધરાવતાં વ્યક્તિ(PIO) હો તો તમે કયારેક ને કયારેક નીચેના સવાલોનો સામનો જરુર કર્યો હશે.
-શું મારે Pan card ની જરુર છે?-શું હું પરમેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર વગર ભારતીય શેર બજાર માં રોકાણ કરી શકું?-શું હું ભારતમાં મીલ્કતોની ખરીદી અને વેંચાણ Pan card વગર કરી શકું?-Pan card કેવી રીતે મેળવી શકાય?-તેનાં માટે અરજી કયાં કરવાની?-શું ઓન લાઇન અરજી કરી શકાય?-શું હું ભારતમાં આવ્યાં વગર Pan card મેળવી શકું?
તમારા આ બધાં સવાલો નાં જવાબ આપવા માટેનો આ એક નમ્ર પ્રયાસ છે.
#NRI/PIO માટે Pan card ની જરુરીયાત

૧).શેર માં રોકાણ અથવા તો લેં-વહેંચ કરવા માટેઃ૧ જાન્યુઆરી ૨૦૦૭ થી દરેક NRI તથા PIO કે જે ભારતીય શેરબજાર માં રોકાણ કરવાં ઇચ્છતા હોય તો તેઓ માટે PAN CARD હોવું ફરજીયાત છે તેમજ વિદેશી રોકાણકારોએ પણ ભારતીય શેરબજારમાં રોકાણ કરવા માટે પરમેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર લેવો ફરજીયાત છે.
(૨).ડિમેટ એકાઉન્ટ ખોલાવવા માટેઃભારતમાં કોઈપણ ડીપોઝીટરી માં ડિમેટ એકાઉન્ટ ખોલાવવા માટે પરમેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર(PAN) હોવો ફરજીયાત છે.
(૩).ઇન્કમ ટેક્ષ રીટર્ન ભરવા માટેઃજો તમે ભારતમાં ઇન્કમ ટેક્ષ રીટર્ન ભરવા માંગતા હો તો PAN ફરજીયાત છે તેમજ ભારતમાં કરેલાં ટ્રાન્ઝેક્શન પર લાગેલો TDS-(Tax Deducted At Source) પરત મળવવા માટે પણ PAN જરુરી છે.

(૪).મીલ્કતનાં વહેવારો માટેઃકલમનં-૧૧૪સી મુજબ NRI તથા PIO માટે મીલ્કતની લેં-વહેંચ કરવા માટે PAN ફરજીયાત નથી પરંતુ PAN CARD હોવું હિતાવહ છે.

#PAN CARD મેળવવા માટેની પધ્ધતીઃ
પરમેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર અને Pan card ઇશ્યુ કરવા માટે ભારતનાં ઇન્કમટેક્ષ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા બે એજન્સીઓ ની નિમણુંક કરવામાં આવી છે.
(૧).યુનીટ ટ્રસ્ટ ઓફ ઇન્ડિયા ઇન્વેસ્ટર સર્વીસીસ લીમીટેડ(UTIISL)
(૨).નેશનલ સીક્યુરીટીઝ ડિપોઝીટરી લીમીટૅડ (NSDL)
ઉપરની કોઇપણ એજન્સીમાં અરજી કરવાથી Pan card મળવી શકાય છે.તેનાં માટે એપ્લીકેશન ફોર્મ નં ૪૯એ માં વીગતો ભરી અરજી કરવાની હોય છે.

#PAN CARD એપ્લીકેશન ફોર્મ ભરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતોઃ
(૧).એપ્લીકેશન ફોર્મ માં ભારતમાં રહેતી કોઇ વ્યક્તીની 'Representative Assessee'તરીકે વિગતો આપવી ફરજીયાત નથી.
(૨).એપ્લીકેશન ફોર્મ માં ઇ મેઇલ એડ્રેસ આપવું જરુરી છે.
(૩).એપ્લીકેશન ફોર્મ માં ભારતનું સરનામું આપવું ફરજીયાત નથી.વિદેશનું સરનામું આપી શકાય છે.
(૪).જો વિદેશનું સરનામું આપતાં હોઇએ તો 'સ્ટેટ' અને 'પીન કોડ'ની કોલમ માં અનુક્રમે '૯૯' અને '૯૯૯૯૯૯' લખવું જરુરી છે.
(૫).જો વિદેશનું સરનામું આપતાં હોઇએ તો સરનામાંમાં છેલ્લે ઝીપ/પીન કોડ નંબર જે તે દેશનાં નામ સાથે લખવાં જરુરી છે.

#PAN CARD એપ્લીકેશન માટે જરુરી વીગતોઃ
(૧).એક પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટોગ્રાફ
(૨)ઓળખાણ નો પુરાવો(Proof of Identity)
(3).રહેઠાણ નો પુરવો (Proof of Address)
(૪).ડીમાન્ડ ડ્રાફ્ટ (એપ્લીકેશન ફી + કુરીયર ચાર્જીસ)

#NRI માટે ઓળખાણનો પુરાવો(Proof of Identity)
(૧).પાસપોર્ટ ની નકલ
#ભારતીય મુળની વ્યક્તી(PIO) માટે ઓળખાણનો પુરાવોઃનીચેનાંમાં થી કોઇપણ એક
(૧).પાસપોર્ટ ની નકલ
(૨).બીજાં કોઈપણ રાષ્ટ્રનું આઇ.ડી.કાર્ડ,ઇન્ડીયન એમ્બેસી દ્વારા માન્ય થયેલું.
(૩).ભારત સરકાર દ્વારાં ઇશ્યુ થયેલું PIO CARD.
#ભારતીય મુળની વ્યક્તી(PIO) માટે રહેઠાણનો પુરાવોઃનીચેનાંમાં થી કોઇપણ એક
૧).પાસપોર્ટ ની નકલ
(૨).બીજાં કોઈપણ રાષ્ટ્રનું આઇ.ડી.કાર્ડ,ઇન્ડીયન એમ્બેસી દ્વારા માન્ય થયેલું.
(૩).ભારત સરકાર દ્વારાં ઇશ્યુ થયેલું PIO CARD.
(૪).NRI બેંક એકાઉન્ટ સ્ટૅટમેંટ

#NRI માટે રહેઠાણનો પુરાવોઃનીચેનાં માંથી કોઇપણ એક
(૧)પાસપોર્ટની નકલ
(૨)જે દેશમાં રહેતાં હોઇએ ત્યાંનાં બેંક સ્ટેટમેંટની નકલ
(૩)NRE બેંક એકાઉન્ટ સ્ટૅટમેંટની નકલ

#PAN CARD મેળવવા માટેનાં ખર્ચની વિગતઃ
Pan card મેળવવા માટેની ફી રુ ૬૦ + સર્વીસ ટેક્ષ છે.જ્યારે NRI/PIO તરીકે અરજી કરતાં હોઇએ ત્યારે વધારાનાં રુ ૬૫૦ કુરીયર ચાર્જીસ તરીકે આપવાનાં થાય છે.એટલે કુલ રુ ૭૧૭ નો ડી.ડી. 'NSDL-PAN' નાં નામ થી કઢાવવાનો રહે છે.
#સમય મર્યાદાઃ
સામાન્ય રીતે અરજી કર્યાનાં બે મહીનાની અંદર Pan card વિદેશનાં સરનામાં પર પહોંચતું કરવામાં આવે છે.

#ઓન લાઇન એપ્લીકેશન પ્રોસેસઃ
NSDL દ્વારાં ૧૦૩ દેશોની યાદી બહાર પાડવામાં આવી છે.આ દેશોમાંથી કોઇપણ દેશમાં વસતાં NRI/PIO ઓનલાઇન અરજી કરી શકે છે.આ દેશો ની યાદી NSDL ની વેબ સાઇટ પર ઉપલબ્ધ છે.આ પધ્ધતી હેઠળ ૧૫ દીવસની અંદર બધાં જરુરી પુરાવાઓ NSDL ને પહોંચાડવાનાં હોય છે.ઓનલાઇન એપ્લીકેશન સબમીટ કરવાથી ૧૫ આંકડાનો એક્નોલેજમેંન્ટ નંબર આપવામાં આવે છે.આ નંબર નોંધી રાખવો જરુરી છે અને તેની પ્રીન્ટ કાઢી લેવી.ત્યાર પછી એક્નોલેજમેંન્ટ ની કોપી પર પાસપોર્ટ સાઇઝનો ફોટો ચોંટાડી તેનાં પર સહી કરવાની હોય છે અને સાથે ડી.ડી.જોડવાનો,ડી.ડી.ની પાછળ 'એપ્લીકેશન ફોર પાન-૧૫ આંકડાનો એક્નોલેજમેંટ નંબર'લખવો જરુરી છે.ત્યાર પછી આ બંને વસ્તુઓ તથા બધાં પુરાવાઓ નીચેનાં એડ્રેસ પર મોકલવાનાં રહે છે.
INCOM TAX PAN SERVICES,NATIONAL SECURITIES DEPOSITORY LTD.
1ST FLOOR,TIMES TOWER,KAMALA MILLS COMPOUND,SENAPATI BAPAT MARG,LOWER PAREL (W),MUMBAI-400013,MAHARASHTRA-INDIA.
વધુ જાણકારી માટે નીચેનાં ઈ મેઇલ પર સંપર્ક કરો.
NSDL:tininfo@nsdl.co.in
UTIISL:utiisl-gsd@mail.utiisl.co.in
ઓનલાઇન એપ્લીકેશન માટે નીચેની લીંક પર ક્લીક કરો.
https://tin.tin.nsdl.com/pan/index.html

નોન રેસીડેન્ટ એક્સ્ટર્નલ (NRE) એકાઉન્ટ અને નોન રેસીડેન્ટ ઓર્ડીનરી(NRO) એકાઉન્ટ વિશે પાયાની માહીતીઃ

2008-08-30T10:20:00.000-07:00

નોન રેસીડેન્ટ એક્સ્ટર્નલ (NRE) એકાઉન્ટ અને નોન રેસીડેન્ટ ઓર્ડીનરી(NRO) એકાઉન્ટ વિશે પાયાની માહીતીઃ

બીન નિવાસી ભારતીયો જ્યારે ભારતમાં તેમનું બેંક એકાઉન્ટ ખોલાવવાનું વિચારે છે ત્યારે સામાન્ય રીતે તેઓ ગડમથલમાં હોય છે કે ક્યા પ્રકારનું બેંક એકાઉન્ટ ખોલાવવું? NRE એકાઉન્ટ કે NRO એકાઉન્ટ?આજે આ લેખ દ્વારા આપણે NRE અને NRO એકાઉન્ટની ખાસીયતો અને તફાવતો વિશે સમજશું.
#NRE - Non Resident External Account.

-NRE એકાઉન્ટમાં મુડી ભંડોળ નું ચલણ ભારતીય રુપીયો છે.
-NRE એકાઉન્ટ જુદાં જુદાં પ્રકારનાં હોય છે.-બચત ખાતું,ચાલું ખાતું કે બાંધી મુદત ની થાપણનું ખાતું હોય શકે.
-NRE એકાઉન્ટ ફ્ક્ત બીન નિવાસી ભારતીયો જ ખોલાવી શકે છે.
-NRE એકાઉન્ટમાં જમા રાખેલ મુડી ખુબ આસાનીથી કોઈપણ દેશમાં મોકલાવી શકાય છે.
-વિદેશમાંથી કમાયેલી મુડી NRE એકાઉન્ટમાં જમા કરાવી શકાય છે તેમજ બીજાં NRE એકાઉન્ટમાંથી મુડી તબદીલ થઈ શકે છે.
-NRE એકાઉન્ટમાંથી NRO એકાઉન્ટમાં મુડી તબદીલ કરી શકાય છે.
-NRE એકાઉન્ટ સંયુક્ત રીતે ખોલાવી શકાય છે પરંતુ તેમાનાં બંને વ્યક્તીઓ બીન નિવાસી ભારતીય હોવા જરુરી છે.
-NRE એકાઉન્ટ માં રાખેલી મુડી પર નાં વ્યાજની આવક બીલકુલ ટેક્ષ ફ્રી હોય છે.
-NRE એકાઉન્ટ માં નોમીનેશન થઈ શકે છે.
-બીન નિવાસી ભારતીય જ્યારે કાયમી ધોરણે ભારતીય નીવાસી થઈ જાય ત્યારે NRE એકાઉન્ટ સામાન્ય બેંક એકાઉન્ટમાં તબદીલ થઈ શકે છે.

#NRO - Non Resident Ordinary Account
-NRO એકાઉન્ટમાં મુડી ભંડોળ નું ચલણ ભારતીય રુપીયો છે.

-NRO એકાઉન્ટ જુદાં જુદાં પ્રકારનાં હોય છે.-બચત ખાતું,ચાલું ખાતું કે બાંધી મુદત ની થાપણનું ખાતું હોય શકે.

-NRO એકાઉન્ટ ફ્ક્ત બીન નિવાસી ભારતીયો જ ખોલાવી શકે છે.

-ભારતીય નાગરીક જ્યારે બીન નિવાસી ભારતીય થઈ જાય ત્યારે તેનું બેંક એકાઉન્ટ NRO એકાઉન્ટ તરીકે તબદીલ થઈ શકે છે.
-NRO એકાઉન્ટમાં જમા રાખેલી મુડી વિદેશ મોકલી શકાતી નથી તેનો ઉપયોગ ફ્ક્ત ભારતમાં જ થઈ શકે છે.
-NRO એકાઉન્ટમાં ફ્ક્ત ભારતમાંથી જ મેળવેલી મુડી જ જમા થઈ શકે છે,વિદેશમાંથી કમાયેલી મુડી તેમાં જમા થઈ શકતી નથી.
-NRO એકાઉન્ટમાંથી NRE એકાઉન્ટમાં મુડી તબદીલ થઈ શકે નહીં.

-NRO એકાઉન્ટ સંયુક્ત રીતે પણ ખોલાવી શકાય છે.તેમજ બીજી વ્યક્તી બીન નિવાસી ભારતીય અથવાતો ભારતીય નીવાસી હોય તો પણ સંયુક્ત રીતે NRO અકાઉન્ટ ખોલાવી શકાય છે.
-NRO એકાઉન્ટમાં રાખેલી મુડી પરનાં વ્યાજની આવક કર પાત્ર છે.
-NRO એકાઉન્ટમાં નોમીનેશન થઈ શકે છે.
-બીન નિવાસી ભારતીય જ્યારે કાયમી ધોરણે ભારતીય નીવાસી થઈ જાય ત્યારે NRO એકાઉન્ટ સામાન્ય બેંક એકાઉન્ટ તરીકે તબદીલ થઈ જાય છે.

બાળકોનાં ભવિષ્યનાં ભણતરનાં ખર્ચાઓ માટે આજથી જ રોકાણ કરો.

2008-08-13T04:29:00.000-07:00

બાળકોનાં ભવિષ્યનાં ભણતરનાં ખર્ચાઓ માટે આજથી જ રોકાણ કરો.
પોતાના બાળકનું ઉજળું ભવિષ્ય એ દરેક મા-બાપ નું અગ્રીમ ધ્યેય હોય છે.જ્યારે બાળકો માટે કંઈપણ ખર્ચ કરવાની વાત આવે ત્યારે મા-બાપ પોતે પોતાનાં માટેનાં ખર્ચમાં કાપ મુકીને,ગમે તેવું ચલાવીને પણ બાળકોને સર્વોતમ આપવાની કોશીષ કરતાં હોય છે.દરેક મા-બાપ પોતાનાં બાળકોનાં ભરણ-પોષણ તથા ભણતર બાબતે જરાપણ નબળું ચલાવી લેવાનાં મુડમાં હોતા નથી.પરંતુ હવે આજનાં સમયમાં ભણતરનાં ખર્ચાઓ ખુબ વધી ગયાં હોવાથી સામાન્ય વર્ગનાં લોકો માટે તો પોતાનાં બાળકોને સારી સ્કુલ-કોલેજોમાં ભણાંવવું અશક્ય થઈ ગયું છે તેમજ મધ્યમ વર્ગનાં લોકો માટે પણ આ ખર્ચાઓ ઉપાડવા અસહ્ય થઈ ગયા છે.જે મા-બાપ પોતાનાં બાળકોનાં ભવિષ્યનાં ભણતરનાં ખર્ચાઓ માટે અત્યારથી જો નિયમીત રીતે રોકાણ કે બચત નહીં કરે તો તેઓ માટે તેમનાં બાળકોને સારી શૈક્ષણીક સંસ્થાઓમાં ઉચ્ચ અભ્યાસ કરાવવાનાં સપનાંઓ માત્ર સપનાં જ બની રહેશે.વિશ્વનાં બીજા દેશોમાં જેમ યુવાનો ભણવાની સાથે કામ કરીને પોતાનાં ભણતરનાં ખર્ચાઓ પોતેજ ઉપાડતાં હોય છે તેનાંથી વિરુધ્ધ ભારતમાં હજુપણ બાળકોને ભણાવવાની જવાબદારી મા-બાપનાં ખભા પર જ રહે છે.
વર્તમાન સમયમાં સારી શૈક્ષણીક સંસ્થાઓમાં એમ.બી.એ. કરવાનો કુલ ખર્ચ ૧૧ લાખ જેટલો થાય છે.હવે જો સરેરાશ ૮% લેખે ફુગાવાનો દર ધારીએ તો આજથી ૧૫ વર્ષ પછી તે ખર્ચ ૩૫ લાખ જેટલો થઈ જશે.જો કોઈ મા-બાપ અત્યારથી દર મહીને જો ૮૫૦૦ રુપિયાની બચત ૧૫ વર્ષ સુધી કરશે તો તે વખતે આટલાં રુપિયા ભેગાં થઈ શકશે.
પરંતુ દુઃખની વાત એ છે કે આપણાં વ્યક્તિગત નાંણાંકીય આયોજનો માં કે કુટુંબની બચતોમાં બાળકોનાં ભવિષ્યનાં ભણતરનાં ખર્ચાઓ માટે કોઈ અલગથી જોગવાઈ રાખવામાં આવતી નથી.બાળકોનાં ભવિષ્યનાં ભણતરનાં ખર્ચાઓ માટે નીચે મુજબનાં બે સિધ્ધાંતો મુજબ આયોજન કરી શકાય.
(૧).અત્યારથી નિયમિત રીતે રોકાણ કરવું.
(૨).કોઈપણ આકસ્મિક ઘટનાં સામે નાંણાંકીય સુરક્ષા મેળવવી.
હાલ,માર્કેટમાં બાળકો માટે ઘણાંબધાં પ્રકારનાં ઇન્શ્યુરન્સ પ્લાન ઉપલબ્ધ છે જેનાં દ્વારાં બાળકોનાં ભવિષ્યનાં ભણતરનાં ખર્ચાઓ માટે આયોજન કરી શકાય છે.જેમાં મુખ્યત્વે બે પ્રકાર છે ૧,યુનીટ લીંક ઇન્શ્યુરન્સ પ્લાન(યુલીપ),૨,મનીબેક પ્લાન.
યુલીપ પ્લાન પ્રમાણમાં ખુબજ સરળ તથા સુગમ છે જેમાં પોલીસી ની ટર્મ તેમજ વિમાની રકમ આપણી જરુરીયાત મુજબ રાખી શકાય છે તેમજ જ્યારે જરુર પડે ત્યારે ઉપાડ પણ કરી શકાય છે.જ્યારે મનીબેક પ્લાનમાં અમુક નિયત સમયે જ તેમાંથી તબક્કાવાર રુપિયા પરત મળે છે.સામાન્ય રીતે ચીલ્ડ્ર્ન પ્લાન ની ટર્મ ૧૫ વર્ષની હોય છે.અને ૦ થી ૧૫ વર્ષનાં બાળકો માટે આ પોલીસી લઈ શકાય છે.સામાન્ય રીતે દસમું ધોરણ,બારમું ધોરણ,ગ્રેજ્યુએશન કે પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન વખતે વધારે રુપિયાની જરુરિયાત પડ્તી હોય છે તો આ માટે યુલીપ પ્લાનમાંથી જરુરીયાત મુજબ તબક્કાવાર ઉપાડ કરી શકાય છે,આ ઉપરાંત જો બાળકનાં પિતાનું મ્રુત્યુ થાય તો તવાં સંજોગો માં તેનાં કુટુંબીજનોને વિમાની રકમ મળે છે જેનાંથી ભવિષ્યની જવાબદારીઓ ઉપાડી શકાય છે.અને પોલીસી ત્યાં પુરી થઈ જાય છે.અમુક વિમા કંપનીઓની એવી પોલીસીઓ પણ ઉપલબ્ધ છે કે જેમાં જો પિતાનું મ્રુત્યું થાય તો તાત્કાલીક ધોરણે તેનાં કુટુંબીઓ ને વિમાની રકમ તો મળે જ છે તે ઉપરાંત પોલીસી ત્યાં પુરી થતી નથી ,પોલીસી ચાલુ રહે છે અને બાકી રહેતાં પ્રીમીયમ વિમા કંપની પોતે તેનાં વતી ભરે છે તેથી પોલીસી ની મુદત પુરી થયે એક મોટી રકમ પરત મળે છે એટલે જે હેતુ થી પોલીસી લેવામાં આવી હોય તે હેતુ કોઈપણ સંજોગો માં પણ સિધ્ધ થઈને જ રહે છે.

આમ,પોતાની જરુરીયાત મુજબ નિયમિત રીતે આજથી જ રોકાણ ચાલુ કરી બાળકોનાં ભવિષ્યનાં ભણતરનાં ખર્ચાઓ સામે સુરક્ષા મેળવી શકાય છે.

IPO નાં રિફન્ડની સમસ્યાનાં ઉકેલ માટે સેબીની નવી માર્ગદર્શીકા જાહેર

2008-08-05T08:33:00.000-07:00

IPO નાં રિફન્ડની સમસ્યાનાં ઉકેલ માટે સેબીની નવી માર્ગદર્શીકા જાહેર.
IPO નાં રિફન્ડ માટે હવેથી રોકાણકારોએ રાહ નહીં જોવી પડે.

અત્યાર સુધી પબ્લીક ઇશ્યુમાં રોકાણકારોએ ભરેલા નાંણાં નાં રિફન્ડ માટે એક એક મહીના સુધી રાહ જોવી પડ્તી હતી અમુક કિસ્સાઓમાં તો બે-ત્રણ મહીનાઓ સુધી પણ રિફન્ડ આવેલા નથી તો આવી પરિસ્થિતિમાં રોકાણકારોનાં નાણાં સાવ ફાજલ રીતે રોકાયેલાં ના રહે અને રોકાણકારોને તેનું રિફન્ડ ત્વરીત મળી જાય એવી કાંઇક વ્યવસ્થા ગોઠવવા માટે સેબી સમક્ષ ઘણાં સમયથી માંગણી હતી તે અનુસંધાને તાજેતરમાં જ સેબીએ પબ્લીક ઇશ્યુમાં અરજી કરતી વખતે નાણાં બેંકમાં જ જમા રહે અને એલોટમેન્ટ પછી જ જેટલું એલોટ્મેન્ટ થાય એ પ્રમાણે જ અરજદાર નાં બેંક એકાઉન્ટમાંથી નાણાં ડેબીટ થાય એવી વ્યસ્થા અમલમાં મુકવા માટે પરીપત્ર જાહેર કર્યો છે.શરુઆતમાં પ્રાયોગીક ધોરણે આ પ્રોજેક્ટ શરુ થશે અને અરજી કરતી વખતે ચેક ભરવાની અને એકાઉન્ટ માંથી બધી રકમ ડેબીટ થાય તેવી અત્યારની વ્યવસ્થા ચાલુ રહેશે અને તે સાથે નવી વ્યવસ્થા પણ અમલી બનશે.આ નવી વ્યવસ્થાને એપ્લીકેશન સપોર્ટેડ બાય બ્લોક્ડ એકાઉન્ટ કહેવાશે અને જે બેંકો આ સવલત તેનાં ગ્રાહકોને આપવા માંગતી હશે તેણે સેબીની મંજુરી લેવી પડ્શે.જે બેંકો આ બ્લોક્ડ એકાઉન્ટવાળી અરજી માટે આગળ આવશે તેમની નિર્ધારીત શાખાઓમાં થતી અરજીઓને નવી સવલતનો લાભ મળશે.આમ,બેંકમાં જેનું ખાતું હશે તેને જ બેંકો આવી સવલત આપશે.હાલ સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડીયા જેવી બેંકોએ આ માટે સહમતી દર્શાવી છે.
આ નવી વ્યવસ્થા મુજબ ભારતીય વ્યક્તીગત રોકાણકારો માત્ર કટ ઓફ ભાવે જ અરજી કરી શકશે અને બુક બીલ્ડીંગવાળા ઇશ્યુને જ આ સવલત મળશે.રીઝર્વ કેટેગરી હેઠળની અરજીને હાલ આ લાભ નહીં મળે અને આ વ્યવશ્થા મુજબ અરજી કર્યા બાદ તેમાં ફેરફાર થઈ શકશે નહીં.અલોટમેન્ટ નક્કી થયા બાદ જેનું જેટલું અલોટમેન્ટ થશે અટલાં પ્રમાણમાંજ તેનાં બેંક અકાઉન્ટમાંથી નાણાં ઉધારવામાં આવશે અને બાકીનાં નાણાં છુટા કરાશે,ત્યાં સુધી સંપુર્ણ અરજીનાં નાણાં બ્લોક રહેશે.હાલ,સેબી નવી અને જુની બંને પધ્ધતી ચાલુ રાખશે નવી યોજનાને સંપુર્ણ સફળતા મળે તે પછી જુની પધ્ધતી રદ કરવામાં આવશે અને પબ્લીક ઇશ્યુનાં બધાં વહેવાર નવી પધ્ધતી મુજબ જ થશે.
આ યોજના ક્યારથી લાગુ થશે તે માટેની તારીખ હજુ સેબીએ જાહેર કરેલ નથી.પરંતુ જો આ યોજનાનો જો તત્કાલીક ધોરણે અમલ થાય તો નાનાં રોકાણકારોનાં પબ્લીક ઇશ્યુમાં નાંણાં અટવાતાં અટકી જશે.આમ,નાનાં રોકાણકારો માટે આ એક આનંદનાં સમાચાર છે.ભુતકાળમાં પબ્લીક ઇશ્યુઓમાં થયેલાં ખરાબ અનુભવોને લીધે રોકાણકારો નું પબ્લીક ઇશ્યુઓમાં નાણાં રોકવા માટેનું આકર્ષણ ઘટતું હતું તેને હવે ફરીથી વેગ મળશે.

સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન (SIP);શેર બજાર માં રોકાણ કરવા માટેનો ઉતમ વિકલ્પ

2008-07-30T10:41:00.000-07:00

સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન (SIP);શેર બજાર માં રોકાણ કરવા માટેનો ઉતમ વિકલ્પ

#સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન એટલે શું?

સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન એ રોકાણ કરવા માટેની એક પ્રચલીત પધ્ધતી છે.જે ખાસ કરીને પગારદાર લોકો તથા નિયમિત આવક ધરાવતા લોકો માટે ખુબજ ફળદાયી છે.એકી સાથે,એક જ સમયે મોટું રોકાણ કરવાને બદલે આ પધ્ધતી માં રોકાણકાર પોતાની અનુકુળતા મુજબ નિયમિત રીતે દર મહીને અમુક રુપીયાનું રોકાણ કરી શકે છે.રોકાણકાર ફક્ત રુ ૫૦૦ થી લઈને વધુ માં ગમે તેટલાં રુપીયા દર મહીને રોકી શકે તેવાં અનેક પ્રકારનાં મ્યુ.ફંડ પ્લાન બજાર માં ઉપલબ્ધ છે.સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન એ કોઇ મ્યુ.ફંડ નો પ્રકાર નથી પરંતુ મ્યુ.ફંડ માં રોકાણ કરવાની એક શીસ્તબધ્ધ પધ્ધતી છે.
અત્યારે ભારતમાં ઘણીબધી મ્યુ.ફંડ કંપનીઓ આ પ્રકારનાં પ્લાન ઓફર કરે છે.સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન દ્વારા મ્યુ.ફંડ માં રોકાણ કરવામાં આવે છે,એટલે કે દર મહીને અમુક રુપીયાનાં યુનીટ જે તે ફંડ નાં ખરીદવામાં આવે છે.જ્યારે મ્યુ.ફંડ કંપની આ જે ફંડ ભેગું થાય તેનું શેર બજાર માં તથા બોન્ડ માં રોકાણ કરે છે.આમ સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન દ્વારા આડકતરી રીતે શેર બજારમાં રોકાણ થાય છે.કોઇપણ મ્યુ.ફંડ કંપનીનાં સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન માં ફક્ત રોકાણ કરી દેવાથી સારાં વળતરની અપેક્ષા ના રાખી શકાય તેનાં માટે મ્યુ.ફંડ સ્કીમની યોગ્ય પસંદગી કરવી અનીવાર્ય છે.ઘણી વખત યોગ્ય સ્કીમની પસંદગી ના કરી હોવાને લીધે પણ રોકાણ સામે યોગ્ય વળતર મળતું નથી.આથી,એવું કહી શકાય કે મ્યુ.ફંડ કંપની ની યોગ્ય પસંદગી તેમજ તે કંપનીની જુદી જુદી સ્કીમ માંથી યોગ્ય સ્કીમ ની પસંદગી કરવી એ સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાનમાં રોકાણ કરવા તરફ નું પહેલું પગથીયું છે.

#સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાનમાં રોકાણ કરવાનાં ફાયદાઃ

( ૧.) દર મહીને શીસ્તબધ્ધ રીતે રોકાણ થતું હોવાથી એક રીતે જોઇએ તો ફરજીયાત બચત થાય છે અને એ મુજબ જ આખા મહીનાનાં ખર્ચાઓનું આયોજન પણ આપો આપ થઈ જાય છે.

( ૨.) રોકાણનાં કોઇપણ સાધનો કરતાં હંમેશા શેર બજાર માં કરેલાં રોકાણોએ લાંબેગાળે ખુબજ ઉંચુ વળતર આપ્યું છે.સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન દ્વારા આડકતરી રીતે શેર બજારમાં રોકાણ થાય છે પરંતુ શેર બજારા નાં જોખમો સામે રક્ષણ મળે છે.

( ૩.) 'ઘટાડે લેવું અને ઉછાળે વેંચવું' આ શેરબજાર માં સફળ થવા માટેની ગુરુચાવી છે.આ હકીકત દરેક રોકાણકાર જાણતો હોવા છતાં વાસ્તવિક્તામાં આને અનુસરી શકતો નથી,જ્યારે સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાનમાં દર મહીને નાની રકમનું નિયમિત રીતે રોકાણ થાય છે તેથી લાંબાગાળે રોકાણ નાં ખર્ચનું એવરેજીંગ થઈ જાય છે જેને 'રુપી કોસ્ટ એવરેજીંગ' કહેવાય છે.આથી સરવાળે રોકાણની પડ્તર માં ઘટાડો થાય છે અને તેથી જ વળતર વધારે મળે છે.

( ૪.) સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન દ્વારા મ્યુ.ફંડ માં રોકાણ કરી દર મહીને અમુક યુનીટની ખરીદી કરવામાં આવે છે આથી અમુક યુનીટની ખરીદી સાવ નીચા ભાવે થાય છે તો અમુક યુનીટ ની ખરીદી ઉંચા ભાવે થાય છે.આમ,ઉંચા ભાવે એક સામટું રોકાણ કરવા કરતાં સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન દ્વારા વધારે વળતર મેળવી શકાય છે.

( ૫.) મ્યુ.ફંડ નાં ફંડ નું સંચાલન અભ્યાસુ,નિષ્ણાંત અને અનુભવી વ્યાવસાયીકો દ્વારાં કરવામાં આવે છે આથી શેરબજારમાં રહેલાં જોખમોને ટાળી શકાય છે અથવાતો ઓછા કરી શકાય છે અને વધારે વળતરની અપેક્ષા યોગ્ય ઠરે છે.
#ચાર્જીસઃ
દરેક મ્યુ.ફંડ કંપનીનાં ચાર્જ સ્ટ્ર્કચર જુદાં જુદાં હોય છે.મ્યુ.ફંડ કંપનીઓ મુખ્યત્વે બે પ્રકારનાં ચાર્જ લગાડતી હોય છે જે 'એન્ટ્રી લોડ' અને 'એક્ઝીટ લોડ' થી ઓળખાય છે.જ્યારે યુનીટ ની ખરીદી કરીએ અને જ્યારે વેંચાણ કરીએ ત્યારે આ ચાર્જ કાપવામાં આવે છે.'એક્ઝીટ લોડ' માટે મ્યુ.ફંડ કંપનીઓ સમય મર્યાદા રાખે છે જેમકે યુનીટ ખરીદ્યા પછી જો એક વર્ષની અંદર તેને વેંચી નાંખીએ તો 'એક્ઝીટ લોડ' લગાડવામાં આવે છે પરંતુ જો એક વર્ષ પુરું કર્યા પછી જો વેંચીએ તો આ ચાર્જ લગાડવામાં આવતો નથી.દરેક કંપનીની આ સમય મર્યાદા જુદી જુદી હોય છે.આ ઉપરાંતનો એક 'ફંડ મેનેજમેન્ટ' ચાર્જ વસુલ કરવામાં આવે છે,આ ચાર્જ અડધા ટકા થી લઈને દોઢ બે ટકા સુધીનો હોય છે.આ ચાર્જ નાં ટકા કુલ ફંડ ઉપર લગાડવામાં આવે છે.આમ,સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન માં રોકાણ કરતાં પહેલાં જુદી જુદી મ્યુ.ફંડ કંપનીનાં ચાર્જ સ્ટ્ર્કચર ચકાસીને જ રોકાણ કરવું હીતાવહ છે.
#ટેક્ષ ની અસરોઃ
આપણે કોઇ મ્યુ.ફંડ કંપની નાં ઈક્વીટી ફંડ માં સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન વડે રોકાણ કર્યું છે,હવે જો રોકાણ કર્યા પછી નાં એક વર્ષ પછી જો યુનીટનું વેચાણ કરીએ તો તેનાં પર કેપીટલ ગેઈન ટેક્ષ લાગતો નથી પરંતુ જો એક વર્ષ પહેલાં વેચાણ કરીએ તો તેનાં પર ૧૫% કેપીટલ ગેઈન ટેક્ષ લાગુ પડે છે.ધારો કે આ મુજબનાં પ્લાનમાં આપણે બાર મહીના માટે રોકાણ કરીએ છીએ એટલે કે જાન્યુ-૨૦૦૮ થી ડીસે.-૨૦૦૮ સુધી,હવે ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૯ માં આપણે અમુક યુનીટનું વેચાણ કરવું છે તો અંહી 'ફીફો-ફ્રસ્ટ ઈન ફસ્ટ આઉટ'પધ્ધતી લાગુ પડે છે એટલે કે જાન્યુ-૨૦૦૮ માં જેટલાં યુનીટની ખરીદી કરી હતી તેટલાં જ યુનીટ ફેબ્રુ-૨૦૦૯ માં વેચીએ તો તેને એક વર્ષ પુરું થઈ ગયું હોવાથી તેનાં પર કેપીટલ ગેઈન ટેક્ષ લાગતો નથી.
આમ,સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન એ નિયમિત રીતે,શીસ્તબધ્ધ રોકાણ કરવાની એક આદર્શ પધ્ધતી છે જેમાં ઓછાં જોખમે વધારે વળતર મેળવવાની આશા રાખી શકાય છે અને સાથે સાથે ઓછાં રુપીયામાં પણ સારું ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાનીંગ થઈ શકે છે અને આથી જ સીસ્ટેમેટીક ઇન્વેસ્ટ્મેન્ટ પ્લાન એ રોકાણ કરવા માટે નો એક ઉતમ વિકલ્પ છે.

વૈકલ્પિક ઉર્જાનું ઉજળું ભવિષ્ય

2008-07-20T02:31:00.000-07:00

વૈકલ્પિક ઉર્જાનું ઉજળું ભવિષ્ય
વૈશ્વિક સ્તરે ક્રુડ ઓઇલની કિંમતો મોટે પાયે વધી રહી છે તેવા સમયે મુડીદાર ઉદ્યોગ સાહસીકો તેમના પરંપરાગત ઉદ્યોગોમાંથી કમાયેલી મુડીનો વધારાનો હીસ્સો વૈકલ્પિક ઉર્જા ક્ષેત્રે કાર્યરત કંપનીઓ માં રોકવા લાગ્યા છે.આ ક્ષેત્રની ઘણીબધી કંપનીઓ આધુનીક ટેકનોલોજી,સોફ્ટવેર,લેટેસ્ટ કમ્યુનીકેશન સીસ્ટમ વગેરેનાં ઊપયોગ દ્વારા ખુબજ ઝડ્પથી પ્રગતી કરી રહી છે અને તેથીજ આ કંપનીઓ રોકણકારોને આકર્ષવામાં સફળ રહી છે.નેશનલ વેન્ચર કેપીટ અશોશીયેશન તથા પ્રાઇસ વોટર હાઉસ કુપર્સના તજેતરના સર્વે મુજબ વૈકલ્પિક ઉર્જા ક્ષેત્રે કાર્યરત કંપનીઓ નું ભવિષ્ય ખુબજ ઉજ્જવળ છે.વિશ્વનાં મુડીદાર ઉદ્યોગ સાહસિકોએ વર્ષ ૨૦૦૬ નાં પ્રથમ છ માસ ના ગાળા દરમિયાન સુર્ય,પવન તથા જીઓ થર્મલ ઉર્જા ક્ષેત્રે ૧૪૦ મિલિયન ડોલરનું રોકાણ કર્યું છે.અમેરિકાની ઉર્જા નીતિ માં પણ ભવિષ્યની ઉર્જા જરુરીયાતો માટે વૈકલ્પિક ઉર્જા ના વધુ ને વધુ ઉત્પાદન પર ભાર મુકયો છે.વિશ્વની જાણીતી કંપની જીઇનું પવન ઉર્જા ક્ષેત્રે વૈશ્વિક વેચાણ ૨ બિલિયન ડોલર અને સોલાર પેનલનું વેચાણ ૧૧ બિલિયન ડોલરને આંબ્યુ છે જે વર્ષ ૨૦૦૫ દરમિયાન ૭ બિલિયન ડોલર જેટલું હતું.સુર્યશક્તિ,પવનશક્તિ,જળશક્તિ,અણુંશક્તિ, બાયોફ્યુઅલ,બાયોગેસ વગેરેને વૈક્લ્પિક ઉર્જાનાં મુખ્ય સ્ત્રોત ગણવામાં આવે છે.વિશ્વનો મુડીદાર અને બુધ્ધિજીવી વર્ગ આ ક્ષેત્રમાં રોકાણ કરવા માટે ઉત્સુક છે. માઇક્રોસોફ્ટનાં વડા બિલ ગેટ્સ તથા બ્રિટિશ એરલાઇન્સના વડા રિચાર્ડ બ્રેનસને પણ બાયોફ્યુઅલના સશોધન તથા ઉત્પાદનમાં રસ દાખવ્યો છે.અગ્રણી કાર ઉત્પાદકો ટોયોટા અને જનરલ મોટર્સે પણ બાયોફ્યુઅલનાં સંશોધન અને વપરાશ માટે ઉત્સુક્તા બતાવી છે.હાલ માં ઓટોમોબાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રી ઓઇલથી ચાલતા ઇન્ટરનલ કમ્બશન (આઇસી)એન્જીન પર આધારીત છે તેથી વૈશ્વિક ધોરણે ઓઇલની કીંમતોમાં થતો વધારો ઓટોમોબાઇલ ક્ષેત્રનાં વિકાસમાં અવરોધ રુપ બની રહે તેવો ભય છે.આ પરિસ્થિતિ નો સામનો કરવા માટે વિશ્વનાં કાર ઉત્પાદકો બાયોફ્યુઅલ તથા એલએનજી(લિક્વીફાઇડ નેચરલ ગેસ)નાં વપરાશને વધારવાની તરફેણ કરે છે અને તેને અનુરુપ એન્જીન વિક્સાવી રહ્યા છે.સોફ્ટ્વેર ક્ષેત્રે વિશ્વમાં પ્રખ્યાત સિલિકોન વેલિમાં પણ નેનો ટેકનોલોજીનાં ઉપયોગથી સોલાર પેનલ/સેલ વગેરે બનાવવા માટેનાં સંશોધનો ચાલી રહ્યા છે.સિલિકોન વેલીમાં નેનો ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે કામ કરતી કંપની નેનોસિસે છત પર લગાવવા માટે સ્પ્રે કોટીંગ નું સંશોધન કર્યું છે જેનાં દ્વારાં સુર્યશક્તિનો સંગ્રહ થઈ શકે છે અને વીજળી નાં બદલાંમાં તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.
સમગ્ર વિશ્વમાં સૌથી ઝડપથી વૃધ્ધી પામતાં બે અર્થતંત્રો ભારત અને ચીને પણ વૈકલ્પિક ઉર્જા ક્ષેત્રેનાં વિકાસ માટે જોરશોરથી પ્રયાસો શરુ કરી દીધા છે તેમ જ વિશ્વનાં મુડીદાર ઉદ્યોગા સાહસિકોને આ ક્ષેત્રમાં રોકાણ કરવા માટે આકર્ષી શક્યા છે.ચીને તાજેતરમાં જ ગુઆંગ ડોગ ક્ષેત્રમાં ૧૦૦૦ મેગાવોટની ક્ષમતા ધરાવતા પવન ઉર્જા આધારીત બે મેગા પ્રોજેક્ટ માટે પચાસ વર્ષ સુધીનાં પાવર પરચેઝ એગ્રીમેન્ટ કર્યાં છે.ભારતમાં પણ વિદેશી રોકાણકારો પવન ઉર્જા ક્ષેત્રે ખુબજ મોટા રોકાણો કરી રહ્યાં છે.બેસેમર વેન્ચર નામની વિદેશી રોકાણકાર સંસ્થાએ ભારતની પવન ચક્કી બનાવતી કંપની શ્રીરામ ઇપીસી માં રુ.૧૦૦ કરોડનું રોકાણ કર્યું છે.આવી જ રીતે આ ક્ષેત્રની ભારતીય મલ્ટીનેશનલ કંપની સુઝલોનમાં પણ વિદેશી રોકાણકાર સંસ્થા ક્રીસ કેપીટલે રુ.૧૦૦ કરોડ્નું મુડીરોકાણ કર્યું છે.એન આર આઇ બિઝનેશમેન શિવ શંકરને પણ ભારતમાં પવન ઉર્જા ક્ષેત્રે રુ.૬૦૦ કરોડનાં મુડીરોકાણની જાહેરાત કરી છે.ભારત માટે વીજળી એ સૌથી અગત્યનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્ર્કચર છે અને પુરતી વીજળી વગર ભારતનો ઔદ્યોગીક વિકાસ શક્ય જ નથી.
તાજેતરમાં જ એક સમારોહમાં ભારતનાં વડા પ્રધાન મનમોહનસિંહે જણાંવ્યું હતું કે 'ભારતે તેની કુલ વીજ ક્ષમતા કે જે હાલમાં ૧.૨ લાખ મેગાવોટ છે તેને આગામી પચીસ વર્ષનાં ગાળામાં વધારીને ૮ લાખ મેગાવોટ સુધી લઈ જવી પડ્શે.તેમજ વીજ ઉત્પાદનમાં વધારો કરવા વૈકલ્પિક ઉર્જા જેમકે જળ,પવન,સુર્ય તથા અણુશક્તિનાં ઉપયોગ પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરવું જરુરી થઈ પડ્યું છે'.આ પરથી સમજી શકાય કે વૈકલ્પિક ઉર્જા ક્ષેત્રે કારોબાર કરતી કંપનીઓ માટે આવતું ભવિષ્ય ખુબજ ઉજળું છે.ભારત સરકાર પેટ્રોલ માં ઇથેનોલનાં મિશ્રણનું પ્રમાણ ૫ ટ્કાથી વધારીને ૧૦૦ ટ્કા કરવાનું વિચારી રહી છે.બાયોફ્યુઅલનું વ્યાપારીક ધોરણે ઉત્પાદન થઈ શકે તે માટે ભારત સરકાર અને ગુજરાત સરકાર જેટ્રોફાનાં જંગી વાવેતર માટે પ્રયાસો કરી રહી છે.આંધ્ર પ્રદેશમાં એક ખાનગી કંપનીએ બાયોફ્યુઅલ રીફાઇનરી ક્ષેત્રે ઝંપલાવ્યું છે.આ કંપની હજારો હેક્ટર જમીનમાં જેટ્રોફાનું વાવેતર કરાવી તેમાંથી ડીઝલ બનાવશે.રિલયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રિઝે પણ જામનગર માં મોટાપાયે જેટ્રોફાનું વાવેતર કર્યાનું જાણવા મળે છે.
ગુજરાત સરકારે પવન ઉર્જાનાં વિકાસ માટે તાજેતરમાં જ એક આવકારવાદાયક પગલું ભર્યું છે.ગુજરાત ઇલેક્ટ્રીસીટી રેગ્યુલેટરી કમીશને તાજેતરમાં જ એક આદેશ બહાર પાડીને વિન્ડ એનર્જી પાવર પ્રોજેક્ટ પાસે થી વિજળીને ખરીદ કરવા માટેનાં નવા દરની જાહેરાત કરી છે.અગાઉનાં યુનીટ દીઠ રુ ૨.૬૦ પૈસાને બદલે નવો દર યુનીટ દીઠ રુ ૩.૩૭ પૈસાનો નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.જેનાંથી ગુજરાત માં પવન ઉર્જા ઉત્પાદનની પ્રવૃતીને વેગ મળશે.મહારાષ્ટ્ર સરકારે પણ વૈકલ્પિક ઉર્જાનાં ઉત્પાદનને વેગ મળે તે હેતુથી એક ફંડની રચના કરી છે.ભારત સરકારે આ ક્ષેત્રે કાર્યરત એકમો માટે સબસીડી તેમજ ધીરાણ સહાયની યોજના જાહેર કરી છે.
આમ ઉપરનાં મુદ્દાઓ જોતાં એક વાત સ્પષ્ટ છે કે ભારત પણ વૈકલ્પિક ઉર્જા ક્ષેત્રે વિકાસ સાધવાનાં પ્રયનો માં વિશ્વનાં અન્ય દેશો કરતાં પાછળ નથી.આમ પણ,ભારત માં પેટ્રોલ-ડિઝલનાં ભાવ જે પ્રમાણે વધી રહ્યાં છે તથા વિજળીની ખાધ જે પ્રમાણે વર્તાઇ રહી છે તે જોતાં વૈકલ્પિક ઉર્જાનાં વધુ ને વધુ ઉત્પાદન તથા વપરાશ સિવાય બિજો કોઇ વિકલ્પ દુર સુધી દેખાતો નથી.

શું લાઇફ ઇન્શ્યુરન્સનાં રોકાણકારોને અપાતા વળતરને પણ કાયદેસર ન બનાવી શકાય?

2008-07-05T09:40:00.000-07:00

શું લાઇફ ઇન્શ્યુરન્સનાં રોકાણકારોને અપાતા વળતરને પણ કાયદેસર ન બનાવી શકાય?
તાજેતરમાં જ કન્ફેડેરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ઇન્ડ્સ્ટ્રીઝ(સીઆઇઆઇ) દ્વારા આયોજીત મ્યુચલ ફંડ સુમીટ-૨૦૦૮ ખાતે શેરબજારા અને મ્યુચલ ફંડના નીયમનકાર સેબીનાં ચેરમેન શ્રી ભાવે એ તેમનાં સંબોધનમાં મ્યુ.ફંડનાં રોકાણકારોનાં હીતમાં અમુક સુધારાવાદી પગલાઓ ટુંક સમયમાં લેવામાં આવશે તેવી જાહેરાત કરી હતી જેમકે 'મ્યુ.ફંડ ઉધોગ માટેનાં નિતિ નિયમોની સમીક્ષા કરવા માટે એડવાઇઝરી કમીટીની રચના કરવી,મ્યુચલ ફંડ ટ્ર્સ્ટીઓ માટે વર્કશોપ,શેર બજારની જેમ મ્યુ.ફંડમાં પણ ડિપોઝીટરી પાર્ટીસીપેટરી(ડિપી)નો વિચાર તથા મ્યુ.ફંડમાં રોકાણકારોને ડીસ્ટ્રીબ્યુટર્સ દ્વારા અપાતું વળતર(રીબેટ) કાયદેસર કરવાનો વિચાર.'
ઉપરનાં તમામ પગલાંઓનો જો તાત્કાલિક ધોરણે અમલ કરવામાં આવે તો દેશનાં નાનાં રોકાણકારો માટે ખુબજ આનંદીત થવા જેવી વાત છે.મ્યુ.ફંડ કંપનીઓ તેનાં ફંડનો વ્યાપ વધારવા માટે ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સની નિમણુંક કરે છે. ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ દ્વારા રોકાણકારો પોતાનાં રુપિયાનું મ્યુ.ફ્ડંમાં રોકાણ કરી શકે છે.મ્યુ.ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સને તેનાં મહેનતાણાં રુપે ૧% થી લઈને ૪% સુધીનું કમીશન આપવામાં આવે છે.વધારે ને વધારે લોકો પોતાનાં દ્વારા રોકાણ કરે અને એક સામટું મોટું ફંડ આકર્ષવા માટે તેમજ હરીફાઇમાં ટકી રહેવા માટે મ્યુ.ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ પોતાને મળતા કમીશનમાંથી અમુક ટકા રકમ ડિસ્કાઉન્ટ અથવા તો રિબેટ તરીકે રોકાણકારોને પરત આપે છે. મ્યુ.ફંડ કંપનીઓ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સને જે કમીશન આપે છે તે કમીશન તે રોકાણકારો જે રોકાણ કરે તેનાં ઉપર જુદાં જુદાં પ્રકારનાં ચાર્જિસ લગાડીને વસુલ કરે છે એટ્લે આમ જોઇએ તો રોકાણકારોને જે ડીસ્કાઉન્ટ પાછું મળે છે તે તેનાં જ પૈસા તેને પાછા મળે છે તેવું જ થયું કહેવાય.હવે જ્યારે મ્યુ.ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ દ્વારા અપાતા આવા વળતરને કાયદેસર બનાવવાની વાત છે ત્યારે રોકાણકારોના હિતમાં વિચારીએ તો આ પગલું આવકારવા યોગ્ય છે કારણ કે આવું થવાથી મ્યુ.ફંડમાં રોકાણ કરવાનો ખર્ચ રોકણકારો માટે ઓછો થશે અને રોકાણકારોને તેણે રોકેલા પૈસાનું પુર પુરું વળતર મળી રહેશે.સેબી દ્વારા આ બાબતનો વિચાર કરવો અ પણે એક હિંમતભર્યું પગલું કહી શકાય.
આજ બાબત આપણે લાઇફ ઇન્શ્યુરન્સનાં રોકાણકારો માટે પણ વિચારી શકીએ ભારતમાં ઇન્શ્યુરન્સ ક્ષેત્રનું નિયમન IRDA(ઇન્શ્યુરન્સ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલોપમેન્ટ ઓથોરીટિ) દ્વારા થાય છે.જો સેબીની જેમજ IRDA પણ આવું વિચારે તો ખરેખર દેશનો નાનો રોકાણકાર ધન્ય થઈ જાય. લાઇફ ઇન્શ્યુરન્સની બાબતમાં વાત કરીએ તો મ્યુ.ફંડનાં વેચાણ માટે જેમ મ્યુ.ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સની નીમણુંક કરવામાં આવે છે તેમ લાઇફ ઇન્શ્યુરન્સ વેચવા માટે ઇન્શ્યુરન્સ કંપનીઓ દ્વારા એજન્ટ્ની નીમણુંક કરવામાં આવે છે.આવા એજન્ટ ને પહેલા વર્ષનાં પ્રીમીયમનાં ૧૦% થી લઈને ૩૦% સુધીનું કમીશન આપવામાં આવે છે.તે ઉપરાંત રીન્યુઅલ પ્રીમીયમ ઉપર ૨% થી લઈને ૫% સુધીનું કમીશન આપવામાં આવે છે.એજન્ટને આપવામાં આવતું કમીશન ઇન્શ્યુરન્સ કંપનીઓ વિમો ખરીદનાર વ્યક્તી પાસે થી લેવામાં આવતા પ્રીમીયમમાંથી જુદાં જુદાં ચાર્જીસ દ્વારા વસુલ કરે છે.આવા ચાર્જીસનો દર દરેક ઇન્શ્યુરન્સ કંપની દ્વારા જુદોજુદો રાખવામાં આવતો હોય છે.જે પહેલા પ્રીમીયમનાં ૪૦% થી લઈને ૬૫% સુધીનો હોય છે.એટલે કે કોઇ વ્યક્તી રુ ૧૦૦૦૦ નું પ્રીમીયમ ભરે તો તેનાં પહેલાં પ્રીમીયમમાંથી રુ ૬૫૦૦ તો ચાર્જ તરીકે કપાઇ જાય છે અને ફક્ત ૩૫૦૦ રુપીયા જ તેનાં રોકાણ સ્વરુપે જમા થાય છે.બીજા ત્રીજા વર્ષનાં પ્રીમીયમમાંથી આવા ચાર્જીસ ઓછાં થઈ જાય છે અને અમુક કંપનીઓ નાં કિસ્સામાં અમુક પ્રીમીયમ ભર્યા પછી બાકીનાં પ્રીમીયમ પર ચાર્જીસ સાવ નીલ થઈ જાય છે. પરંતુ ઘણી વખત લાઇફ ઇન્શ્યુરન્સ ખરીદનાર વ્યક્તીને આ હકીકતની ખબર હોતી નથી પછી જ્યારે સ્ટેટ્મેન્ટ તેનાં હાથમાં આવે ત્યારે જ ખ્યાલ આવે છે કે તેણે રોકેલાં રુપીયામાંથી ખરેખર કેટલાં રુપીયા ચાર્જ તરીકે કપાઇ જાય છે અને કેટ્લાં રુપીયા રોકાણ તરીકે જમા થાય છે.
જેવી રીતે મ્યુ.ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ તેનું વેચાણ વધારવા માટે તેમજ હરીફાઇમાં ટ્કવા માટે તેનાં ગ્રાહકોને વળતર એટ્લે કે રીબેટ ઓફર કરે છે તેવી જ રીતે લાઇફ ઇન્શ્યુરન્સ એજન્ટ પણ વધુ ને વધુ પોલીસીઓ મેળવવાની લાલચમાં પોતાને મળતાં કમીશનમાંથી અમુક ટ્કા રકમ ગ્રાહકને રોકડ સ્વરુપે પાછી આપે છે.આ વસ્તુ અત્યારે ગેરકાયદેસર છે પરંતુ ભારતમાં આ પરંપરા વર્ષોથી ચાલતી આવે છે તેમ છતાં અમુક લાઇફ ઇન્શ્યુરન્સ કંપનીઓ આ રીબેટ પ્રથાને પ્રોત્સાહન આપતી નથી.
આપણી ચર્ચાનો મુદ્દો એ છે કે જેમ સેબી ચેરમેન મ્યુ.ફંડ ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સ દ્વારા રોકાણકારોને અપાતા રીબેટને કાયદેસર બનાવવાની વાત કરે છે તેમ શું IRDA પણ લાઈફ ઇન્શ્યુરન્સ એજ્ન્ટ દ્વારા તેનાં ગ્રાહકોને અપાતાં રીબેટ-ડિસ્કાઉન્ટને કાયદેસર બનાવવાનું વિચારી ના શકે? જો આવું કરવામાં આવે તો દેશ નાં નાગરીકોને જીવનવીમો ખુબજ ઓછા ખર્ચે પ્રાપ્ત થઈ શકે અને તેણે ભરેલા પ્રીમીયમમાંથી વધારે રકમનું રોકાણ થાય અને તેણે રોકેલા નાંણા સામે તે વિમાની સાથે સાથે પુરે પુરું વળતર પણ મેળવી શકે પરંતુ આ એક ઘણું ઉંડું મંથન માંગી લે તેવો વિચાર છે.લાઈફ ઇન્શ્યુરન્સ કંપનીઓનું હીત,એજ્ન્ટોનું હીત,દેશનું હીત તેમજ રોકાણકારોનું હીત આમ,બધાંનાં હીતોનો વિચાર કરીને આ બાબતે જો કોઇ યથા યોગ્ય પગલાં લેવામાં આવેતો રોકાણકારોને ઓછાં રુપીયામાં મોટો વિમો તેમજ વધારે રોકાણ એમ બંને લાભ મળે.દેખીતી રીતે આ કામ ઘણું અઘરું છે પરંતુ અશક્ય નથી.

ઇન્શ્યુરન્સ પોલીસીનું ટ્રેડીંગઃફાયદો કે નુકશાન

2008-05-28T06:07:00.000-07:00

ઇન્શ્યુરન્સ પોલીસીનું ટ્રેડીંગઃફાયદો કે નુકશાન
જે લોકોની ઇન્શ્યુરન્સ પોલીસી પ્રીમીયમ ન ભરવાને કારણે બંધ થઈ ગઈ છે(લેપ્સ પોલીસી)તેવાં લોકો ને આનંદીત કરી દે તેવો એક ચુકાદો થોડાં સમય પહેલાં મુંબઈ હાઈકોર્ટે જાહેર કર્યો છે.હાઈકોર્ટે તેનાં ચુકાદામાં ઈન્શ્યુરન્સ પોલીસીનાં ટ્રેડીંગ એટલે કે લેં-વહેંચ ની તરફેણમાં ચુકાદો આપતાં જણાંવ્યું છે કે ઈન્શ્યુરન્સ પોલીસીનું ટ્રેડીંગ કાયદેસર છે.ઈન્શ્યુરન્સનાં નીયમ પ્રમાણે બંધ થયેલી પોલીસીનાં પોલીસી હોલ્ડરને ઈન્શ્યુરન્સ કંપની સરેન્ડર વેલ્યુ(અમુક ચાર્જ કાપીને બાકીની રકમ)જેટલી રકમ પરત કરી દે છે અને પોલીસી ત્યાં પુરી થઈ જાય છે પરંતુ તે જ પોલીસી નાં ટ્રેડીંગ દ્વારા પોલીસી હોલ્ડર સરેન્ડર વેલ્યુ કરતાં વધારે રકમ મેળવી શકે છે.આમ,પોલીસી ટ્રેડીંગ એ ટુંકાગાળા માં પૈસા મેળવવાનું રોકાણનું એક નવું સાધન બની શકે છે.
પરંપરાગત રીતે જોઈએ તો ઈન્શ્યુરન્સ અને ઈન્વેસ્ટ્મેન્ટ એ બે જુદાં જુદાં હેતુઓ સિધ્ધ કરવા માટેનાં સાધનો છે.ઈન્સ્યુરન્સ એ બીજાં મુડી રોકાણનાં સાધનોની સરખામણીમાં રુપીયા સામે ઓછું વળતર આપે છે પરંતુ તેનો મુખ્ય ધ્યેય સલામતીનો છે.તેથી ઉલ્ટું ઈન્વેસ્ટ્મેન્ટ નો મુખ્ય ધ્યેય રોકાણ સામે વધુમાં વધુ વળતર મળે તેવો છે.યુનીટ લીંક ઈન્શ્યુરન્સ(માર્કેટ સાથે સંલગ્ન)પોલીસીઑની શરુઆત થતાં ઈન્સ્યુરન્સ હવે મુડી રોકાણનું અગત્યનું સાધન બની ગયું છે અને વધારે ને વધારે લોકો આવી પોલીસીઓ દ્વારાં રોકાણ અને સલામતી બંને મેળવે છે.આવું થતાં ઈન્સ્યુરન્સ પોલીસીઓ નાં ટ્રેડીંગને વધારે વેગ મળશે તેવું માનવામાં આવે છે.પરંતુ પોલીસીઑ નાં ટ્રેડીંગ વિશે આ ક્ષેત્ર નાં લોકોનાં મિશ્ર પ્રત્યાઘાતો આવેલ છે.અમુક લોકોનું એવું માનવું છે કે આવું થવાથી બીજાંની જીંદગી પર દાવ લગાવવાનું શરુ થઈ જશે.જ્યારે અમુક લોકો ઈન્સ્યુરન્સનાં ટ્રેડીંગ ને આવકારે છે.
પરંતુ રસપ્રદ વાત એ છે કે પોલીસી ટ્રેડીંગએ ભારતીય કાયદા પ્રમાણે પ્રતીબંધીત નથી.૨૦૦૩ માં એલઆઈસી ઍ નક્કી કર્યું કે પોલીસી હોલ્ડર એવી કોઈપણ વ્યક્તી કે સંસ્થાને તેની પોલીસી અસાઈન(બીજાં ને હક્ક આપી દેવો)નાં કરી શકે કે જેનો ઈન્સ્યુરેબલ ઈન્ટરેસ્ટ તેનાંમાં નાં હોય પરંતુ આઈ આર ડી એ(ઈન્સ્યુરન્સ રેગ્યુલટરી એન્ડ ડેવલોપમેન્ટ ઓથોરીટી)એલ આઈ સી નાં આ નિર્ણય ને ગેરવ્યાજ્બી ઠરાવ્યો અને એલ આઈ સી એ ફરીથી પોલીસી હોલ્ડર ને તેની પોલીસી બેંક,નાણાંકીય સંસ્થા કે પરીવારનાં સભ્યો ઉપરાંત મીત્રો નાં નામે અસાઈન કરવા માટે સહમતી આપી અને પ્રાઈવેટ ઈન્સ્યુરન્સ કંપનીઓએ પણ આ સિલસિલો ચાલું રાખ્યો છે પરંતુ આજસુધી ભારતમાં પોલીસી નું ટ્રેડીંગ બહુ પ્રચલીત નથી.
મુંબઈની ઈન્સ્યુરન્સ પોલીસી નાં ટ્રેડીંગ ક્ષેત્રે કામ કરતી કંપની ઈન્સ્યુરન્સ પોલીસીપ્લસ સર્વીસીસ નામની કંપનીએ એલ આઈ સી વિરુદ્ધ કોર્ટ માં કેસ દાખલ કર્યો ત્યારે ભારતમાં ફરીથી પોલીસી ટ્રેડીંગનો મુદ્દો ચર્ચામાં આવ્યો.એલ આઈ સી એ આ કંપનીને પોલીસી ટ્રેડીંગ એ ભારતનાં સામાજીક વાતાવરણને પ્રતીકુળ છે તેવું કારણ આપીને પોલીસીનાં અસાઈનમેન્ટ રજીસ્ટર કરવાની નાં પાડી દીધી(પોલીસી અસાઈન કરવા માટે તેનું જે તે ઈન્સ્યુરન્સ કંપની પાસે રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડે છે.)અને આગળ જણાંવ્યું કે આઈ પી પી એસ આ પોલીસીઓ માં કોઈપણ પ્રકારનો ઈન્સ્યુરેબલ ઈન્ટરેસ્ટ ધરાવતી નથી અને તે ફ્ક્ત પોલીસીઓનું ટ્રેડીંગ કરી તેમાંથી ફક્ત પૈસા કમાવવાનાં હેતુથી જ કામ કરે છે.વધારે દલીલ કરતા એલ આઈ સી એ જણાવ્યું હતું કે જ્યારે પોલીસી હોલ્ડર તેની પોલીસી વહેંચે છે ઍટ્લે કે અસાઈન કરે છે ત્યારે તે પોલીસીનાં તમામ હક્કો પોલીસી ખરીદનારને ટ્રાન્સ્ફર થઈ જાય છે તેથીજ પોલીસીનાં મળવાપાત્ર બધાં લાભ પોલીસી ખરીદનારને મળે છે.પોલીસીની મુદત પુરી થતાં પાકતી મુદતે મળતી રકમ પણ પોલીસી ખરીદનારને મળે છે અથવાતો પોલીસી જેની પાસ થી ખરીદેલી છે તેનું એટ્લે કે જેનાં જીવનનો વિમો ઉતારેલ છે તેનું મ્રુત્યું થઈ જાય તો પણ તે મ્રુત્યુનાં દાવાની રકમ પોલીસી હોલ્ડરને બદલે પોલીસી ખરીદનારને મળે છે અને,આમ થવાથી વિમાનાં સિધ્ધાંત 'ઈન્સ્યુરેબલ ઈન્ટરેસ્ટ'નો ભંગ થાય છે.
અંતે આ કેસમાં ઈન્સ્યુરન્સ પોલીસીપ્લ્સ સર્વીસીસ નો વીજય થાય છે અને મુંબઈ હાઈકોર્ટે ઈન્સ્યુરન્સ પોલીસીનાં મુક્ત વ્યાપાર ની તરફેણમાં ચુકાદો આપતાં જણાંવ્યું હતું કે "કાયદાકીય રીતે આ પ્રતીબંધીત નથી અને વિશ્વનાં બીજાં વિક્સીત દેશો અમેરીકા અને યુ.કે.જેવા દેશો માં તો ઈન્સ્યુરન્સ પોલીસી પરનું ટ્રેડીંગ ખુબજ પ્રચલિત છે.ઈન્સ્યુરન્સ એક્ટ ૧૯૩૮ મુજબ ઈન્સ્યુરન્સ પોલીસી એ તબદીલ થઈ શકે તેવી મિલ્કત છે અને પોલીસી હોલ્ડર તે મિલ્કતનો સંપુર્ણ માલીક છે અને માલિક હોવાનાં નાતે તે પોલીસીનાં તમામ હક્કો તેનાં છે.તે તેનાં પરીવારનાં ઉચીત ફાયદા માટે તે મિલ્કત(પોલીસી)નો ગમે તે રીતે ઉપયોગ કરી શકે છે"
પોલીસી હોલ્ડર,એજન્ટ અને પોલીસી ખરીદનાર બધાંને ફાયદોઃ જ્યારે પોલીસી હોલ્ડર પ્રીમીયમ ભરવા માટે સક્ષમ નથી હોતો ત્યારે તેની પાસે બે વિકલ્પો બચે છે.ઍક તો વિમા કંપની દ્વારા તે પોલીસીની જે સરેન્ડર વેલ્યુ આપવામાં આવે તે સ્વીકારી લેવી ને પોલીસી ત્યાં સમાપ્ત કરવી અથવા તો પોલીસી માં જે રકમ બચી હોય તેમાંથી પ્રીમીયમ તરીકે પૈસા ક્પાય,વિમો ચલુ રહે અને પછી પોલીસી બંધ થઈ જાય છે.અને તેમાં પણ જો પોલીસી ને ત્રણ વર્ષ પુરાં ન થયાં હોય તો તેને સરેન્ડર વેલ્યુ પણ મળવા પાત્ર નથી.આવાં કીસ્સામાં પોલીસી હોલ્ડરે તેણે ભરેલાં પ્રીમીયમની રકમ પણ ભુલી જવી પડે છે.પરંતુ મુંબઈ હાઈકોર્ટ નાં ચુકાદાએ આવા પોલીસી ધારકોને રાહતનો શ્વાસ આપ્યો છે.ઈન્સ્યુરન્સ પોલીસી નાં ટ્રેડીંગથી પોલીસી હોલ્ડરને ફાયદો થાય છે કારણકે તેને સરેન્ડર વેલ્યુ કરતાં વધારે રુપીયા મળે છે જ્યારે પોલીસી ખરીદનાર પણ ખુશ થાય છે કેમ કે તેને ટુંકાગાળામાં વધારે વળતર મળવાની આશા છે અને એજન્ટ પણ ખુશ રહે છે કેમેકે પોલીસી ચાલુ રહેવાથી તેને રીન્યુઅલ કમીશન મળતું રહે છે.આમ, ઈન્સ્યુરન્સ પોલીસીનું ટ્રેડીંગ એ પોલીસી હોલ્ડર,એજન્ટ અને પોલીસી ખરીદનાર એમ બધાં માટે ફાયદારુપ છે.

રીયલ એસ્ટેટ મ્યુચલ ફંડ ,રોકાણ માટેનો વધુ એક વિકલ્પ

2007-09-21T05:53:00.000-07:00

રીયલ એસ્ટેટ મ્યુચલ ફંડ ,રોકાણ માટેનો વધુ એક વિકલ્પ
ઘણાં સમયથી દેશનાં રોકાણકારો જેની રાહ જોઇ રહ્યાં હતાં તે રીયલ એસ્ટેટ મ્યુચલ ફંડ ની રુપરેખાને સીક્યુરીટીઝ એક્ષ્ચેંજ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડીયા (સેબી)દ્વારા હમણાં થોડાં વખત પહેલાં જ મંજુરી આપવામાં આવી છે.ઘણીબધી મ્યુ.ફંડ કંપનીઓ પણ આ મંજુરીની આતુરતા પુર્વક રાહ જોઇ રહી હતી.આ કંપનીઓએ રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડ રજુ કરવા માટેની પુર્વ તૈયારીઓ પણ કયારની શરુ કરી દીધેલ હતી.ભારતનાં નાનાં રોકાણકારો પણ હવે આ પ્રકારનાં ફંડમાં રોકાણ દ્વારા ભારતની રીયલ એસ્ટૅટની તેજીનો લાભ લઈ શકશે.નિષ્ણાંતો નાં મત મુજબ રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે ભારતમાં દર વર્ષે ૩૦% નાં વૃદ્ધી દરે વધારો થઈ શકે તેમ છે અને એક અંદાજ મુજબ આવતાં ૧૦ વર્ષોમાં ૯૦ બીલીયન ડોલરથી પણ વધારે કારોબાર આ ક્ષેત્રે થવાનો છે.ભારતમાં છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી જમીન તથા મિલ્કતો નાં ભાવો રોકેટ ગતીથી વધે છે તેવાં સમયે નીચલાં વર્ગ અને મધ્યમ વર્ગ નાં લોકો માટે મિલ્કત ખરીદવી ખુબ જ મુશ્કેલ બની ગયું છે.જ્યારે સતત વધતાં ભાવોને લીધે રોકાણકારો માટે આ ક્ષેત્ર રોકાણ માટેનું મનપસંદ ક્ષેત્ર બની ગયું છે.અત્યાર સુધી માત્ર સંસ્થાકીય રોકાણકારો જ વેન્ચર કેપીટલનાં માધ્યમ દ્વારાં રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે રોકાણ કરી શકતાં હતાં પરંતુ હવે રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડનાં આગમન થી ભારતનાં નાનાં રોકાણકારો પણ પોતાની શક્તિ મુજબ આવાં ફંડમાં રોકાણ કરી આ ક્ષેત્રની તેજીનો લાભ લઈ શક્શે.
ભારતનાં અર્થતંત્રનો વિકાસ,આકર્ષક વિદેશ રોકાણ નીતિ,સંતુલીત લોકશાહી તથા સાનુકુળ ભૌગોલીક સંજોગો વગેરેને લીધે છેલ્લાં કેટલાંક સમયથી ભારતનું રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર જોરદાર તેજી અનુભવી રહ્યું છે.ભરતમાં મુંબઈ,દીલ્હી અને બેંગ્લોર જેવાં શહેરોમાં અમુક ચોક્કસ વિસ્તારોમાં મિલ્કતો તથા જમીન નાં ભાવોમાં છેલ્લાં એકજ વર્ષમાં ૧૦૦% નો ભાવ વધારો જોવા મળ્યો છે.ભારતમાં બાંધકામ ક્ષેત્રે ડીએલફ,ઓમેક્સ,યુનીટેક,સહારા,વિપુલ,ઈરોઝ,ઝી,પાશ્ર્વનાથ,બાલાજી વગેરે મુખ્ય કંપનીઓ કાર્યરત છે.આ કંપનીઓ દ્વારા બાંધકામનાં વિશાળ પ્રોજેકટ્સ હાથ ધરવામાં આવ્યાં છે જેમકે મેગા શોપીંગ મોલ,આઈ.ટી.પાર્કસ,ઓફીસ બીલ્ડીંગ,લકઝરીયસ હાઈરાઈઝ બીલ્ડીંગ,સ્પેશીયલ ઈકોનોમીક ઝોન તથા ટાઉનશીપ વગેરે આવાં અદ્યતન બાંધકામો દ્વારા પણ રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રની તેજીને વેગ મળે છે.છેલ્લાં થોડાં સમયમાં ભારતમાં રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી રકમનાં સોદાઓ થયાં છે,જેમકે યુનીટેક દ્વારા નોઈડા ડેવલોપમેન્ટ ઓથોરીટી પાસેથી ૩૪૦ એકર જમીન ૧૫૮૩ કરોડ રુપીયામાં ખરીદવામાં આવી.ગુજરાતનાં અદાણી ગૃપ દ્વારા થોડાં સમય પહેલાંજ મુંબઈનાં બાંદ્રા કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ એરીયામાં રુ ૨૨ બિલિયન નો સોદો કરવામાં આવ્યો.રીલાયન્સ દ્વારાં પણ ૭.૫ હેકટર નો પ્લોટ રુ. ૧૧૦૪ કરોડમાં બાન્દ્રા કુર્લા કોમ્પ્લેક્સ-મુંબઈ ખાતે ખરીદવામાં આવ્યો છે.
ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૬ થી ભારત સરકાર દ્વારા બાંધકામ ક્ષેત્રે ૧૦૦% સીધાં વિદેશી રોકાણની છુટ આપવામાં આવી હોવાથી આ ક્ષેત્ર ની ઘણીબધી વૈશ્વિક કંપનીઓ પણ ભારતમાં રોકાણ કરવા માટે આતુર છે.લગભગ ૫૦૦ મિલિયન ડોલરનું સીધું વિદેશી રોકાણ ભારતનાં બાંધકામ ક્ષેત્રે થશે એવી ધારણાં છે.ઘણીબધી વૈશ્વિક કંપનીઓએ ભારતમાં બાંધકામ અને જમીન ક્ષેત્રે પોતાનાં કામકાજ આરંભી દીધા છે,જેમકે દુબઈ સ્થિત ઈમાર પ્રોપર્ટીઝ,યુ.એસ.સ્થિત ટીશમન સ્પીયર પ્રોપર્ટીઝ,સીંગાપુર સ્થિત કેપીટલ એન્ડ કેપલલેન્ડ વગેરે, ઘણાબધાં વેન્ચર કેપીટલ ફંડસ જેમકે કોટક,એચડીએફસી,આઈએલ એન્ડ એફ એસ,આઈસીઆઈસીઆઈ વેન્ચર્સ વગેરે પણ બાંધકામ ક્ષેત્રની આ તેજીનો લાભ લેવા માટે સજ્જ છે.આમ,ભારતમાં રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે તેજીનો દોર હજી ચાલુ રહેવાનો તેમાં કોઈ બેમત નથી.રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડ એ નાનાં રોકાણકારો માટે ભારતમાં પ્રવર્તમાન રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રની તેજીનો લાભ લેવા માટેનું એક ઉતમ રોકાણ સાધન છે.રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડ નાનાં રોકાણકારો પાસેથી મુડી એક્ત્ર કરશે અને તે મુડીનું જમીન તથા બાંધકામ ક્ષેત્રે સીધું અથવાતો આડકતરું રોકાણ કરશે અને આ રોકાણ સેબીની માર્ગદર્શીકા પ્રમાણેનું રહેશે.સેબીની માર્ગદર્શીકા મુજબ આ પ્રકારનાં ફંડ ફ્ક્ત ભારતમાં જ રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે રોકાણ કરી શક્શે.આ ફંડ રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રે સીધું રોકાણ તેમજ રીયલ એસ્ટેટ નાં ધંધા સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓ નાં બોન્ડ,શેર તથા ડિબેન્ચર્સમાં પણ રોકાણ કરી શક્શે તેમજ રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડ કંપની પોતે પણ બાંધકામનાં પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધરી શક્શે.આ ફંડ શરુઆતમાં ક્લોઝ એન્ડેડ રહેશે એટલે કે રોકાણકારે રોકાણ કર્યા પછી અમુક નિશ્ચીત સમયગાળા સુધી રોકાણ ઉપાડી શક્શે નહી.સેબીની માર્ગદર્શીકા પ્રમાણે આ ફંડનાં યુનીટ ફરજીયાત પણે સ્ટોક એકસ્ચેંજ માં લીસ્ટેડ કરવામાં આવશે તેમજ આ ફંડની નેટ એસેટ વેલ્યુ (NAV) પણ દરરોજ પ્રસીધ્ધ કરવાની રહેશે.બીજાં એક નીયમ મુજબ રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડ કંપનીઓએ ફરજીયાત પણે માન્ય કસ્ટોડીયન ની નિમણુંક કરવાની રહેશે આ કસ્ટોડીયનનું કામ ફંડ પાસેની તમામ મિલ્કતોનાં દ્સ્તાવેજો પોતાની પાસે જાળવીને રાખવાનાં રહેશે.આમ, આ પ્રકારનાં ફંડમાં રોકાણ કરીને રોકાણકારો જમીન મિલ્કતોમાં રોકાણ કરી શક્શે પરંતુ તેનાં ટાઈટલ-દસ્તાવેજો વગેરેની જવાબદારીમાંથી મુક્ત રહી શક્શે.રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડ રોકાણ્કારોને તેનાં રોકાણ પોર્ટ્ફોલીયો વૈવિધ્યકરણ ની ઉતમ તક પુરી પાડે છે.તેમજ રોકાણ માટેનું એક નવું સાધન બની રહેશે.
રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડનું ભવિષ્ય ઘણું ઉજળું છે પરંતુ સાથે સાથે અમુક મર્યાદાઓને પણ ધ્યાનમાં રાખવી જરુરી છે.જેમકે,ભારતમાં જમીન-મિલ્કતોનાં ભાવો પર સરકારી નિયંત્રણનો અભાવ,બીજા પ્રકારનાં મ્યુ.ફંડની સરખામણીમાં આ ફંડનો સમયગાળો ઘણો લાંબો,તેમજ રીયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્ર પણ્ તેજી-મંદીનાં પ્રવા સાથે જોડાયેલું છે તેથી વળતરની કોઈ ચોક્કસ ખાત્રી આપી શકાતી નથી.રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડ માટેનાં સેબીનાં નીયમો માં પણ હજું ઘણાં સુધારાંઓ અપેક્ષીત છે.સમય જતાં રીયલ એસ્ટેટ મ્યુ.ફંડ જેમ જેમ પરીપક્વતા પ્રાપ્ત કરશે તેમ તેમ રોકાણકારો નાં હીતનું રક્ષણ વધતું જશે.

ભારત નુ અર્થતંત્ર - ઊગતો સુર્ય

2007-07-04T10:51:00.000-07:00

ભારતનું અર્થતંત્ર - ઊગતો સુર્ય :
દુનિયા ના બધા દેશોનુ ધ્યાન આજે ભારત પર છે.પુરા વિશ્વમા જ્યા જુઓ ત્યા ભારત ની જ વાતો થાય છે,વાહ વાહ થાય છે.ભારત ના આકૅષક આર્થિક પ્રદર્શને આખા વિશ્વની નજર ખેચી છે.ભારત ની આર્થિક વૃદ્ધિ ઔધોગિક સમુહો ના વિકાસ,સહ્સિક્તા અને વૈશ્વિકિકરણ ને આભારી છે.વિશ્વ બેન્ક ની છેલ્લિ મહિતી પ્રમાણે કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદન (જીડીપી)ના સન્દર્ભ મા ભારત વિશ્વ મા દસ્મા ક્રમાંક નુ ઊભરતુ અર્થતન્ત્ર છે.૧૯૯૯ થી ભારત બારમા ક્રમાંક પર હતું અને હવે સાઊથ કોરિઆ અને મેક્સિકો ને પાછળ રાખી ભારત નું અર્થતંત્ર વિશ્વનાં સૌથી મોટા દસ અર્થતંત્રો માં સામેલ થઈ ગયું છે.એક ભારતીય નાગરીક તરીકે આપણાં બધાં માટે આ એક ગર્વ લેવા જેવી વાત છે.પણ સાથે સાથે ખરી કસોટીની શરુઆત પણ હવે જ છે.દસમાં ક્રમાંકથી ઊપર આવવા માટૅ ભારતનાં વીકસતા અર્થતંત્રે વિશ્વનાં ખુબજ વિક્સીત અર્થતંત્રો સાથે હરીફાઈ કરવાની છે.

કુલ ઘરેલું ઉત્પાદનનાં આંક્ડાઑ(જીડીપી)

૧,અમેરીકા---------------૧૧,૬૬૭.૫૨
૨,જાપાન---------------- ૪,૬૨૩.૪૦
૩,જર્મની---------------- ૨,૭૧૪.૪૨
૪,યુ.કે.---------------- ૨,૧૪૦.૯૦
૫,ફ્રાન્સ----------------- ૨,૦૦૨.૫૮
૬,ઇટાલી-----------------૧,૬૭૨.૩૦
૭,ચીન----------------- ૧,૬૪૯.૩૩
૮,સ્પેન----------------- ૯૯૧.૪૪
૯,કેનેડા---------------- ૯૭૯.૭૬
૧૦,ભારત--------------- ૬૯૧.૮૮
જીડીપી નાં સંદૅભમાં જોઈએ તો ભારત ચીન કરતાં બે સ્થાન જ નીચે છે અને એ સ્થાન પર પહોંચવા માટૅ ભારતે કેનેડા અને સ્પેનનાં અર્થતંત્રથી આગળ નીકળવું પડશે.
બીજી થોડીક સરખામણીઓ કરીએ તો ખરીદશક્તિનાં સંદૅભમાં અમેરીકા,ચીન અને જાપાન પછી ભારત વીશ્વમાં ચોથા નંબરનું સ્થાન ધરાવે છે.વિકાસનાં સંદૅભમાં જૉઈઍ તો અત્યારે ભારત એ ચીન પછી વિશ્વમાં બીજા નંબરનું સૌથી ઝડપથી વિકસતુ અર્થતંત્ર છે.સીઆઈએ વળ્ડૅ ફેક્ટ્બુક મુજબ ભારત વિશ્વમાં છટ્ટા ક્રમાંક નું સૌથી વધારે વિદેશી હુંડીયામણ ધરાવતું અર્થતંત્ર છે.
વિકાસ ની આગેકુચમાં વિવિધ ક્ષેત્રોનો ફાળો =
ભારતનાં આર્થિક વિકાસમાં સેવાક્ષેત્રનો ખુબજ મોટો ફાળો છે.આપણો દેશ આમતો ખેતી પ્રધાન દેશ છે પરંતુ ખેતીક્ષેત્રે નબળાં વિકસની ખામીને સેવાક્ષેત્રનાં વિકાસે ઢાંકી દીધી એમ કહી શકાય.ખેતીક્ષેત્રનો ફાળો દેશનાં કુલ ઘરેલું ઉત્પાદન માં ૨૬.૨% થી ઘટીને ૨૧.૨% થયો છે.ભારતનાં મોટા ભાગ નાં લોકોની રોજીરોટી સીધી કે આડકતરી રીતે ખેતી સાથે સંકળાયેલી છે ત્યારે આ બાબત ચિંતાનો વિષય છે.ફક્ત ખેતી ઉપરજ નભતાં વધાંરાનાં ખેત મજુરોને અર્થતંત્રના બીજા ક્ષેત્રોમાં સમાવી લેવા ખુબજ જરુરી બને છે.તંત્ર પણ હવે ખેતી પ્રત્યે ખુબજ સજાગ બન્યું છે જે અત્યંત આવશ્યક હતું.ખેત આધારીત ઉધોગોને પ્રોત્સાહન,ઓછાં વ્યાજે ખેતીવિષયક ધિરાણ,ખેતીમાં આધુનીક્તા લાવવા માટે સરકારી મદદ,ગ્રામિણ ક્ષેત્રે માળખાકીય સવલતોનો વધારો,સિંચાઈની સવલત,ખેતીને લગતા કાયદાઓમાં સુધારાઓ,ખેતીવિષયક સંશોધનો વગેરે પ્રોત્સાહક પગલાંઓ થી આવતાં વષો માં ભારતનાં કુલ ઘરેલું ઉત્પાદનમાં ખેતીક્ષેત્રનો ફાળો વધારે હશે.
દેશના કુલ ઘરેલું ઉત્પાદનમાં ઔધોગીક ક્ષેત્રનાં ફાળા માં થોડો વધારો દેખાય છે.જીડીપી નાં સંદર્ભમાં ઔધોગીક વિકાસ દર ૨૫.૯% થી વધીને ૨૭% જેટલો થયો છે.દેશનાં જીડીપી માં સેવાક્ષેત્ર પછી જો કોઇ ક્ષેત્રનો મહત્વનો ફાળો હોય તો તે ઉત્પાદન ક્ષેત્રનો છે.આ ક્ષેત્રનાં વિકાસ માટે સરકાર દ્વારા છેલ્લાં કેટલાંક સમયથી ખુબ જ મહત્વનાં પગલાંઓ લેવામાં આવ્યા છે.કાયદાકીય મર્યાદા ઓ ઘટાડવી,સીધાં વિદેશી રોકાણ માટે વધારે ક્ષેત્રો ખુલ્લાં મુકવા,માળખાકીય સવલતો માં વધારો,કરવેરા નાં માળખા માં યોગ્ય સુધારાઓ વગેરે પગલાંઑ ને લીધે ઉત્પાદન ક્ષેત્રે નોંધનીય પ્રગતી થઇ રહી છે.છેલ્લાં કેટલાંક સમયથી વિદેશી કંપનીઓ ભારતમાં પોતાનાં ઉત્પાદન એકમો સ્થાપવા આકર્ષાઈ છે તેમજ ભારત નાં ઉધોગ સમુહો એ પણ વિદેશની કંપની ઑ હસ્તગત કરી છે અથવા તો જોડાણ કાર્યો કર્યા છે.આ બધા ને કારણે દેશનાં જીડીપી માં ઊત્પાદનક્ષેત્ર નો ફાળો હજુ વધવાનો છે.આ સીવાય માળખાકીય સવલતો,વીજળી,બંદરો વગેરે ક્ષેત્રો માં પણ હવે વિકાસ સાધવા માટૅ સરકાર કટીબદ્ધ હોય તેવું લાગે છે જે ભારત નાં કુલ ઘરેલું ઊત્પાદનનાં વધારા માં મહત્વનો ભાગ ભજવશે.
નબળાઈઓ ને તાકાતમાં ફેરવવાનો અવસરઃ-
વસ્તીની દ્રશ્ટિએ ભારત વિશ્વમાં બીજા નંબરનો સૌથી વધારે વસ્તી ધરાવતો દેશ છે,પરંતુ ભારત માટે લાભદાયક વાત એ છે કે દેશની કુલ વસ્તીમાં યુવાનોની ટકાવારી ખુબજ વધારે છે.આ ભણેલ ગણેલ યુવાનો જ દેશની તાકાત બની ગયા છે અને આ બુદ્ધીધન ને લીધે જ દેશ દરેક ક્ષેત્રો એ પ્રગતી કરે છે.બીજી અગત્યની વાત,ભારતમાં અંગ્રેજી બૉલી શકે તેવા લોકોની સંખ્યા વિશ્વમાં સૌથી વધારે છે જેને પરીણામે વિદેશી કંપનીઓને ભારતમાં કામ કરવું સહેલુ થઈ ગયું છે અને ભારતનાં ઉધોગ સમુહોને વિદેશમાં વેપાર કરવામાં પણ ખુબ જ સરળતા થાય છે.
તાજેતર માં જ ગોલ્ડમેન સચ દ્વારા એક રીપોર્ટ બહાર પાડવામાં આવ્યો છે જેનું ટાઈટલ છે 'ધ પથ ૨૦૫૦',એ મુજબ ૨૦૫૦ માં ભારત એ ચીન અને અમેરીકા પછીનું વિશ્વનું ત્રીજા નંબરનું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર હશે.૨૦૩૨ માં ભારતનું અર્થતંત્ર જાપાનને ઓવરટેક કરશે.આવતાં પચાસ વર્ષ સુધી આપણું અર્થતંત્ર ૫% નાં વ્રુદ્ધી દરે ખુબ જ ઝડપથી પ્રગતી કરશે.
તેમ છતાં ,ભારતે વિશ્વનાં સૌથી શક્તિશાળી અર્થતંત્રો નાં સમુહમાં સામેલ થવાં માટે હજુ ઘણું કરવાનું બાકી છે.ગ્રામીણ તથા શહેરી માળખાકીય સવલતો,વીજળી,સિંચાઈ,રસ્તાઓ,પરીવહન,શીક્ષણ,આરોગ્ય જેવાં ક્ષેત્રો માં ખુબજ ઝડપથી વિકાસ સાધવો જરુરી છે.સંયુક્ત રાષ્ટ્રોનાં માનવ વિકાસ આંક મુજબ ભારત શીક્ષણ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે હજુ વિશ્વમાં છેક ૧૨૭ મો નંબર ધરાવે છે.આ બધાં ક્ષેત્રોનાં વિકાસ માટે હજુ વધારે મુડી રોકાણની જરુરીયાત છે.ભારતનાં કાયદા, આર્થીકનીતિઓ,કરવેરાનાં માળખા વગેરે હજુ ખુબજ સરળ બનાવવાની આવશ્યક્તા છે જેથી વધારે ને વધારે વિદેશી તેમજ ખાનગી મુડી રોકાણ આકર્ષી શકાય.
આમ,દરેક બાબતોનાં અભ્યાસ કર્યા પછી એક વાત નક્કી છે કે ભારતનો કુલ ઘરેલું ઉત્પાદનનો દર ૭% થી વધીને બે આંકડાઓ પર પહોંચશે અને તેનો સીધો ફાયદો શેર બજારને થશે તેમાં કોઈ બે મત નથી.